جوش آوردن ماشین در حالت درجا
به گزارش سایت تعمیر خودرو، یکی از نگران‌کننده‌ترین اتفاقاتی که می‌تواند برای هر راننده‌ای رخ دهد، بالا رفتن ناگهانی آمپر آب و جوش آوردن خودرو است. اما نکته عجیب این است که گاهی اوقات ماشین در حال حرکت و سرعت‌های بالا دمای کاملاً استانداردی دارد، اما به محض اینکه پشت چراغ قرمز می‌مانید یا چند دقیقه در حالت درجا (Idle) کار می‌کند، درجه حرارت موتور به شدت بالا رفته و ماشین جوش می‌آورد!
اگر شما هم با مشکل جوش آوردن ماشین در حالت درجا مواجه شده‌اید، در این مقاله جامع با بررسی دلایل اصلی، راه‌حل‌های فوری و روش‌های پیشگیری همراه ما باشید تا از آسیب‌های سنگین به موتور خودرو جلوگیری کنید.
چرا ماشین فقط در حالت درجا جوش می‌آورد؟
هنگامی که خودرو با سرعت در حال حرکت است، جریان هوای محیط به صورت طبیعی از شبکه‌های رادیاتور عبور کرده و خنک‌سازی موتور را انجام می‌دهد. اما وقتی ماشین متوقف است و درجا کار می‌کند، هیچ جریان هوای طبیعی وجود ندارد. در این شرایط، سیستم خنک‌کننده خودرو (به‌ویژه فن و واترپمپ) باید به تنهایی و با حداکثر توان وظیفه خنک‌کاری را انجام دهند. اگر کوچک‌ترین نقصی در این سیستم وجود داشته باشد، در حالت درجا خود را نشان خواهد داد.
۷ علت اصلی جوش آوردن ماشین در حالت درجا
۱. خرابی فن رادیاتور (مهم‌ترین علت)
اصلی‌ترین عامل خنک‌سازی رادیاتور در زمان توقف، فن رادیاتور است. اگر فن به درستی کار نکند یا دور تند آن فعال نشود، دمای موتور در حالت درجا به سرعت بالا می‌رود.
- دلایل خرابی فن: سوختن موتور فن، خراب شدن رله فن، ایراد در فشنگی آب (سنسور دمای خنک‌کننده) یا قطع شدن سیم‌کشی.
۲. ضعیف شدن یا خرابی واترپمپ (Water Pump)
واترپمپ وظیفه گردش مایع خنک‌کننده در دور موتور را بر عهده دارد. در حالت درجا، دور موتور پایین است (حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ دور در دقیقه)؛ بنابراین اگر پروانه‌های واترپمپ خورده شده باشند یا تسمه آن شل باشد، جریان آب در دور پایین بسیار ضعیف شده و باعث جوش آوردن ماشین می‌شود.
۳. خراب شدن یا قفل کردن ترموستات
ترموستات مانند یک شیر هوشمند عمل می‌کند که جریان آب به سمت رادیاتور را کنترل می‌کند. اگر ترموستات خراب شده و در حالت بسته قفل کند، آب گرم موتور اجازه ورود به رادیاتور را پیدا نمی‌کند و ماشین در عرض چند دقیقه توقف، جوش می‌آورد.
۴. کمبود مایع خنک‌کننده (ضدیخ و آب) یا وجود تسریب
کاهش سطح آب رادیاتور به دلیل نشتی از شیلنگ‌ها، رادیاتور، درب رادیاتور یا پوسته ترموستات، یکی دیگر از دلایل رایج است. زمانی که حجم آب کم باشد، ظرفیت گرمایشی سیستم کاهش یافته و در حالت درجا که تهویه طبیعی وجود ندارد، موتور داغ می‌کند.
۵. هوا گرفتن سیستم خنک‌کننده
اگر در سیستم خنک‌کننده هوا وجود داشته باشد، مانند یک بلوک عمل کرده و مانع گردش درست آب می‌شود. هوا گرفتن معمولاً بعد از تعویض ضدیخ یا وجود نشتی‌های جزئی اتفاق می‌افتد و نیاز به «هواگیری دقیق» دارد.
۶. کثیف بودن یا گرفتگی شبکه‌های رادیاتور
- گرفتگی داخلی: رسوب‌گرفتگی مجاری داخلی رادیاتور باعث کاهش سرعت عبور آب می‌شود.
- گرفتگی خارجی: تجمع گرد و خاک، حشرات و گل‌ولای روی پره‌های بیرونی رادیاتور، مانع از تبادل حرارتی مناسب با هوا می‌شود.
۷. سوختن یا نیم‌سوز شدن واشر سرسیلندر
اگر واشر سرسیلندر آسیب دیده باشد، کمپرس موتور وارد مجاری آب می‌شود. این امر باعث ایجاد حباب‌های هوا، داغ شدن شدید مایع خنک‌کننده و در نهایت جوش آوردن ماشین، به‌خصوص در حالت درجا می‌شود.
هنگام جوش آوردن ماشین در حالت درجا چه کنیم؟ (اقدامات فوری)
اگر پشت چراغ قرمز یا در ترافیک متوجه بالا رفتن آمپر آب شدید، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- بخاری را با حداکثر درجه روشن کنید: روشن کردن بخاری، بخشی از گرمای موتور را از طریق رادیاتور بخاری تخلیه می‌کند.
- از ترافیک خارج شوید: در یک جای امن توقف کنید.
- موتور را بلافاصله خاموش نکنید: اگر از زیر کاپوت بخار خارج نمی‌شود، ماشین را خاموش نکنید؛ زیرا با خاموش شدن موتور، واترپمپ از کار افتاده و داغی موتور بیشتر می‌شود. (فقط در صورتی که فن کار می‌کند، اجازه دهید ماشین درجا کار کند تا با روشن بودن بخاری دما پایین بیاید).
- کاپوت را بالا بزنید: با احتیاط کاپوت را بزنید تا هوا جریان یابد (به هیچ وجه به درب رادیاتور دست نزنید).
- هرگز درب رادیاتور را باز نکنید: باز کردن درب رادیاتور داغ، باعث پاشش آب جوش و سوختگی شدید خواهد شد.
- روی رادیاتور آب بریزید: فقط روی بدنه رادیاتور (و نه روی دیفرانسیل یا موتور) آب بریزید تا خنک شود.
نتیجه‌گیری
جوش آوردن ماشین در حالت درجا یک هشدار جدی از سوی سیستم خنک‌کننده است که نباید نادیده گرفته شود، چرا که ادامه رانندگی با موتور داغ می‌تواند منجر به تاب برداشتن سرسیلندر و هزینه‌های سنگین تعمیراتی شود. بررسی دوره‌ای فن، واترپمپ و سطح آب رادیاتور بهترین راه برای جلوگیری از این مشکل است.
اگر در استان اصفهان حضور دارید و خودروی شما دچار نقص فنی یا داغی شدید موتور شده است و قادر به حرکت نیستید، پیشنهاد می‌کنیم برای دریافت خدمات سریع، تخصصی و شبانه‌روزی با امداد خودرو اصفهان تماس بگیرید تا امدادگران در سریع‌ترین زمان ممکن مشکل خودروی شما را در محل برطرف کنند.