سنسور دریچه گاز 405 کجاست
یکی از رایج‌ترین مشکلاتی که رانندگان پژو ۴۰۵ با آن مواجه می‌شوند، نوسان دور موتور، ریپ زدن یا گاز خوردن بی‌دلیل خودرو است. در اکثر مواقع، متهم اصلی این اختلالات، سنسور دریچه گاز (TPS) است. اما سنسور دریچه گاز ۴۰۵ کجاست و چگونه می‌توان از صحت عملکرد آن مطلع شد؟
در این مقاله از مجله تخصصی خودرو، قصد داریم دقیقاً محل قرارگیری این سنسور را روی موتور پژو ۴۰۵ (موتور XU7 و TU5) نشان دهیم، علائم خرابی آن را بررسی کنیم و نحوه تست و تعویض آن را به زبان ساده آموزش دهیم.
پاسخ سریع: سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ کجاست؟
پاسخ کوتاه و مستقیم این است:
سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ دقیقاً روی بدنه دریچه گاز (هوزینگ دریچه گاز) و در انتهای محور پولکی دریچه گاز نصب شده است.
برای پیدا کردن آن کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:
- کاپوت خودرو را بالا بزنید.
- لوله بزرگ خرطومی هواکش را که از فیلتر هوا به سمت موتور می‌رود پیدا کنید.
- انتهاء این لوله به یک قطعه آلومینیومی وصل می‌شود که همان دریچه گاز است.
- روی همین قطعه آلومینیومی، دو سنسور/قطعه برقی وجود دارد:
- استپر موتور: معمولاً بالای دریچه گاز قرار دارد.
- سنسور دریچه گاز: یک قطعه مشکی‌رنگ کوچکتر است که یک سوکت ۳ پایه به آن متصل شده و درست روی محور پولکی (روبروی سیم گاز) پیچ شده است.
سنسور دریچه گاز (TPS) چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
سنسور دریچه گاز یا Throttle Position Sensor (TPS) یک مقاومت متغیر است که میزان باز شدن پولکی دریچه گاز (وقتی پدال گاز را فشار می‌دهید) را اندازه‌گیری می‌کند.
نحوه کار سنسور دریچه گاز:
وقتی شما پدال گاز را فشار می‌دهید، پولکی داخل دریچه گاز بچرخد و هوای بیشتری وارد موتور می‌شود. سنسور دریچه گاز زاویه این چرخش را به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل کرده و به کامپیوتر خودرو (ECU) می‌فرستد. ECU با توجه به این داده، میزان پاشش سوخت توسط انژکتورها را تنظیم می‌کند.
- در حالت درجا (خلاص): ولتاژ خروجی سنسور کمترین مقدار (حدود ۰.۴ تا ۰.۷ ولت) است.
- در حالت تخته‌گاز: ولتاژ به حداکثر مقدار خود (حدود ۴.۵ ولت) می‌رسد.
علائم خرابی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
اگر سنسور دریچه گاز ۴۰۵ خراب شود، اطلاعات اشتباه به ECU ارسال می‌شود و عملکرد موتور مختل خواهد شد. رایج‌ترین نشانه های خرابی عبارتند از:
۱. بالا ماندن دور موتور یا گاز خوردن بی‌دلیل
یکی از مشخص‌ترین علائم خرابی این سنسور، افت نکردن دور موتور پس از رها کردن پدال گاز یا گاز خوردن خودرو در حالت درجاست.
۲. ریپ زدن و کپ کردن خودرو
اگر در هنگام شتاب‌گیری یا نگه داشتن پدال گاز در یک حالت خاص، ماشین دچار نوسان و کپ (مکث ناگهانی) می‌شود، احتمالاً پتانسیومتر داخل سنسور سائیده شده و قطع و وصلی دارد.
۳. نوسان دور موتور (شبیه به خرابی استپر)
گاهی اوقات خرابی سنسور TPS با استپر موتور اشتباه گرفته می‌شود. اگر دور موتور مدام بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ دور در دقیقه نوسان می‌کند، سنسور دریچه گاز باید بررسی شود.
۴. افزایش مصرف سوخت و دود کردن موتور
وقتی سنسور زاویه دریچه گاز را بیشتر از حد واقعی گزارش دهد، ECU بنزین بیشتری تزریق می‌کند که باعث سوختن ناقص، سیاه شدن شمع‌ها و افزایش مصرف سوخت می‌شود.
۵. خاموش شدن موتور با رها کردن ناگهانی پدال گاز
اگر با فشردن کلاچ یا رها کردن سریع پدال گاز، ماشین بلافاصله خاموش می‌شود، سنسور نتوانسته حالت “دور آرام” را به درستی به ECU گزارش دهد.
نحوه تست سنسور دریچه گاز ۴۰۵
قبل از اینکه اقدام به تعویض قطعه کنید، می‌توانید آن را به دو روش تست کنید:
روش اول: تست با دستگاه دیاگ (روش استاندارد)
- دستگاه دیاگ را به خودرو متصل کنید.
- وارد پارامترهای موتور شوید و گزینه زاویه دریچه گاز یا ولتاژ دریچه گاز را پیدا کنید.
- در حالت سوییچ باز (موتور خاموش)، پدال گاز را به آرامی تا انتها فشار دهید و رها کنید.
- زاویه باید از ۰ درجه به صورت نرم و بدون پرش تا حدود ۸۰ الی ۹۰ درجه تغییر کند. اگر اعداد ناگهان بپرند یا ثابت بمانند، سنسور خراب است.
روش دوم: تست با مولتی‌متر
- مولتی‌متر را روی حالت ولتاژ مستقیم (DC 20V) قرار دهید.
- سوزن مشکی را به بدنه (منفی) و سوزن قرمز را به پایه سیگنال سنسور بزنید.
- با چرخاندن دستی محور دریچه گاز، ولتاژ باید بدون قطع و وصلی از حدود ۰.۵ ولت تا ۴.۵ ولت به آرامی افزایش یابد.
آموزش گام به گام تعویض سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
تعویض این قطعه بسیار ساده است و نیاز به مراجعه به تعمیرگاه ندارد. تنها به یک آچار آلن یا پیچ‌گوشتی ستاره‌ای (T20) نیاز دارید.
مراحل تعویض:
- ایمنی: بست منفی باتری را باز کنید تا جرقه‌ای رخ ندهد.
- جداسازی سوکت: ضامن سوکت سنسور دریچه گاز را فشار داده و آن را به آرامی بیرون بکشید.
- باز کردن پیچ‌ها: دو عدد پیچ ستاره‌ای که سنسور را روی بدنه دریچه گاز نگه داشته‌اند باز کنید.
- خارج کردن سنسور قدیمی: سنسور را به کشیدن به سمت بیرون جدا کنید. (مواظب اورینگ یا واشر آب‌بندی باشید).
- نصب سنسور جدید: سنسور جدید را دقیقاً در جای خود روی محور چرخنده قرار دهید.
- بستن پیچ‌ها و سوکت: پیچ‌ها را سفت کرده (بیش از حد فشار نیاورید تا پوسته پلاستیکی نشکند) و سوکت را متصل کنید.
- تنظیم اولیه (کالیبره کردن): بست باتری را ببندید. سوییچ را به مدت ۱۵ ثانیه باز بگذارید، سپس ۱۵ ثانیه ببندید و در نهایت خودرو را روشن کنید.
نکات مهم هنگام خرید سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
- نوع ECU خودرو: پژو ۴۰۵ با سیستم‌های انژکتوری مختلفی مانند ساگم (Sagem)، والئو (Valeo)، بوش (Bosch) و SSAT تولید شده است. سنسور دریچه گاز باید کاملاً متناسب با مدل ECU خودروی شما باشد (سنسور ساگمی با بوش متفاوت است).
- رنگ سنسور: معمولاً سنسورهای ساگم/والئو به رنگ مشکی یا خاکستری هستند. قبل از خرید، قطعه کهنه را همراه داشته باشید یا از روی دفترچه/دیاگ مدل آن را مشخص کنید.
- برندهای معتبر: سعی کنید از برندهای معتبر بازار (مانند کروز، ایساکو، دینامیک یا سبزسازان) استفاده کنید، چرا که سنسورهای متفرقه طول عمر بسیار کوتاهی دارند.