علت جوش اوردن پراید در سرعت بالا
به گزارش سایت تعمیر خودرو، جوش آوردن پراید در سرعت‌های بالا و در جاده‌های بین شهری یکی از مشکلات رایج اما نگران‌کننده‌ای است که بسیاری از رانندگان با آن مواجه می‌شوند. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که پرایدتان در ترافیک‌های سنگین شهری بدون هیچ مشکلی کار کند و آمپر آب وسط بماند، اما به محض ورود به اتوبان و حرکت با سرعت بالای ۹۰ یا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، آمپر آب به سرعت بالا رفته و خودرو جوش بیاورد.
این اتفاق برعکس تصور عموم است؛ چراکه در سرعت بالا برخورد جریان هوا با رادیاتور بیشتر است و ماشین باید خنک‌تر کار کند. اما چرا این اتفاق می‌افتد؟ در این مقاله تخصصی، دلایل اصلی جوش آوردن پراید در سرعت بالا را بررسی کرده و راهکارهای رفع آن را بیان می‌کنیم.
چرا پراید در سرعت بالا داغ می‌کند؟
در سرعت‌های بالا، دور موتور (RPM) افزایش می‌یابد. با افزایش دور موتور، تعداد احتراق‌ها در دقیقه بیشتر شده و اصطکاک قطعات داخلی موتور به اوج می‌رسد. این مسئله گرمای بسیار زیادی تولید می‌کند.
در حالت عادی، سیستم خنک‌کننده (رادیاتور، واتر پمپ، ترموستات و…) باید بتواند این گرمای مضاعف را دفع کند. اگر یکی از اجزای این سیستم حتی دچار افت راندمان جزئی شده باشد، در دور آرام (در شهر) مشکلی نشان نمی‌دهد، اما در سرعت‌های بالا قادر به کنترل دما نبوده و خودرو جوش می‌آورد.
دلیل اصلی جوش آوردن پراید در سرعت بالا و جاده
۱. نیم‌سوز شدن یا گیر کردن ترموستات
ترموستات وظیفه دارد با توجه به دمای موتور، مسیر گردش آب به سمت رادیاتور را باز و بست کند.
- مشکل: اگر ترموستات پراید «کامل» خراب نشده باشد اما «نیم‌باز» بماند یا مجرای آن تنگ شده باشد، در سرعت بالا که موتور نیاز به گردش سریع‌تر مایع خنک‌کننده دارد، ترموستات اجازه عبور حجم کافی آب را نمی‌دهد. در نتیجه، آب داخل موتور مانده و به سرعت به نقطه جوش می‌رسد.
۲. گرفتگی یا رسوب‌گرفتگی رادیاتور (داخلی و خارجی)
رادیاتور پراید پس از مدتی استفاده دچار دو نوع گرفتگی می‌شود:
- گرفتگی داخلی: رسوبات آب معمولی یا ضدیخ‌های بی‌کیفیت مجاری باریک رادیاتور را می‌بندند. در سرعت بالا، واتر پمپ آب را با فشار می‌فرستد اما مجاری مسدود اجازه عبور سریع آب را نمی‌دهند.
- گرفتگی خارجی: تجمع حشرات، گرد و غبار و گل‌ولای روی شبکه بیرونی رادیاتور، مانع از برخورد هوای آزاد با پره‌های رادیاتور در سرعت بالا می‌شود.
۳. خرابی و پوسیدگی پروانه‌های واتر پمپ (Water Pump)
واتر پمپ با نیروی تسمه دینام، آب را در موتور به گردش درمی‌آورد.
- در بسیاری از پرایدها، پره‌های فلزی یا پلاستیکی واتر پمپ به مرور زمان دچار خوردگی یا پوسیدگی می‌شوند. در دور پایین، همین پره‌های نیمه‌سالم آب را می‌چرخانند، اما در دور موتور بالا، توانایی پمپاژ حجم بالای آب را ندارند و گردش آب مختل می‌شود.
۴. خرابی درب رادیاتور و عدم حفظ فشار
سیستم خنک‌کننده پراید یک سیستم تحت فشار است. واشرها و سوپاپ‌های موجود در درب رادیاتور وظیفه دارند فشار سیستم را تنظیم کنند تا نقطه جوش آب بالا برود.
- اگر درب رادیاتور خراب باشد، فشار سیستم افت کرده و مایع خنک‌کننده حتی در دمای پایین‌تر از ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد تبخیر شده و باعث جوش آوردن ماشین در فشار کاری بالا (سرعت بالا) می‌شود.
۵. سوختن یا نیم‌سوز شدن واشر سرسیلندر
یکی از خطرناک‌ترین دلایل، سوختن واشر سرسیلندر است.
- اگر واشر سرسیلندر پراید آسیب دیده باشد، در سرعت‌های بالا و تحت فشار زیاد موتور، کمپرس و گازهای داغ محفظه احتراق به داخل مجاری آب نفوذ می‌کنند. این گازهای داغ باعث ایجاد حباب، افت فشار و بالا رفتن آنی دمای آب می‌شوند.
۶. هوا گرفتن سیستم خنک‌کننده و کمبود ضدیخ
وجود هوا در مدار خنک‌کاری مانع از گردش صحیح آب می‌شود. همچنین استفاده از آب خالص به جای ترکیب ۵۰-۵۰ آب مقطر و ضدیخ/ضدجوش، ظرفیت گرمایشی مایع خنک‌کننده را به شدت کاهش داده و در دنده‌های سبک و سرعت بالا موجب داغ کردن موتور پراید می‌شود.
جدول عیب‌یابی سریع جوش آوردن پراید در سرعت بالا
| علت احتمالی | نشانه اصلی | روش حل مشکل |
|---|---|---|
| ترموستات | سرد ماندن شیلنگ پایین رادیاتور در زمان داغی موتور | تعویض ترموستات (درجه استاندارد پراید) |
| رادیاتور | داغ بودن یکنواخت نداشتن سطح رادیاتور | سیخ‌زدن یا تعویض رادیاتور و شستشوی شبکه بیرونی |
| واتر پمپ | صدای ناهنجار از سمت تسمه‌ها یا تسریع داغی با گاز دادن | تعویض کامل واتر پمپ |
| درب رادیاتور | سرریختن آب در منبع انبساط / کم شدن آب | تعویض درب رادیاتور با نمونه اصلی |
| واشر سرسیلندر | حباب زدن آب رادیاتور هنگام گاز دادن / سفت شدن شیلنگ‌ها | تعویض واشر سرسیلندر توسط مکانیک |
هنگام جوش آوردن پراید در سرعت بالا چه کنیم؟
- آرامش خود را حفظ کنید: به هیچ وجه ناگهانی ترمز نکنید. راهنما بزنید و به آرامی به منتهی‌الیه سمت راست (باند اضطراری) بروید.
- موتور را بلافاصله خاموش نکنید: اگر خودرو را ناگهانی خاموش کنید، واتر پمپ از کار افتاده و گرمای باقی‌مانده در بلوک موتور ممکن است باعث چسبیدن رینگ‌ها یا سوختن کامل واشر سرسیلندر شود.
- بخاری را با دور آخر روشن کنید: روشن کردن بخاری گرمای موتور را به داخل کابین هدایت کرده و مثل یک رادیاتور کمکی به کاهش دمای آب کمک می‌کند.
- روی رادیاتور آب بریزید (نه روی موتور): روی شبکه رادیاتور آب بریزید تا خنک شود. هرگز درب رادیاتور را در حالت داغ باز نکنید.
- اگر دما پایین نیامد، موتور را خاموش کنید: هر چند ثانیه یک‌بار استارت کوتاهی بزنید تا پیستون‌ها نچسبند.
نتیجه‌گیری
جوش آوردن پراید در سرعت بالا نشان‌دهنده نقص در راندمان سیستم خنک‌کننده زیر فشار کاری بالاست. بررسی دوره‌ای ترموستات، شستشوی رادیاتور، تعویض به موقع درب رادیاتور و استفاده از ضدیخ استاندارد می‌تواند از بروز این مشکل و هزینه‌های سنگین تعمیر موتور جلوگیری کند.
اگر در جاده‌ها و مسیرهای مواصلاتی دچار نقص فنی یا جوش آوردن خودرو شدید و امکان حرکت نداشتید، می‌توانید جهت دریافت خدمات امدادی سریع و مکانیک سیار از مجموعه امداد خودرو اصفهان کمک بگیرید.