علت پس زدن اب رادیاتور پیکان
خودرو پیکان با وجود قدمت، هنوز هم در جاده‌های ایران حضور فعالی دارد. یکی از رایج‌ترین مشکلاتی که رانندگان این خودرو با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، پس زدن آب رادیاتور یا سرریز شدن آن است. این مشکل اگر به موقع ریشه‌یابی نشود، می‌تواند منجر به خسارات سنگینی مانند سوختن موتور شود.
در ادامه به بررسی ۶ دلیل اصلی این اتفاق و راهکارهای رفع آن می‌پردازیم.
۱. خرابی درب رادیاتور (شایع‌ترین علت)
شاید ساده به نظر برسد، اما در بسیاری از موارد علت پس زدن آب رادیاتور پیکان، تنها خرابی واشر یا فنر درب رادیاتور است. درب رادیاتور وظیفه دارد فشار سیستم خنک‌کننده را تنظیم کند.
- علائم: اگر فنر درب ضعیف شود یا واشر آن خاصیت خود را از دست بدهد، آب در دمای پایین‌تر از حد انتظار و با فشار کم از سیستم خارج شده و به مخزن ذخیره (یا بیرون) می‌ریزد.
- راه حل: درب رادیاتور را بررسی کرده و در صورت مشاهده هرگونه پوسیدگی، آن را با یک نمونه باکیفیت تعویض کنید.
۲. سوختن واشر سرسیلندر (هشدار جدی)
ترسناک‌ترین علت برای رانندگان پیکان، سوختن واشر سرسیلندر است. واشر سرسیلندر وظیفه آب‌بندی بین بلوک سیلندر و سرسیلندر را دارد.
- چرا باعث پس زدن آب می‌شود؟ وقتی واشر می‌سوزد، کمپرس (فشار) داخل سیلندر به مجاری آب نفوذ می‌کند. این فشار اضافی باعث می‌شود آب با شدت از رادیاتور به بیرون پرتاب شود.
- نشانه: وجود حباب در رادیاتور هنگام روشن بودن ماشین، مخلوط شدن آب و روغن (شیری شدن روغن) و ریپ زدن خودرو.
۳. خرابی ترموستات
ترموستات وظیفه دارد تا زمانی که دمای موتور به حد نصاب نرسیده، مسیر گردش آب را بسته نگه دارد. اگر ترموستات در حالت بسته “قفل” کند، آب نمی‌تواند به رادیاتور برسد تا خنک شود.
- نتیجه: آب درون موتور به جوش می‌آید، حجم آن زیاد می‌شود و به دلیل فشار بالا از رادیاتور پس می‌زند.
- نکته: اگر آمپر آب به سرعت بالا می‌رود اما رادیاتور سرد است، حتما به سلامت ترموستات شک کنید.
۴. گرفتگی و رسوب در رادیاتور
پیکان به دلیل سیستم خنک‌کننده قدیمی، بسیار مستعد رسوب‌گرفتن است. استفاده از آب شیر (به جای آب مقطر و ضد یخ) باعث ایجاد جرم در لوله‌های باریک رادیاتور می‌شود.
- علت پس زدن: وقتی مسیر گردش آب مسدود باشد، واتر پمپ نمی‌تواند آب را به راحتی به گردش درآورد و فشار معکوس باعث بیرون زدن آب می‌شود.
- راه حل: شستشوی رادیاتور با مواد مخصوص یا مراجعه به رادیاتورساز برای “سیخ زدن” مجاری رادیاتور.
۵. خرابی واتر پمپ (پمپ آب)
واتر پمپ قلب تپنده سیستم خنک‌کننده است. اگر پره‌های واتر پمپ خورده شوند یا تسمه پروانه شل باشد، گردش آب مختل می‌شود.
- نتیجه: عدم گردش صحیح آب منجر به داغ شدن بیش از حد موضعی و پس زدن آب از درب رادیاتور می‌شود.
- نشانه: نشت آب از زیر واتر پمپ یا شنیدن صدای ناهنجار از سمت جلوی موتور.
۶. وجود هوا در سیستم خنک‌کننده
گاهی اوقات پس از تعویض آب رادیاتور یا تعمیر یکی از قطعات، هوا در داخل سیستم محبوس می‌شود. هوا سریع‌تر از آب منبسط می‌شود و باعث ایجاد فشار کاذب در سیستم می‌گردد.
- راه حل: سیستم خنک‌کننده پیکان باید به طور صحیح هواگیری شود تا جریان آب پایدار گردد.
جدول عیب‌یابی سریع
| علت احتمالی | نشانه بارز | اولویت بررسی |
|---|---|---|
| درب رادیاتور | خروج آب در حالت نیمه‌گرم | اول (راحت و ارزان) |
| ترموستات | داغ شدن موتور و سرد بودن رادیاتور | دوم |
| واشر سرسیلندر | حباب زدن آب رادیاتور و بد کار کردن موتور | سوم (فنی و هزینه‌بر) |
| گرفتگی رادیاتور | دمای بالای دائمی در جاده | چهارم |
چند توصیه مهم برای مالکین پیکان
- همیشه از ضد یخ استفاده کنید: ضد یخ نه تنها از یخ‌زدگی، بلکه از زنگ‌زدگی و رسوب‌گذاری مجاری آب جلوگیری می‌کند.
- آب مقطر بریزید: هرگز از آب لوله‌کشی برای پر کردن رادیاتور استفاده نکنید.
- چک کردن تسمه پروانه: شل بودن تسمه در پیکان باعث می‌شود واتر پمپ و فن به درستی عمل نکنند.
- دمای نرمال را بشناسید: در پیکان، قرار گرفتن عقربه آمپر روی وسط یا کمی پایین‌تر از آن نرمال است؛ بالاتر از آن نشانه خطر است.
جمع‌بندی
علت پس زدن آب رادیاتور پیکان معمولاً از موارد ساده‌ای مثل خرابی درب رادیاتور یا هوا داشتن سیستم شروع می‌شود و در موارد حاد به واشر سرسیلندر ختم می‌گردد. پیشنهاد می‌شود ابتدا از موارد ارزان‌قیمت شروع به بررسی کنید و در صورت برطرف نشدن مشکل، حتماً به یک مکانیک خبره مراجعه نمایید تا از سوختن کامل موتور جلوگیری کنید.