عوض شدن طبق های 206 و سفت شدن فرمان
اگر پشت فرمان پژو 206 خود نشسته‌اید و احساس می‌کنید فرمان ماشین مانند گذشته نرم نیست، یا هنگام عبور از دست‌اندازها صداهای غیرعادی می‌شنوید، احتمالاً خودروی شما دچار مشکل شده است. یکی از رایج‌ترین ایراداتی که برای سیستم تعلیق این خودرو پیش می‌آید، خرابی طبق‌هاست. بسیاری از رانندگان ارتباطی بین عوض شدن طبق‌های 206 و سفت شدن فرمان پیدا نمی‌کنند، اما حقیقت این است که این دو موضوع به شدت به یکدیگر وابسته‌اند.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی مفصل علائم خرابی طبق پژو 206، دلایل سفت شدن فرمان، نحوه تعویض طبق و نکات نگهداری از سیستم جلوبندی این خودروی محبوب بپردازیم. با ما همراه باشید تا اطلاعات فنی لازم را به زبان ساده کسب کنید.
طبق پژو 206 چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
پیش از اینکه به سراغ مشکل سفت شدن فرمان برویم، بهتر است بدانیم «طبق» (Control Arm) در خودروی پژو 206 کجاست و چه وظیفه‌ای بر عهده دارد. طبق، قطعه‌ای مثلثی‌شکل یا بازویی است که از یک طرف به شاسی خودرو و از طرف دیگر به سگدست (و از طریق آن به چرخ) متصل می‌شود.
وظیفه اصلی طبق، کنترل حرکات عمودی چرخ‌ها، حفظ تعادل خودرو در پیچ‌ها و جذب ضربات جاده است. در دو سر این قطعه بوش‌ها و یک عدد سیبک قرار دارند که به مرور زمان مستهلک شده و نیاز به تعویض پیدا می‌کنند. در بسیاری از مدل‌های پژو 206، با خراب شدن بوش یا سیبک، تعویض کل مجموعه طبق مقرون‌به‌صرفاتر و ایمن‌تر است.
چرا فرمان پژو 206 سفت می‌شود؟
سفت شدن فرمان در پژو 206 (به‌ویژه در مدل‌هایی که دارای فرمان هیدرولیک هستند) می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. از خرابی پمپ هیدرولیک و کمبود روغن گرفته تا مشکلات جلوبندی. اما ارتباط مستقیمی بین خرابی جلوبندی (به‌ویژه طبق‌ها و سیبک‌ها) و سفتی فرمان وجود دارد که در ادامه آن را کالبدشکافی می‌کنیم:
1. خرابی و قفل شدن سیبک طبق
سیبک طبق وظیفه چرخش چرخ‌ها به طرفین را هنگام فرمان دادن تسهیل می‌کند. اگر گریس داخل سیبک خشک شود، زنگ بزند یا اصطلاحاً «بسوزد»، حرکت مفصلی آن دچار اختلال شده و اصطکاک شدیدی ایجاد می‌کند. در نتیجه، راننده برای چرخاندن فرمان باید نیروی بیشتری وارد کند که این امر به صورت سفت شدن فرمان خود را نشان می‌دهد.
2. خرابی بوش‌های طبق و بر هم خوردن زاویه چرخ‌ها
بوش‌های لاستیکی طبق وظیفه دمپ کردن لرزش‌ها و ایجاد انعطاف نرم را دارند. وقتی این بوش‌ها پاره یا له می‌شوند، بازی مجاز چرخ از حالت استاندارد خارج می‌شود. این تغییر زاویه (بر هم خوردن تقارن و کستر/کمبر چرخ) باعث فشار مضناف روی جعبه فرمان و پمپ هیدرولیک شده و سفتی فرمان را به دنبال دارد.
3. آسیب دیدن جعبه فرمان به دلیل ضربات وارده
اگر طبق‌ها خراب باشند، ضربات شدید جاده بدون واسطه به جعبه فرمان و اتصالات آن منتقل می‌شوند. این ضربات می‌توانند به مرور زمان باعث ایجاد خوردگی، دنده‌به‌دنده شدن یا نشتی در جعبه فرمان شده و سیستم فرمان را سفت یا دچار به اصطلاح «پس‌زدن» کنند.
علائم هشداردهنده؛ چه زمانی باید طبق‌های 206 را عوض کنیم؟
تشخیص زمان مناسب برای تعویض طبق پژو 206 بسیار حیاتی است. بی‌توجهی به نشانه‌های خرابی جلوبندی می‌تواند به تصادفات خطرناک (مانند بریدن طبق در حال حرکت) منجر شود. مهم‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:
- سفت شدن فرمان یا عدم بازگشت به مرکز: همان‌طور که اشاره شد، خرابی سیبک طبق مستقیماً روی نرمی فرمان تأثیر می‌گذارد.
- کشیده شدن فرمان به یک سمت: اگر یکی از طبق‌ها خراب باشد یا بوش آن پاره شده باشد، تعادل چرخ‌ها به هم خورده و ماشین به یک سمت کشیده می‌شود.
- صدای تق تق یا کوبش در دست‌اندازها: شنیدن صدای ضربه یا تق تق از قسمت جلوی خودرو هنگام عبور از دست‌اندازها یا سرعت‌گیرها.
- لرزش فرمان در سرعت‌های بالا: اگر فرمان خودرو در سرعت‌های بالاتر از ۸۰ کیلومتر بر ساعت لرزش دارد، می‌تواند ناشی از خرابی بوش طبق و عدم تعادل چرخ‌ها باشد.
- خوردگی غیرجفت یا نامتعارف لاستیک‌ها: سایش لبه داخلی یا خارجی لاستیک‌های جلو معمولاً نشان‌دهنده خرابی طبق و به هم خوردن تنظیم زاویه فرمان است.
مراحل تعویض طبق 206 (بررسی تخصصی)
تعویض طبق پژو 206 کاری تخصصی است و نیاز به ابزار مخصوص (مانند جک، آچار بکس‌های مناسب، و گاهی پرس برای برخی مدل‌ها) دارد. به طور خلاصه مراحل کار به شرح زیر است:
- ایمنی اولیه: خودرو را روی زمین صاف پارک کرده، ترمز دستی را بکشید و چرخ‌های عقب را با تاکو ایمن کنید. جلوی خودرو را با جک بالا آورده و خرک زیر آن قرار دهید.
- باز کردن چرخ: چرخ جلویی که قصد تعویض طبق آن را دارید باز کنید.
- باز کردن اتصال سیبک و بوش‌ها: پیچ‌های اتصال سیبک طبق به سگدست و پیچ‌های اتصال بوش‌ها به شاسی را باز کنید. (در این مرحله ممکن است به دلیل زنگ‌زدگی به اسپری روان‌کننده نیاز باشد).
- خارج کردن طبق کهنه: طبق قدیمی را با احتیاط از جای خود خارج کنید.
- نصب طبق جدید: طبق جدید و استاندارد پژو 206 را در جای خود قرار داده و پیچ‌ها را طبق گشتاور استاندارد سفت کنید. (نکته مهم: سفت کردن نهایی پیچ‌های بوش طبق باید زمانی انجام شود که خودرو روی زمین است و وزن خود را روی چرخ‌ها انداخته است تا به لاستیک بوش فشار پیچشی وارد نشود).
- تنظیم فرمان (جلوبندی): پس از تعویض طبق، حتماً باید خودرو را نزد جلوبندی‌ساز ببرید تا زاویه چرخ‌ها (تنظیم فرمان) را تنظیم کند.
مزایای تعویض به‌موقع طبق‌های 206
عوض کردن به‌موقع طبق‌های فرسوده مزایای زیادی دارد که صرفه‌جویی مالی تنها یکی از آن‌هاست:
- بازگشت نرمی و روانی فرمان: با تعویض سیبک معیوب، سفتی فرمان برطرف شده و رانندگی لذت‌بخش و بی‌دغدغه‌ای خواهید داشت.
- افزایش ایمنی رانندگی: جلوگیری از بریدگی جلوبندی در سرعت‌های بالا و حفظ پایداری خودرو در پیچ‌ها.
- کاهش استهلاک لاستیک‌ها: جلوگیری از ساییدگی لاستیک و افزایش طول عمر آن‌ها.
- نرمی سواری: جذب بهتر ضربات جاده و کاهش انتقال کوبش به کابین خودرو.
نکات کلیدی برای افزایش طول عمر جلوبندی و طبق 206
برای اینکه کمتر به تعویض طبق و تعمیرات جلوبندی نیاز پیدا کنید، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:
- عبور با احتیاط از دست‌اندازها: عبور با سرعت بالا از سرعت‌گیرها بزرگ‌ترین دشمن طبق و سیبک پژو 206 است.
- بررسی دوره‌ای گردگیرها: گردگیرهای سیبک و پلوس را به طور مرتب چک کنید. اگر گردگیری پاره شود، گریس آن خارج شده و با ورود گرد و غبار، قطعه در عرض چند هفته خراب می‌شود.
- استفاده از قطعات اصلی (Original): بازار پر از قطعات تقلبی و بی‌کیفیت است. هنگام خرید طبق 206، به سراغ برندهای معتبر و باکیفیت بروید تا مجبور نباشید پس از چند ماه دوباره هزینه کنید.
نتیجه‌گیری
مشکلاتی مانند سفت شدن فرمان و صدا دادن جلوبندی در پژو 206 نباید نادیده گرفته شوند. همان‌طور که بررسی کردیم، خرابی طبق و سیبک‌های آن یکی از اصلی‌ترین مقصران این ماجراست. با مشاهده اولین نشانه‌ها، بهتر است خودرو را به یک مکانیک مجرب نشان دهید تا با عوض کردن طبق‌های 206، ایمنی و نرمی را به خودروی خود بازگردانید.
آیا شما هم تجربه سفت شدن فرمان یا خرابی طبق در پژو 206 را داشته‌اید؟ تجربیات و سوالات خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.