صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان سمند
به گزارش سایت تعمیر خودرو، شنیدن هرگونه صدای غیرعادی از بخش‌های مختلف خودرو، نشانه‌ای از وجود یک نقص فنی است که نباید نادیده گرفته شود. یکی از مشکلات رایجی که بسیاری از مالکان خودروی سمند با آن مواجه می‌شوند، شنیده شدن صدای قیژ، ناله یا اصطکاک هنگام چرخاندن فرمان است.
این صدا نه تنها حس بدی هنگام رانندگی ایجاد می‌کند، بلکه در صورت عدم توجه می‌تواند منجر به آسیب‌های هزینه‌بر به سیستم تعلیق و فرمان و حتی به‌خطر افتادن ایمنی سرنشینان شود. در این مقاله قصد داریم به بررسی جامع علت‌های صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان سمند و روش‌های حل این مشکل بپردازیم.
رایج‌ترین دلایل صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان سمند
سیستم فرمان سمند (به‌ویژه مدل‌های مجهز به فرمان هیدرولیک) از قطعات متعددی تشکیل شده است. هرگونه خشکی، فرسودگی یا افت کیفیت در این قطعات می‌تواند باعث ایجاد صدای قیژ شود. مهم‌ترین این عوامل عبارتند از:
۱. کمبود یا فساد روغن هیدرولیک فرمان
روغن هیدرولیک وظیفه روان‌کاری و انتقال نیرو در سیستم فرمان را بر عهده دارد.
- کم شدن سطح روغن: اگر سطح روغن هیدرولیک به دلیل نشتی در شیلنگ‌ها یا جعبه فرمان کاهش یابد، هوا وارد سیستم شده و هنگام چرخاندن فرمان صدای قیژ یا ناله‌ای شبیه به “ووو” یا “قیژ خشکی” شنیده می‌شود.
- کاهش کیفیت روغن: روغن هیدرولیک به‌مرور زمان خاصیت روان‌کاری خود را از دست داده و کثیف می‌شود که این امر اصطکاک را افزایش می‌دهد.
۲. خرابی یا شل بودن تسمه هیدرولیک (تسمه دینام/هیدرولیک)
تسمه‌ای که پمپ هیدرولیک را به حرکت درمی‌آورد، ممکن است به مرور زمان دچار شل‌شدگی، فرسودگی یا فرسایش شود.
- اگر تسمه شل باشد، هنگام چرخاندن فرمان (به‌خصوص وقتی فرمان را تا انتها می‌چرخانید)، تسمه روی فولی می‌لغزد و صدای جیغ یا قیژ بلندی تولید می‌کند.
۳. خرابی پمپ هیدرولیک فرمان
پمپ هیدرولیک قلب تپنده سیستم فرمان قدرت است. اگر این پمپ دچار استهلاک، خرابی بلبرینگ‌ها یا کچلی قطعات داخلی شود، هنگام چرخش فرمان صدای قیژ یا ناله مداومی تولید می‌کند که با گاز دادن خودرو ممکن است شدت آن تغییر کند.
۴. مستهلک شدن سیبک‌ها (سیبک فرمان و سیبک طبق)
سیبک‌ها قطعات کروی‌شکلی هستند که اتصال بخش‌های مختلف تعلیق را برقرار می‌کنند و داخل یک کاسه فلزی همراه با گریس حرکت می‌کنند.
- اگر گردگیر سیبک پاره شود، گریس آن خارج شده و گردوخاک وارد آن می‌شود. در این حالت، حرکت فلز روی فلز باعث ایجاد صدای قیژ یا ناله شدید هنگام چرخاندن فرمان می‌شود.
۵. آسیب‌دیدگی توپی و بلبرینگ سر کمک‌فنـر
در بالای مجموعه کمک‌فنرهای جلو، توپی و بلبرینگ سر کمک قرار دارد. هنگامی که فرمان را می‌چرخانید، کل مجموعه کمک‌فنر می‌چرخد.
- اگر بلبرینگ سر کمک‌فنر خشک شده یا خرد شده باشد، هنگام چرخاندن فرمان صدای قیژ، تق‌تق یا اصطکاک شدید به گوش می‌رسد که دقیقاً از سمت لاستیک‌ها احساس می‌شود.
۶. فرسودگی بوش‌های سیستم تعلیق (بوش طبق)
بوش‌های لاستیکی که در سیستم تعلیق سمند به کار رفته‌اند، به مرور زمان بر اثر گرما و فشار خشک شده و ترک می‌خورند. چرخاندن فرمان باعث فشار بر این بوش‌های خشک شده و صدای قیژ یا کشیده شدن لاستیک روی فلز ایجاد می‌کند.
۷. خشک شدن چارشاخ فرمان
در ستون فرمان سمند، قطعه‌ای به نام چارشاخ فرمان وجود دارد که زاویه چرخش میل‌فرمان را تنظیم می‌کند. اگر این قطعه روان‌کاری نشده باشد یا بلبرینگ‌های سوزنی آن خراب شوند، هنگام چرخاندن غربیلک فرمان، صدای قیژ یا گیرکردن احساس خواهید کرد.
چگونه علت صدای فرمان سمند را تشخیص دهیم؟
برای اینکه متوجه شوید صدا دقیقاً از کدام بخش است، به نکات زیر توجه کنید:
- آیا صدا در حالت درجا شنیده می‌شود یا در حال حرکت؟
- اگر در حالت درجا با چرخاندن فرمان صدای قیژ می‌شنوید، احتمالاً مشکل از سیستم هیدرولیک (روغن، تسمه یا پمپ) یا توپی سر کمک است.
- اگر صدا فقط هنگام حرکت و در پیچ‌ها شنیده می‌شود، احتمال خرابی پلوس‌ها یا سیبک‌ها بیشتر است.
- آیا صدا از داخل اتاق است یا زیر خودرو؟
- صدای نزدیک به غربیلک معمولاً مربوط به چارشاخ فرمان یا گردگیرهای دور میل‌فرمان است.
- صدای زیر خودرو مربوط به جعبه فرمان، سیبک‌ها یا بوش‌هاست.
راهکارهای رفع صدای قیژ فرمان سمند
- چک کردن سطح روغن هیدرولیک: ابتدا گیج روغن هیدرولیک را بررسی کنید. در صورت کمبود، روغن مناسب (معمولاً Total Totalfluide LDS یا DEXRON II/III طبق دفترچه) اضافه کنید و در صورت وجود نشتی، آن را برطرف کنید.
- تنظیم یا تعویض تسمه: کشش تسمه هیدرولیک را بررسی کنید. اگر تسمه کهنه شده، آن را تعویض کنید.
- گریس‌کاری و بازرسی سیبک‌ها: سیبک‌های فرمان و طبق را بازدید کنید و در صورت پارگی گردگیر، آن‌ها را تعویض نمایید.
- تعویض بلبرینگ سر کمک: در صورت خرابی بلبرینگ سر کمک‌فنـر، تعویض این قطعه مشکل صدا را به طور کامل برطرف می‌کند.
- پرهیز از نگه داشتن فرمان در حالت قفل (انتها): هرگز فرمان سمند را برای بیشتر از ۵ ثانیه در منتهی‌الیه چپ یا راست نگه ندارید؛ این کار فشار شدیدی به پمپ هیدرولیک وارد کرده و باعث ایجاد صدای قیژ و خرابی پمپ می‌شود.
نتیجه‌گیری
صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان سمند نشان‌دهنده یک مشکل در سیستم هیدرولیک یا قطعات جلوبندی خودرو است. بی‌توجهی به این صدا می‌تواند هزینه‌های سنگینی مانند سفت شدن ناگهانی فرمان یا بریدن سیبک در سرعت‌های بالا را به همراه داشته باشد. توصیه می‌شود با مشاهده اولین علائم، به یک مکانیک یا جلوبندی‌ساز متخصص مراجعه کنید.
همچنین اگر در طی مسیر و جاده دچار نقص فنی ناگهانی در سیستم فرمان یا سایر بخش‌های خودرو شدید، می‌توانید برای دریافت خدمات سریع از تیم‌های متخصص امداد جاده‌ای در اصفهان کمک بگیرید تا در سریع‌ترین زمان ممکن مشکل خودروی شما برطرف شود.