علت صدای پلوس هنگام دور زدن
به گزارش سایت تعمیر خودرو به آدرس https://tamir-khodro.ir/، یکی از آزاردهنده‌ترین و در عین حال هشداردهنده‌ترین صداهایی که ممکن است هنگام رانندگی شنیده شود، صدای تق‌تق یا تقه‌ای است که دقیقاً هنگام چرخاندن فرمان و دور زدن به گوش می‌رسد. این صدا معمولاً نشان‌دهنده وجود نقص فنی در سیستم انتقال قدرت، به‌ویژه در قطعه‌ای به نام “پلوس” است.
در این مقاله قصد داریم به بررسی تخصصی علت صدای پلوس هنگام دور زدن، روش‌های تشخیص و خطرات نادیده گرفتن آن بپردازیم.
پلوس چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
قبل از ریشه‌یابی مشکل، باید بدانیم پلوس (Axle Shaft) چیست. پلوس قطعه‌ای است که وظیفه انتقال نیروی تولید شده توسط موتور و گیربکس را به چرخ‌ها بر عهده دارد. با توجه به اینکه چرخ‌ها هنگام دور زدن تغییر زاویه می‌دهند، پلوس باید بتواند در زوایای مختلف این نیرو را منتقل کند. این کار به کمک قطعه‌ای به نام کله پلوس انجام می‌شود که حاوی ساچمه‌های مخصوصی است که اجازه حرکت منعطف را به میل پلوس می‌دهند.
اصلی‌ترین علت صدای پلوس هنگام دور زدن چیست؟
صدای تق‌تق (Clicking Sound) که با چرخاندن فرمان شدت می‌گیرد، تقریباً همیشه نشانه‌ای از خرابی کله پلوس است. اما چرا این قطعه خراب می‌شود؟
۱. پارگی گردگیر پلوس (شایع‌ترین علت)
گردگیر پلوس یک قطعه لاستیکی قیفی‌شکل است که وظیفه دارد گریس را داخل کله پلوس نگه داشته و از ورود گرد و غبار، آب و سنگ‌ریزه به داخل ساچمه‌ها جلوگیری کند.
- نتیجه: وقتی گردگیر پاره شود، گریس تخلیه شده و قطعات فلزی خشک می‌شوند. ورود آلودگی باعث سایش شدید ساچمه‌ها و محفظه آن‌ها شده و در نهایت هنگام دور زدن، صدای تق‌تق ایجاد می‌شود.
۲. استفاده از گریس نامرغوب
گریس داخل پلوس باید مقاومت حرارتی و کیفیت بالایی داشته باشد. استفاده از گریس‌های معمولی یا فاسد شدن گریس به مرور زمان، باعث می‌شود روان‌کاری به درستی انجام نشود و قطعات داخلی پلوس بر اثر اصطکاک زیاد آسیب ببینند.
۳. رانندگی نادرست و فشار بیش از حد
برخی عادات رانندگی عمر پلوس را به شدت کاهش می‌دهند، از جمله:
- تیک‌آف کشیدن در حالت فرمان چرخیده.
- رها کردن ناگهانی کلاچ.
- بکسل کردن خودروهای سنگین‌تر از توان ماشین.
- عبور با سرعت بالا از دست‌اندازها در حالی که فرمان کاملاً چرخانده شده است.
۴. فرسودگی طبیعی (استهلاک)
مانند هر قطعه مکانیکی دیگری، پلوس نیز طول عمر مشخصی دارد. پس از طی کیلومترهای طولانی، سایش طبیعی در ساچمه‌ها و شیارهای کله پلوس باعث ایجاد لقّی شده و صدا تولید می‌کند.
چگونه تشخیص دهیم کدام سمت پلوس خراب است؟
یک ترفند ساده برای تشخیص سمت خراب وجود دارد:
- فرمان را تا انتها به سمت راست بچرخانید و دور بزنید. اگر صدای تق‌تق شنیدید، احتمالاً پلوس سمت چپ آسیب دیده است (چون فشار روی آن بیشتر است).
- فرمان را تا انتها به سمت چپ بچرخانید و دور بزنید. اگر صدا شنیده شد، احتمالاً پلوس سمت راست دچار مشکل شده است. نکته: در برخی موارد خرابی به قدری شدید است که در همان سمتی که فرمان را می‌چرخانید صدا تولید می‌شود، لذا بررسی فیزیکی توسط مکانیک الزامی است.
خطرات نادیده گرفتن صدای پلوس
بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند با این صدا می‌توان ماه‌ها رانندگی کرد. اما واقعیت این است که خرابی پلوس یک نقص ایمنی جدی است:
- قفل شدن فرمان: در موارد حاد، شکستن ساچمه‌ها می‌تواند باعث قفل شدن چرخ و فرمان شود.
- از دست رفتن کنترل خودرو: اگر پلوس کاملاً از هم جدا شود، نیروی موتور به چرخ منتقل نشده و خودرو ناگهان متوقف می‌شود (در سرعت بالا این اتفاق بسیار خطرناک است).
- آسیب به گیربکس: لرزش‌های ناشی از پلوس خراب می‌تواند به کاسه نمدها و دنده‌های گیربکس آسیب بزند.
نکات پیشگیرانه
- در هر بار تعویض روغن یا سرویس دوره‌ای، از مکانیک بخواهید چشمی گردگیرهای پلوس را چک کند.
- در صورت مشاهده لکه‌های گریس روی رینگ یا پشت چرخ، سریعاً برای تعویض گردگیر اقدام کنید (هزینه تعویض گردگیر بسیار کمتر از تعویض کل کله پلوس است).
- هنگام پارک کردن یا دور زدن، فرمان را تا انتها تحت فشار (توی سر فرمان) نگه ندارید.
جمع‌بندی
صدای پلوس هنگام دور زدن هشداری است که نباید نادیده گرفته شود. با بررسی به موقع گردگیرها و رانندگی اصولی، می‌توانید از هزینه‌های گزاف تعمیرات جلوگیری کنید. اگر در جاده هستید و با این مشکل یا هر نقص فنی دیگری مواجه شدید، بهتر است از متخصصان کمک بگیرید.
اگر در استان اصفهان دچار نقص فنی شدید و امکان حرکت ایمن را نداشتید، می‌توانید برای دریافت خدمات تخصصی از تیم‌های امدادی و حمایتی خودرو در مرکز کشور کمک بخواهید تا خودروی شما با تجهیزات استاندارد به تعمیرگاه منتقل شود.