اگر طبق پراید خراب باشد چه میشود؟
اگر سوار بر پراید عزیز خود در حال رانندگی باشید و ناگهان با کوچک‌ترین دست‌انداز، صدای تق‌تق عجیبی از سمت چرخ‌ها به گوشتان برسد یا فرمان خودرو کمی گیج به نظر برسد، احتمالاً پای یکی از حیاتی‌ترین قطعات جلوبندی در میان است: طبق پراید.
طبق (Control Arm) یکی از قطعات کلیدی سیستم تعلیق و جلوبندی است که نقش اتصال چرخ به بدنه خودرو را بر عهده دارد. اما آیا می‌دانید خرابی این قطعه چه پیامدهایی دارد؟ در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به طور جامع بررسی کنیم که اگر طبق پراید خراب باشد چه میشود؟ و عدم رسیدگی به آن چه خطراتی را به همراه دارد.
طبق پراید چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
قبل از اینکه سراغ بررسی خرابی برویم، بهتر است بدانیم طبق چیست. طبق قطعه‌ای بازویی شکل (معمولاً به شکل حرف A یا V انگلیسی) است که از یک طرف به شاسی خودرو و از طرف دیگر به مجموعه چرخ (از طریق سیبک و بوش‌ها) متصل میشود. وظیفه اصلی این قطعه، کنترل حرکت‌های عمودی چرخ‌ها در دست‌اندازها، حفظ تعادل خودرو در پیچ‌ها و هدایت صحیح نیروهای وارده از سطح جاده به بدنه است.
نشانه‌های خرابی طبق پراید (چطور بفهمیم طبق خراب است؟)
خودروی پراید به دلیل سیستم جلوبندی نسبتاً ساده‌اش، هنگام خرابی قطعات، نشانه‌های روشنی از خود بروز می‌دهد. اگر با موارد زیر روبرو شدید، شک نکنید که طبق پراید شما آسیب دیده است:
- صدای تق‌تق یا کوبش در عبور از دست‌اندازها: شایع‌ترین نشانه خرابی بوش‌ها یا تاب برداشتن طبق، شنیدن صدای تق‌تق فلز از زیر پا یا سمت چرخ‌ها هنگام عبور از دست‌اندازها و سرعت‌گیرها است.
- کشیده شدن فرمان به یک سمت: اگر طبق خم شده باشد، زاویه چرخ‌ها از حالت استاندارد خارج شده و خودرو در جاده صاف به یک سمت می‌کشد.
- لرزش فرمان: خرابی بوش طبق باعث میشود اتصال چرخ با بدنه لقی پیدا کند که این لقی به فرمان منتقل شده و باعث لرزش آن، به‌ویژه در سرعت‌های بالا میشود.
- سایش غیرجفت یا نامنظم لاستیک‌ها: اگر متوجه شدید لاستیک‌های جلوی پراید (مخصوصاً لبه بیرونی یا درونی آن‌ها) زودتر از موعد ساییده شده‌اند، یکی از متهمان اصلی خرابی طبق و به هم خوردن زاویه “توی” (Toe) چرخ‌ها است.
- گیجی فرمان و عدم پایداری در پیچ‌ها: در سرعت‌های بالا یا هنگام پیچیدن، احساس می‌کنید خودرو فرمان‌پذیری خوبی ندارد و کنترل آن سخت شده است.
اگر طبق پراید خراب باشد چه میشود؟ (خطرات و پیامدها)
شاید در نگاه اول، صدای تق‌تق جلوبندی چندان جدی به نظر نرسد و خیلی‌ها رانندگی با طبق خراب را به تعویق بیندازند. اما بی‌توجهی به این مشکل می‌تواند بسیار خطرناک و هزینه‌بر باشد. در ادامه می‌بینیم که اگر طبق پراید خراب باشد، چه اتفاقاتی ممکن است رخ دهد:
۱. بریدن طبق و جدا شدن چرخ (خطرناک‌ترین حالت)
اگر ضربات وارده به طبق شدید باشد و یا خوردگی بوش‌ها و ترک‌خوردگی بدنه طبق نادیده گرفته شود، ممکن است طبق در حال حرکت بشکند. در این صورت، کنترل خودرو کاملاً از دست رفته و چرخ زاویه‌ای غیرمتعارف به خود می‌گیرد که می‌تواند منجر به واژگونی یا تصادفات شدید، به‌ویژه در سرعت‌های بالا در اتوبان‌ها شود.
۲. آسیب شدید به سایر قطعات جلوبندی
طبق خراب به دلیل ایجاد لقی، فشار مضاعفی به قطعات مجاور وارد می‌کند. در نتیجه، خرابی طبق به سرعت باعث خرابی موارد زیر میشود:
- سیبک‌ها
- میل موج‌گیر
- کمک‌فنرها و سر کمک
- پلوس‌ها
- جعبه فرمان
۳. نابودی لاستیک‌ها درنیابد زمان کوتاهی
همان‌طور که اشاره شد، خرابی طبق باعث به هم خوردن تنظیم فرمان و زاویه چرخ‌ها (سربه‌زیر شدن یا باز شدن چرخ‌ها) میشود. با توجه به قیمت بالای لاستیک در بازار امروز، چند هفته رانندگی با طبق خراب می‌تواند یک جفت لاستیک نو را کاملاً نابود کند.
۴. افزایش مصرف سوخت
وقتی زاویه چرخ‌ها تنظیم نباشد و خودرو در جاده مقاومت بیشتری (پسا) از خود نشان دهد، موتور باید نیروی بیشتری مصرف کند تا خودرو را به جلو ببرد. این امر به صورت غیرمستقیم روی افزایش مصرف سوخت تأثیر می‌گذارد.
دلایل اصلی خرابی طبق پراید
برای اینکه از خرابی مجدد جلوگیری کنید، خوب است بدانید چه چیزی طبق پراید را خراب می‌کند:
- عبور با سرعت بالا از دست‌اندازها و چاله‌های عمیق شهری.
- برخورد شدید چرخ با جدول هنگام پارک کردن یا تصادفات.
- کیفیت پایین قطعات یدکی (استفاده از طبق‌های متفرقه و بی‌کیفیت در بازار).
- فرسودگی طبیعی بوش‌ها و لاستیک‌های اتصال‌دهنده پس از کارکرد زیاد خودرو.
آیا طبق پراید قابل تعمیر است یا باید تعویض شود؟
این سوال خیلی از رانندگان است. پاسخ به شدت به نوع خرابی بستگی دارد:
- تعویض بوش و سیبک: اگر خود بدنه طبق سالم باشد و تنها بوش‌های لاستیکی آن پاره شده باشند یا سیبک آن خراب شده باشد، تراشکارها و جلوبندی‌سازها می‌توانند با پرس کردن، بوش و سیبک را تعویض کنند که هزینه‌ها را به شدت کاهش می‌دهد.
- تعویض کامل طبق: اگر بدنه فلزی طبق بر اثر تصادف یا ضربه خم شده باشد، یا دچار ترک‌خوردگی و شکستگی شده باشد، به هیچ وجه قابل صافکاری و ترمیم مطمئن نیست و حتماً باید به صورت کامل تعویض شود.
کلام آخر
پراید خودرویی اقتصادی است و نگهداری از آن معمولاً هزینه زیادی ندارد؛ به شرط آنکه به موقع به دادش برسید. اگر نشانه‌های خرابی طبق را در خودروی خود مشاهده کردید، هرچه سریع‌تر به یک تعمیرکار جلوبندی‌ساز مراجعه کنید. هزینه تعویض یک جفت بوش یا حتی خود طبق بسیار کمتر از هزینه‌های جانی و مالی ناشی از بریدن طبق در حال حرکت است.
شما چطور؟ آیا تا به حال تجربه بریدن یا خرابی طبق پراید را داشته‌اید؟ تجربیات خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.