علت خرابی سر پلوس پراید
علت خرابی سر پلوس پراید + نشانه‌ها، روش‌های پیشگیری و هزینه تعویض
اگر هنگام دور زدن با پراید خود، صدایی شبیه به «قوتقوت» یا «تک‌تک» از سمت چرخ‌ها شنیدید، احتمالاً با یکی از رایج‌ترین مشکلات این خودرو یعنی خرابی سر پلوس مواجه شده‌اید. پلوس و سر پلوس یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های سیستم انتقال قدرت خودرو هستند و وظیفه انتقال نیروی موتور به چرخ‌ها را بر عهده دارند.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی علت خرابی سر پلوس پراید، علائم هشداردهنده، راه‌های افزایش طول عمر آن و نکات مهم هنگام تعویض این قطعه بپردازیم. با ما همراه باشید.
پلوس و سر پلوس پراید چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
پیش از بررسی دلایل خرابی، بهتر است شناخت درستی از این قطعه داشته باشیم. موتور خودرو نیرو را تولید می‌کند و پس از عبور از گیربکس، این نیرو باید به چرخ‌ها منتقل شود. وظیفه این انتقال بر عهده میله‌ای به نام پلوس (Axle Shaft) است.
از آنجا که چرخ‌های جلو (در خودرویی مانند پراید) همزمان وظیفه هدایت خودرو (فرمان‌دهی) و حرکت را بر عهده دارند و در عین حال در اثر پستی‌بلندی‌های جاده بالا و پایین می‌روند، پلوس‌ها به مفصل‌هایی به نام سر پلوس نیاز دارند تا بتوانند در زاویه‌های مختلف بچرخند و نیرو را بدون قطعی منتقل کنند.
مهم‌ترین علائم خرابی سر پلوس پراید
شناخت زودهنگام نشانه‌های خرابی، از بروز خسارات سنگین‌تر و خطرات جدی در جاده جلوگیری می‌کند. شایع‌ترین نشانه‌های خرابی سر پلوس پراید عبارتند از:
- صدای تق‌تق هنگام دور زدن: این بارزترین علامت خرابی سر پلوس است. اگر هنگام دور زدن کامل فرمان (به چپ یا راست) صدای تق تق ممتد شنیدید، سر پلوس سمت مخالف خراب شده است.
- لرزش فرمان: اگر در سرعت‌های بالا (به‌ویژه هنگام شتاب‌گیری) فرمان خودرو لرزش داشته باشد، می‌تواند ناشی از خرابی یا تاب داشتن خود پلوس باشد.
- پاره شدن گردگیر پلوس: گردگیر (پلاستیک آکاردئونی شکل روی پلوس) وظیفه محافظت از گریس داخل سر پلوس را دارد. پاره شدن آن اولین زنگ خطر است.
- خروج گریس از اطراف چرخ: اگر لکه‌های سیاه گریس را در سمت داخل رینگ یا زیر گلگیر مشاهده کردید، یعنی گردگیر پاره شده و گریس تخلیه شده است.
اصلی‌ترین علل خرابی سر پلوس پراید
چرا سر پلوس پراید زود خراب می‌شود؟ این سوالی است که بسیاری از رانندگان می‌پرسند. خرابی این قطعه دلایل متعددی دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
۱. پاره شدن و عدم تعویض به‌موقع گردگیر پلوس
بزرگترین دشمن سر پلوس، پاره شدن گردگیر است. درون سر پلوس تعداد زیادی ساچمه وجود دارد که باید دائماً با گریس مخصوص روانکاری شوند. اگر گردگیر پاره شود، گریس به بیرون نشت می‌کند و از طرف دیگر، خاک، آب و شن و ماسه به داخل مفصل نفوذ می‌کند. ورود گرد و غبار به همراه اصطکاک خشک، باعث سایش شدید ساچمه‌ها و گشاد شدن محفظه سر پلوس می‌شود.
۲. رانندگی با فرمان کاملاً بسته (درجا یا همراه با گاز زیاد)
یکی از اشتباهات رایج رانندگی که مستقیماً به سر پلوس آسیب می‌زند، چرخاندن کامل فرمان تا آخرین حد ممکن (اصطلاحاً تا ته) و سپس حرکت کردن با گاز زیاد است. در این حالت، بیشترین فشار مکانیکی به ساچمه‌های سر پلوس وارد می‌شود. در پراید که سیستم جلوبندی ضعیف‌تری نسبت به خودروهای روز دارد، این کار به مرور زمان باعث خرد شدن سر پلوس می‌شود.
۳. رها کردن ناگهانی پلاچ (تیپ‌آپ یا شتاب ناگهانی)
شروع حرکت با تیک‌آف، تعویض دنده معکوس‌های خشن و رها کردن ناگهانی کلاچ، ضربه شدیدی (Shock Load) به مجموعه گیربکس و پلوس وارد می‌کند. این ضربات ناگهانی می‌تواند به مرور زمان باعث بریدن پلوس یا خرد شدن دندانه‌های داخل سر پلوس شود.
۴. استفاده از قطعات بی‌کیفیت و متفرقه بازار
متأسفانه بازار لوازم یدکی پر از قطعات تقلبی و بی‌کیفیت است. سر پلوس‌های متفرقه که از آلیاژهای نامرغوب ساخته شده‌اند، در برابر فشار کم آورده و خیلی زود مستهلک می‌شوند.
۵. رد شدن از دست‌اندازها با سرعت بالا
عبور با سرعت از سرعت‌گیرها و چاله‌های خیابان، به‌ویژه زمانی که چرخ‌ها در حال پیچیدن هستند، تنش بسیار زیادی به پلوس و سر پلوس وارد می‌کند.
چگونه از خرابی زودهنگام سر پلوس پراید جلوگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده می‌توانید طول عمر سر پلوس پراید خود را به طور چشمگیری افزایش دهید:
- بازرسی دوره‌ای گردگیرها: حداقل هر بار که روغن موتور را تعویض می‌کنید (یا در سرویس‌های دوره‌ای جلوبندی)، از مکانیک بخواهید وضعیت گردگیرهای پلوس را بررسی کند. تعویض یک گردگیر پاره (با هزینه بسیار کم) از تعویض کامل سر پلوس جلوگیری می‌کند.
- پرهیز از چرخش کامل فرمان در زمان شروع حرکت: هنگام دور زدن، کمی فرمان را شل کنید تا به آخرین حد خود نچسبد و با شتاب ملایم حرکت کنید.
- رانندگی نرم و بدون تنش: از رها کردن ناگهانی کلاچ و تیک‌آف کشیدن خودداری کنید.
- خرید قطعات باکیفیت: در صورت نیاز به تعویض، حتماً از برندهای معتبر و باکیفیت موجود در بازار استفاده کنید.
هزینه تعویض سر پلوس پراید چقدر است؟
هزینه تعمیر و تعویض سر پلوس پراید شامل دو بخش خرید قطعه (سر پلوس و اجرت مکانیک) است. از آنجا که قیمت قطعات در بازار ایران نوسان دارد، نمی‌توان عدد ثابتی اعلام کرد؛ اما به طور کلی:
- قیمت سر پلوس پراید بسته به برند (ایرانی، شرکتی، وارداتی) متغیر است.
- اجرت تعویض سر پلوس پراید معمولاً هزینه دستمزد زیادی ندارد، اما چون باز کردن پلوس نیاز به ابزار مخصوص و گاهی تعویض کاسه نمد گیربکس دارد، بهتر است توسط مکانیک ماهر انجام شود.