صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان شاهین
به گزارش سایت تعمیر خودرو https://tamir-khodro.ir/، خودروی شاهین به عنوان یکی از محصولات پرچمدار و نسبتاً جدید گروه خودروسازی سایپا، با وجود بهره‌مندی از امکانات مدرن، گاهی اوقات مالکان خود را با چالش‌های فنی مواجه می‌کند. یکی از این مشکلات که اخیراً گزارش‌های متعددی درباره آن شنیده می‌شود، شنیده شدن صدای قیژ قیژ یا جیرجیر هنگام چرخاندن فرمان شاهین است.
این صدا نه تنها حس ناخوشایندی به راننده منتقل می‌کند، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از بروز یک نقص فنی در سیستم فرمان یا تعلیق خودرو باشد که در صورت نادیده گرفتن، ممکن است هزینه‌های سنگین‌تری به همراه داشته باشد. در این مقاله جامع، به بررسی علت‌های این صدا و روش‌های رفع آن می‌پردازیم.
چرا فرمان شاهین هنگام چرخاندن صدای قیژ می‌دهد؟
برخلاف خودروهای قدیمی‌تر که مجهز به فرمان هیدرولیک بودند، خودروی شاهین از سیستم فرمان برقی (EPS) استفاده می‌کند. این یعنی بسیاری از قطعات سنتی مانند پمپ هیدرولیک، مخزن روغن و شیلنگ‌ها در این خودرو وجود ندارند. بنابراین، منبع صدا را باید در بخش‌های مکانیکی، اتصالات فرمان و سیستم تعلیق جستجو کرد.
در ادامه به مهم‌ترین دلایل بروز صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان شاهین اشاره می‌کنیم:
۱. خشکی یا خرابی تلسکوپی فرمان (ستون فرمان)
فرمان شاهین دارای یک میل فرمان تلسکوپی است که نیروی دست شما را به جعبه فرمان منتقل می‌کند. این ستون دارای چهارشاخ‌ها و بوش‌هایی است که نیاز به روانکاری مداوم دارند.
- علت صدا: با مرور زمان، گرد و خاک وارد این بخش شده یا گریس اولیه آن خشک می‌شود. اصطکاک فلز با فلز یا فلز با پلاستیک در این بخش، صدای قیژ قیژ آزاردهنده‌ای را درست از پشت غربیلک فرمان تولید می‌کند.
۲. آسیب‌دیدگی گردگیرها و خشکی سیبک فرمان
سیبک فرمان قطعه‌ای کروی شکل است که وظیفه اتصال جعبه فرمان به چرخ‌ها و تسهیل گردش چرخ‌ها را بر عهده دارد. داخل سیبک‌ها با گریس مخصوص پر شده و یک گردگیر لاستیکی از ورود آب و خاک به آن جلوگیری می‌کند.
- علت صدا: اگر گردگیر لاستیکی سیبک پاره شود، گریس آن شسته شده و گل و لای جای آن را می‌گیرد. با چرخاندن فرمان، حرکت گوی فلزی داخل کاسه سیبک بدون روانکار انجام می‌شود و صدای شدید قیژ یا جیرجیر تولید می‌کند.
۳. خرابی بلبرینگ سر کمک‌فنر (بوش سر کمک)
هنگامی که فرمان را می‌چرخانید، کل مجموعه کمک‌فنر و چرخ می‌چرخند. در بالای کمک‌فنر جلو، بلبرینگی به نام بلبرینگ سر کمک قرار دارد که این چرخش را نرم و بی‌صدا می‌کند.
- علت صدا: نفوذ آب باران، کارواش یا فرسودگی طبیعی باعث از بین رفتن گریس این بلبرینگ می‌شود. در این حالت، هنگام چرخاندن فرمان در جا یا سرعت‌های پایین، صدای قیژ یا پق‌پق از سمت گلگیرها شنیده خواهد شد.
۴. خشکی لاستیک‌های چاکدار و بوش‌های طبق
سیستم تعلیق شاهین دارای بوش‌های پلاستیکی و لاستیکی متعددی (مانند بوش طبق و لاستیک چاکدار موج‌گیر) است تا ضربات جاده را جذب کند.
- علت صدا: در روزهای سرد سال یا پس از عبور از گودال‌های آب، این قطعات لاستیکی خشک می‌شوند. هنگام چرخاندن فرمان، زاویه طبق‌ها کمی تغییر می‌کند و سایش این لاستیک‌های خشک به بدنه فلزی، صدای قیژ قیژ تولید می‌کند.
۵. مشکل در جعبه فرمان برقی شاهین
در موارد نادرتر، خود جعبه فرمان برقی جک و پینیون دچار مشکل می‌شود. اگر دنده‌های داخل جعبه فرمان به دلیل تکان‌های شدید یا نفوذ آب دچار خوردگی یا خشکی شوند، هنگام چرخاندن فرمان صدا ایجاد می‌کنند.
چطور مشکل صدای فرمان شاهین را عیب‌یابی و حل کنیم؟
برای رفع این مشکل آزاردهنده، مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:
- محل دقیق صدا را شناسایی کنید:
- اگر صدا از داخل کابین و دقیقاً پشت فرمان شنیده می‌شود، مشکل احتمالاً از تلسکوپی فرمان یا بوش‌های ستون فرمان است. با اسپری کردن روانکار مخصوص (مانند اسپری گریس یا WD-40) روی مفصل‌های ستون فرمان معمولاً مشکل برطرف می‌شود.
- اگر صدا از بیرون کابین و سمت چرخ‌ها شنیده می‌شود، باید بخش‌های زیر محور خودرو بررسی شوند.
- بررسی گردگیرها: خودرو را روی چال سرویس ببرید یا چرخ‌ها را کاملاً بچرخانید تا بتوانید گردگیرهای سیبک فرمان و پلوس را ببینید. در صورت پارگی، باید سریعاً تعویض شده و قطعه گریس‌کاری شود.
- آچارکشی و روانکاری سیستم تعلیق: گاهی اوقات یک آچارکشی ساده جلوپندی و اسپری گریس سیلیکون روی بوش‌های لاستیکی، تمام صداهای اضافه را کاملاً قطع می‌کند.
- تست بلبرینگ سر کمک: در حالی که خودرو متوقف است، از یک نفر بخواهید فرمان را بچرخاند و خودتان دستتان را روی فنر لول جلو بگذارید. اگر لرزش شدید یا تقه‌ای زیر دست خود احساس کردید، بلبرینگ سر کمک خراب است و باید تعویض شود.
نتیجه‌گیری
شنیده شدن صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان شاهین مشکلی قابل حل است که در اکثر مواقع با یک گریس‌کاری ساده یا تعویض قطعات مصرفی جلوپندی مانند سیبک یا بلبرینگ سر کمک برطرف می‌شود. پیشنهاد می‌شود به محض شنیدن این صدا به یک جلوبندسازی معتبر مراجعه کنید تا از آسیب دیدن قطعات گران‌قیمت‌تر مانند جعبه فرمان برقی جلوگیری شود.
اگر در جاده هستید، به ویژه در محورهای مواصلاتی مرکز کشور، و با مشکلات جدی در سیستم فرمان، جلوبند یا سایر بخش‌های خودروی خود مواجه شدید، نیازی به نگرانی نیست. شما می‌توانید در هر ساعت از شبانه‌روز برای حل مشکلات فنی خودروی خود از خدمات کارشناسان سیار خودرو در اصفهان بهره‌مند شوید تا خودروی شما با تجهیزات مدرن عیب‌یابی و در محل رفع عیب شود.