نحوه فعال کردن کلید ایربگ در خودروهای مختلف
به گزارش سایت تعمیر خودرو، سیستم کیسه هوا یا ایربگ (Airbag) یکی از حیاتی‌ترین و موثرترین تجهیزات ایمنی غیرفعال در خودروهای امروزی است. این سیستم در هنگام تصادفات شدید، در کسری از ثانیه باد شده و از برخورد سر و بدن سرنشینان با قطعات سخت کابین مانند فرمان، داشبورد و شیشه‌ها جلوگیری می‌کند. با این حال، شرایط خاصی وجود دارد که در آن نیاز است ایربگ سمت شاگرد (سرنشین جلو) به طور موقت غیرفعال و سپس مجدداً فعال شود.
در این مقاله جامع، به بررسی دلیل وجود کلید ایربگ، نحوه فعال کردن کلید ایربگ در خودروهای مختلف داخلی و خارجی، و نکات بسیار مهم ایمنی پیرامون آن می‌پردازیم.
چرا به کلید فعال و غیرفعال‌سازی ایربگ نیاز داریم؟
شاید این سوال برای شما پیش بیاید که چرا باید سیستمی به این مهمی را غیرفعال کنیم؟ پاسخ اصلی به حفظ جان کودکان مربوط می‌شود.
کیسه‌های هوا با سرعت و نیروی بسیار زیادی (بیش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت) باز می‌شوند. این نیرو برای یک فرد بزرگسال مهارکننده است، اما برای نوزادان و کودکان خردسال می‌تواند به شدت مرگبار باشد.
مهم‌ترین دلایل استفاده از کلید ایربگ عبارتند از:
- نصب صندلی کودک رو به عقب (Rear-Facing Child Seat): اگر مجبور هستید صندلی نوزاد را روی صندلی جلو نصب کنید، حتماً باید ایربگ شاگرد را غیرفعال کنید. باز شدن ایربگ در این حالت ضربه مهلکی به پشت صندلی کودک وارد کرده و موجب آسیب شدید به گردن و سر نوزاد می‌شود.
- نشستن کودکان زیر ۱۲ سال یا افراد با جثه بسیار کوچک: سیستم ایربگ برای قد و وزن بزرگسالان طراحی شده است.
- نبود سرنشین در صندلی جلو و سنسورهای خراب: در برخی موارد برای کاهش هزینه‌های تعمیرات بعد از تصادف‌های سبک، رانندگان ایربگ شاگرد خالی را غیرفعال می‌کنند (اگرچه این کار توصیه نمی‌شود).
پس از برداشتن صندلی کودک، برای حفظ امنیت سرنشین بزرگسال بعدی، باید حتماً کلید ایربگ را مجدداً به حالت فعال (ON) برگردانید.
محل قرارگیری کلید ایربگ در خودروها
کلید غیرفعال‌سازی ایربگ سرنشین جلو (معمولاً با علامت Passenger Airbag OFF/ON مشخص می‌شود) در نقاط مختلفی از کابین خودرو قرار دارد. رایج‌ترین مکان‌ها عبارتند از:
- بخش جانبی داشبورد (سمت شاگرد): برای دسترسی به آن باید درب سمت شاگرد را کاملاً باز کنید. این کلید روی بدنه جانبی داشبورد که با بستن درب پنهان می‌شود، قرار دارد.
- داخل جعبه داشبورد (داشبورد جلو): در بسیاری از خودروهای فرانسوی و اروپایی، این کلید درون محفظه داشبورد تعبیه شده است.
- کنسول وسط: در نزدیکی دسته دنده یا ترمز دستی.
در اکثر خودروها، فعال و غیرفعال کردن این سیستم به یک سوئیچ مکانیکی با استفاده از کلید خودرو نیاز دارد تا کودکان یا سرنشینان نتوانند به طور تصادفی آن را تغییر دهند.
نحوه فعال کردن کلید ایربگ در خودروهای مختلف
در ادامه، راهنمای گام به گام فعال‌سازی مجدد کیسه هوای سرنشین جلو را در انواع خودروهای موجود در بازار ایران بررسی می‌کنیم:
۱. فعال کردن ایربگ در محصولات پژو (۲۰۶، ۲۰۷، پارس و ۲۰۰۸)
خودروهای خانواده پژو از پرتیراژترین خودروهای ایران هستند. در این خودروها، کلید دستی کنترل ایربگ به صورت استاندارد وجود دارد.
- پژو ۲۰۶ و ۲۰۷:
- درب سمت شاگرد (راست) را کاملاً باز کنید.
- روی دیواره جانبی داشبورد، یک مغزی سوئیچ کوچک مشاهده می‌کنید که کنار آن عبارت
Passenger Airbagیا نماد ایربگ نوشته شده است. - کلید اصلی خودرو را وارد این سوئیچ کنید.
- کلید را بچرخانید و روی وضعیت ON (روشن) قرار دهید.
- با روشن کردن خودرو، چراغ هشدار زرد رنگ مربوط به غیرفعال بودن ایربگ (
Airbag OFF) روی جلوآمپر یا ساعت وسط داشبورد باید خاموش شود.
- پژو ۲۰۰۸: در این خودرو معمولاً کلید در بخش جانبی داشبورد سمت راست قرار دارد و روش فعال‌سازی آن دقیقاً با چرخاندن سوئیچ به سمت وضعیت ON انجام می‌شود.
۲. فعال کردن ایربگ در خودروهای رنو (ال ۹۰، ساندرو و تندر پلاس)
در خودروهایی مانند تندر ۹۰ (L90) و رنو ساندرو، محل قرارگیری کلید کمی متفاوت است.
- درب سمت شاگرد را باز کنید.
- به بخش جانبی داشبورد نگاه کنید. در این قسمت یک کلید چرخشی (ولوم مانند) یا سوئیچی قرار دارد.
- در برخی مدل‌های وارداتی رنو (مانند کپچر یا فلوئنس)، این کلید داخل داشبورد یا در دیواره کناری آن قرار دارد.
- با استفاده از کلید خودرو یا چرخاندن دکمه با دست، آن را روی حالت ON تنظیم کنید.
- مطمئن شوید که نشانگر غیرفعال بودن ایربگ روی پنل مرکزی خاموش شده است.
۳. فعال کردن ایربگ در محصولات سایپا (شاهین، کوییک، ساینا و تیبا)
در خودروهای ارزان‌قیمت‌تر سایپا مانند تیبا، ساینا و کوییک‌های معمولی، کلید دستی برای قطع و وصل ایربگ به صورت فابریک تعبیه نشده است و سیستم به طور پیش‌فرض همیشه فعال است (مگر اینکه به صورت دستی فیوز آن کشیده شده باشد که کار خطرناکی است).
اما در خودروهای جدیدتر مانند شاهین و تارا (محصول ایران خودرو):
- کلید قطع و وصل ایربگ شاگرد در بخش جانبی داشبورد سمت راست (محل برخورد درب با داشبورد) قرار دارد.
- با باز کردن درب شاگرد، کلید سوئیچی را با استفاده از تیغه کلید خودرو به سمت ON بچرخانید.
۴. فعال کردن ایربگ در خودروهای هیوندای و کیا (Hyundai & Kia)
در خودروهای کره‌ای مانند سانتافه، توسان، اسپورتیج، اپتیما و سراتو، قضیه کمی هوشمندتر است. بسیاری از مدل‌های مدرن این دو برند به سیستم OCS (Occupant Classification System) یا سنسور وزن سرنشین مجهز هستند.
- سیستم هوشمند (بدون کلید فیزیکی): در این خودروها، سنسورهای موجود در صندلی شاگرد وزن سرنشین را اندازه‌گیری می‌کنند. اگر صندلی خالی باشد یا وزن بسیار کمی روی آن باشد (مانند صندلی کودک)، سیستم به طور خودکار ایربگ را غیرفعال کرده و چراغ
PASSENGER AIRBAG OFFروی داشبورد روشن می‌شود. به محض اینکه یک بزرگسال روی صندلی بنشیند، سیستم فعال شده و چراغ خاموش می‌شود. - سیستم دستی (با کلید فیزیکی): در برخی مدل‌ها یا نسخه‌های سفارش خلیج فارس، کلید فیزیکی در بخش جانبی داشبورد سمت شاگرد یا داخل داشبورد قرار دارد. با قرار دادن کلید خودرو در آن و چرخاندن به سمت ON، سیستم فعال می‌شود.
۵. فعال کردن ایربگ در خودروهای تویوتا (Toyota)
تویوتا همواره استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای برای ایمنی دارد. در خودروهایی مانند هایلوکس، کرولا، راوفور (RAV4) و یاریس:
- کلید ایربگ معمولاً در داخل جعبه داشبورد یا روی بخش جانبی داشبورد سمت راست قرار دارد.
- با استفاده از کلید فیزیکی خودرو (سوئیچ)، مغزی را روی حالت ON قرار دهید.
- پس از استارت زدن، نمایشگر مرکزی داشبورد وضعیت فعال بودن ایربگ (
Passenger Airbag ON) را نشان خواهد داد.
۶. فعال کردن ایربگ در خودروهای چینی (ام‌وی‌ام، جک، دیگنیتی، فیدلیتی و چانگان)
اکثر خودروهای چینی مدرن بازار ایران مجهز به کلید قطع‌کن ایربگ هستند.
- در خودروهایی مانند جک S5، چانگان CS35 و خانواده ام وی ام / چری (مانند X22 و تیگو ۵)، این کلید معمولاً در سمت راست داشبورد قرار دارد و دسترسی به آن با باز کردن کامل درب جلو سمت راست امکان‌پذیر است.
- روش کار یکسان است: با استفاده از سوئیچ خودرو، کلید چرخشی را به موقعیت ON هدایت کنید.
بررسی روشن بودن چراغ ایربگ روی جلوآمپر (مهم‌ترین گام ایمنی)
پس از اینکه کلید ایربگ را روی حالت فعال (ON) قرار دادید، حتماً باید صحت عملکرد آن را از روی پنل خودرو بررسی کنید:
- سوئیچ خودرو را باز کنید (استارت نزنید): تمام چراغ‌های هشدار از جمله چراغ ایربگ (به شکل یک فرد نشسته به همراه بادکنک جلوی آن یا کلمه AIRBAG/SRS) باید روشن شوند. این یک تست خودکار (Self-Test) برای سلامت لامپ‌ها و سنسورها است.
- پس از چند ثانیه یا استارت زدن: چراغ ایربگ باید کاملاً خاموش شود.
- نشانگر مخصوص ایربگ شاگرد: اگر خودروی شما دارای نمایشگر مجزا برای ایربگ سرنشین است، مطمئن شوید وضعیت روی حالت
ONیا روشن قرار گرفته و چراغOFFخاموش است.
رفع مشکل روشن ماندن چراغ ایربگ
اگر کلید را روی حالت فعال (ON) قرار دادید اما همچنان چراغ ایربگ روی کیلومترشمار روشن ماند یا چشمک زد، نشان‌دهنده وجود عیب در سیستم SRS (کیسه هوا) است. دلایل این مشکل می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- خرابی سنسورهای ضربه یا سنسور وزن صندلی.
- شل شدن سوکت‌ها و اتصالات زیر صندلی (به ویژه هنگام شستشوی کارواش یا جابجایی صندلی).
- خرابی فنر ساعتی فرمان (Clock Spring).
- وجود اشکال در خود کلید فیزیکی قطع‌کن ایربگ.
در این شرایط، سیستم ایربگ در صورت تصادف عمل نخواهد کرد. برای حل این مشکل، توصیه می‌شود به یک تعمیرگاه تخصصی برق و الکترونیک خودرو مراجعه کنید تا با دستگاه دیاگ، خطای مربوطه شناسایی و رفع شود.
نتیجه‌گیری
مدیریت صحیح کلید ایربگ، مرز باریکی بین حفظ جان و به خطر افتادن سرنشینان است. قانون طلایی این است: اگر صندلی کودک رو به عقب روی صندلی جلو نصب است، ایربگ باید خاموش (OFF) باشد؛ در غیر این صورت، برای تمامی سرنشینان بزرگسال، ایربگ باید حتماً روشن (ON) باشد.
با استفاده از راهنمای ذکر شده در بالا، به راحتی می‌توانید کلید ایربگ خودروی خود را پیدا کرده و آن را فعال کنید. همواره قبل از حرکت، وضعیت چراغ‌های هشدار جلوآمپر را بررسی کنید تا از سلامت کامل سیستم‌های ایمنی خودروی خود اطمینان حاصل نمایید.