گیربکس DAE چیست؟ بررسی مشخصات، عملکرد و مزایا
به گزارش سایت تعمیر خودرو، با افزایش روزافزون محبوبیت خودروهای دنده اتوماتیک در بازار ایران، شناخت قطعات کلیدی این خودروها اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. یکی از نام‌هایی که در سال‌های اخیر در صنعت خودروی ایران و به ویژه در محصولات ایران‌خودرو زیاد شنیده می‌شود، گیربکس DAE است.
اگر دارنده خودروهایی مانند تارا اتوماتیک یا دنا پلاس توربو اتوماتیک هستید، یا قصد خرید این خودروها را دارید، احتمالاً نام این گیربکس به گوشتان خورده است. اما گیربکس DAE چیست؟ چه مشخصاتی دارد و مزایا و معایب آن کدامند؟ در این مقاله تخصصی، به بررسی همه‌جانبه این جعبه‌دنده محبوب می‌پردازیم.
گیربکس DAE چیست؟ (تاریخچه و اصالت)
کمپانی DAE مخفف Harbin Dongan Auto Engine یک شرکت معتبر چینی است که تحت گروه خودروسازی چانگان فعالیت می‌کند. این شرکت با سابقه طولانی در تولید موتور و سیستم‌های انتقال قدرت، همکاری بسیار نزدیکی با کمپانی‌های بزرگی نظیر میتسوبیشی ژاپن داشته است.
گیربکس‌های ۶ سرعته اتوماتیک DAE که در بازار ایران استفاده می‌شوند، تحت لایسنس و با انتقال تکنولوژی از شرکت‌های معتبری مانند هیوندای پاور تک (Hyundai Powertech) توسعه یافته‌اند. بنابراین، طراحی این گیربکس‌ها ریشه در فناوری‌های ژاپنی و کره‌ای دارد و یک کپی‌برداری ساده و بی‌کیفیت چینی نیست.
مشخصات فنی گیربکس DAE (نسخه ۶ سرعته اتوماتیک)
گیربکس DAE مورد استفاده در خودروهای ایرانی (مانند تارا و دنا پلاس) از نوع 6AT یعنی ۶ سرعته اتوماتیک با مبدل گشتاور (Torque Converter) است. مشخصات فنی برجسته این گیربکس عبارتند از:
- نوع گیربکس: اتوماتیک خیس (Wet) با مبدل گشتاور (تقه بسیار کم و استهلاک پایین در ترافیک)
- تعداد دنده‌ها: ۶ دنده جلو + ۱ دنده عقب
- سیستم تیپ‌ترونیک (Tiptronic): امکان تعویض دنده به صورت دستی
- حالت‌های رانندگی: دارای حالت اسپرت (Sport) برای شتاب‌گیری بهتر و حالت برفی (Snow) برای حرکت در سطوح لغزنده
- سیستم خنک‌کاری: مجهز به مبدل حرارتی مناسب جهت کنترل دمای روغن گیربکس در شرایط سخت رانندگی
کدام خودروها در ایران به گیربکس DAE مجهز هستند؟
ایران‌خودرو برای ارتقای کیفیت فنی و جلب رضایت مشتریان، در محصولات جدید خود به سراغ این گیربکس رفته است. خودروهای مجهز به این جعبه‌دنده در بازار ایران عبارتند از:
- تارا اتوماتیک (نسخه‌های V2 و V4): این خودرو به طور کامل با گیربکس ۶ سرعته DAE هماهنگ شده و یکی از نرم‌ترین سواری‌ها را در میان خودروهای داخلی ارائه می‌دهد.
- دنا پلاس توربو اتوماتیک: مدل‌های جدید این خودرو برای انتقال بهتر گشتاور بالای موتور EF7 توربو، از این گیربکس بهره می‌برند.
- ری‌را (Reera): شاسی‌بلند جدید ایران خودرو نیز از نسخه پیشرفته‌تر این گیربکس استفاده می‌کند.
- برخی خودروهای چینی بازار: محصولات مختلفی از برندهای چانگان، جک و دانگ‌فنگ نیز از گیربکس‌های تولیدی DAE استفاده می‌کنند.
عملکرد گیربکس DAE؛ رانندگی با این جعبه‌دنده چگونه است؟
عملکرد گیربکس DAE در مقایسه با گیربکس‌های قدیمی‌تری مانند AL4 (مورد استفاده در پژو ۲۰۶ و پارس) یک جهش بزرگ محسوب می‌شود.
به دلیل استفاده از ۶ دنده، فواصل تعویض دنده (Gear Ratios) بسیار نزدیک به هم طراحی شده است. این امر باعث می‌شود که در هنگام شتاب‌گیری، دور موتور بیش از حد افت نکند و خودرو همواره در بهترین محدوده گشتاور خود قرار داشته باشد. همچنین، هوش مصنوعی کامپیوتر گیربکس (TCU) با رفتارهای راننده سازگار شده و زمان تعویض دنده‌ها را به نحو احسن مدیریت می‌کند.
مزایای گیربکس DAE
استفاده از گیربکس DAE در خودروهای ملی مزایای متعددی به همراه داشته است که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش مصرف سوخت: به دلیل وجود دنده ۶، در اتوبان‌ها و سرعت‌های بالا، دور موتور پایین نگه داشته می‌شود که این امر مصرف سوخت و استهلاک موتور را به شدت کاهش می‌دهد.
- تعویض دنده‌های نرم و بدون تقه: عملکرد مبدل گشتاور در این گیربکس بسیار نرم است و سرنشینان متوجه تعویض دنده‌ها نخواهند شد.
- دوام و طول عمر بالا: به دلیل طراحی مهندسی شده بر پایه تکنولوژی هیوندای، این گیربکس در صورت نگهداری صحیح، استهلاک بسیار پایینی دارد.
- حالت‌های رانندگی متنوع: قابلیت‌های اسپرت و برفی به راننده کمک می‌کند تا کنترل بهتری روی خودرو در شرایط مختلف جاده‌ای داشته باشد.
- سیستم ایمنی جلوگیری از آسیب: اگر راننده به اشتباه در سرعت بالا دنده معکوس سنگین بدهد، کامپیوتر گیربکس برای جلوگیری از تخریب موتور و دنده‌ها، دستور را اجرا نمی‌کند.
نکات مهم در نگهداری و پیشگیری از خرابی گیربکس DAE
هرچند گیربکس DAE یک سیستم انتقال قدرت باکیفیت است، اما مانند هر گیربکس اتوماتیک دیگری نیاز به مراقبت دارد. برای افزایش طول عمر این گیربکس، نکات زیر را رعایت کنید:
- تعویض به موقع روغن گیربکس: روغن گیربکس DAE باید بین ۴۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر (بسته به شرایط رانندگی در ترافیک) تعویض شود. استفاده از روغن با استاندارد توصیه شده توسط دفترچه راهنما (معمولاً استاندارد AW-1 یا SP-IV) الزامی است.
- عدم استفاده از حالت خلاص (N) در پشت چراغ قرمز کوتاه: اگر توقف شما کمتر از ۲ دقیقه است، نیازی به خلاص کردن دنده نیست؛ این کار استهلاک گیربکس را افزایش می‌دهد.
- گرم کردن خودرو پیش از حرکت: در روزهای سرد زمستان، پس از روشن کردن خودرو، چند دقیقه اجازه دهید دمای روغن گیربکس بالا بیاید و سپس حرکت کنید.
- عدم حمل بار سنگین و بکسل کردن: این گیربکس برای خودروهای سواری طراحی شده و اصرار بر بکسل کردن خودروهای دیگر به آن آسیب جدی وارد می‌کند.
جمع‌بندی؛ آیا گیربکس DAE قابل اعتماد است؟
در پاسخ به این سوال باید گفت: بله. گیربکس DAE یکی از بهترین و مدرن‌ترین گیربکس‌های اتوماتیک نصب شده روی خودروهای تولید داخل است. این جعبه‌دنده با برطرف کردن نقاط ضعف گیربکس‌های قدیمی خانواده پژو (مانند تقه زدن و داغ کردن)، تجربه رانندگی بسیار نرم، اقتصادی و لذت‌بخشی را فراهم کرده است.
اگر قصد خرید خودرویی مجهز به گیربکس DAE را دارید، مطمئن باشید که از نظر سیستم انتقال قدرت، با یکی از کم‌استهلاک‌ترین گزینه‌های بازار ایران روبرو هستید؛ مشروط بر اینکه سرویس‌های دوره‌ای و تعویض روغن آن را طبق اصول علمی و در مراکز تخصصی انجام دهید.