راهنمای کامل: فیوز کولر و فن کولر پراید ۱۳۱، ۱۳۲، ۱۱۱ و ۱۴۱ کجاست؟
با شروع فصل گرما، یکی از بدترین اتفاقاتی که میتواند برای هر رانندهای رخ دهد، از کار افتادن ناگهانی کولر خودرو است. در خودروهای خانواده سایپا (پلتفرم X100 شامل پراید ۱۱۱، ۱۳۱، ۱۳۲ و ۱۴۱)، سیستم برق کولر ساختار نسبتاً سادهای دارد. در بیشتر مواقع، علت کار نکردن باد کولر یا درگیر نشدن کمپرسور، یک مشکل ساده برقی مانند سوختن فیوز یا خرابی رله است.
اگر برای شما هم این سوال پیش آمده که «فیوز کولر پراید ۱۳۲، ۱۳۱، ۱۱۱ یا ۱۴۱ کجاست؟» یا «فیوز فن کولر دقیقاً در کدام جعبه قرار دارد؟»، در این مقاله تخصصی و کاربردی از مجله خودرو، به صورت گامبهگام محل دقیق فیوزها، رلهها و روش تعویض آنها را بررسی میکنیم.
ساختار جعبه فیوز در پراید (۱۱۱، ۱۳۱، ۱۳۲، ۱۴۱)
تمام مدلهای پراید بر پایه پلتفرم مشترک تولید شدهاند؛ بنابراین سیستم برقی و محل قرارگیری جعبه فیوزها در پراید ۱۱۱ (هاچبک)، ۱۳۱ (سدان)، ۱۳۲ (سدان جدید) و ۱۴۱ (لیفتبک) تقریباً یکسان است.
بهطور کلی، در پراید دو بخش اصلی برای فیوزها و رلههای سیستم خنککننده (A/C) وجود دارد:
- جعبه فیوز داخل کابین: زیر داشبورد، سمت چپ پای راننده.
- جعبه فیوز و رلههای داخل محفظه موتور (جعبه کالسکه/جعبه اصلی): کنار باتری یا بالای بوستر ترمز.
۱. فیوز کولر پراید ۱۳۲، ۱۳۱، ۱۱۱ و ۱۴۱ کجاست؟
سیستم کولر پراید دارای دو بخش برقی اصلی است: فن دمنده داخل اتاق (Blower) و کمپرسور کولر (A/C Compressor).
الف) فیوز فن داخل کابین (دمنده باد کولر)
اگر کولر را روشن میکنید و هیچ بادی از دریچهها بیرون نمیآید (حتی صدای فن اتاق را نمیشنوید):
- محل فیوز: داخل کابین، سمت چپ فرمان، پایین داشبورد (جعبه فیوز اصلی اتاق).
- مشخصات فیوز: فیوز شماره ۲۰ آمپر (زرد رنگ) یا ۳۰ آمپر (سبز رنگ) با علامت BLOWER یا HEATER مشخص شده است.
- عملکرد: این فیوز برق موتور فن تهویه مطبوع داخل داشبورد را تامین میکند.
ب) فیوز کمپرسور کولر پراید
اگر فن اتاق کار میکند، اما کمپرسور کولر درگیر نمیشود (صدای «تق» کلاچ کمپرسور نمیآید و باد خنک نیست):
- محل فیوز: داخل موتور، در جعبه فیوز اصلی (یا جعبه فیوز کالسکهای واقع در کنار گلگیر چپ/کنار باتری).
- مشخصات فیوز: یک فیوز ۱۰ یا ۱۵ آمپر با برچسب A/C یا علامت برف/کولر.
۲. فیوز فن کولر پراید ۱۳۲ و ۱۳۱ کجاست؟ (فن خنککننده رادیاتور)
هنگامی که دکمه A/C را میزنید، فن خنککننده موتور و رادیاتور کولر (کندانسور) باید بلافاصله با دور تند یا آرام شروع به چرخیدن کند. اگر فن جلوی موتور کار نکند، فشار گاز کولر به شدت بالا رفته و سیستم بهصورت خودکار قطع میشود (یا موتور جوش میآورد).
- محل فیوز فن کولر پراید ۱۳۱ و ۱۳۲:
- در محفظه موتور، کنار باتری، یک جعبه فیوز مستطیلی کوچک (معروف به فیوز اصلی یا کالسکهای) قرار دارد.
- فیوز فن معمولاً یک فیوز با آمپر بالا (۳۰ آمپر یا ۴۰ آمپر) با برچسب FAN یا RAD FAN / COND FAN است.
- نکته در پرایدهای مدل جدید (یورو ۴ و دوگانه): در برخی مدلها، فیوز فن رادیاتور و فن کولر مشترک است و در صورت سوختن آن، آمپر آب خودرو نیز بالا خواهد رفت.
۳. رله کولر پراید کجاست؟ (تفاوت فیوز و رله)
خیلی از اوقات رانندگان فیوز را بررسی میکنند و سالم است، اما کولر همچنان کار نمیکند. در این حالت مشکل از رلههای کولر و فن است.
در پرایدهای ۱۱۱، ۱۳۱، ۱۳۲ و ۱۴۱ رلههای مربوط به کولر در دو نقطه قرار دارند:
- رلههای فن دور کند و دور تند: در محفظه موتور، سمت راننده و بالای بوستر ترمز یا کنار باتری در یک ردیف مشکی/زرد نصب شدهاند.
- رله کمپرسور کولر (رله کلاچ کولر): اغلب یک رله مکعبی کوچک مشکی یا آبیرنگ در جعبه رلههای داخل موتور است که فرمان برقرسانی به کلاچ کمپرسور را صادر میکند.
جدول راهنمای سریع فیوزها و رلههای کولر پراید
| بخش مربوطه | محل قرارگیری | آمپر تقریبی | نشانه خرابی |
|---|---|---|---|
| فن دمنده داخل اتاق (Blower) | جعبه فیوز زیر داشبورد | ۲۰ یا ۳۰ آمپر | قطع کامل باد دریچهها در تمام دندهها (۱ تا ۴) |
| کلاچ کمپرسور کولر | جعبه فیوز داخل موتور | ۱۰ یا ۱۵ آمپر | فن کار میکند اما باد خنک نیست (کمپرسور روشن نمیشود) |
| فن رادیاتور و کندانسور (فن خنککننده موتور) | جعبه فیوز کالسکه کنار باتری | ۳۰ یا ۴۰ آمپر | بالا رفتن آمپر آب هنگام روشن کردن کولر و خنک نکردن در حالت درجا |
| رله دوبل / رله فن دور تند | محفظه موتور (نزدیک باتری/بوستر) | رله ۴ یا ۵ پایه | فن با روشن شدن کولر روی دور تند نمیرود |
نحوه تشخیص و تعویض فیوز سوخته کولر پراید
تعویض فیوز یک کار فوقالعاده ساده است که کمتر از ۵ دقیقه زمان میبرد:
- خودرو را کاملاً خاموش کنید و سوئیچ را ببندید.
- درب جعبه فیوز را باز کنید: در پشت درب جعبه فیوز، نقشه چیدمان و نام هر فیوز (A/C، FAN، BLOWER و…) نوشته شده است.
- فیوز مربوطه را با انبرک پلاستیکی مخصوص (که معمولاً داخل در جعبه فیوز قرار دارد) یا یک دمباریک به آرامی بیرون بکشید.
- بررسی سلامت فیوز: فیوز را در مقابل نور بگیرید؛ اگر تیغه فلزی S شکل وسط آن قطع یا سیاه شده باشد، فیوز سوخته است.
- جایگزینی فیوز جدید: همیشه فیوز سوخته را با یک فیوز همآمپر (رنگ یکسان) تعویض کنید.
⚠️ هشدار مهم ایمنی: هرگز از سیم، فویل آلومینیومی یا فیوز با آمپراژ بالاتر برای رفع موقتی مشکل استفاده نکنید! این کار میتواند باعث آتشسوزی در سیمکشی خودرو و خسارات میلیونی شود.
سوالات متداول (FAQ)
۱. چرا فیوز کولر پراید مدام میسوزد؟
سوختن مکرر فیوز نشانه اتصالی در سیمکشی، خرابی و گریپاژ موتور فن، یا نیمسوز شدن بوبین کلاچ کمپرسور کولر است که جریان برق بیش از حدی مصرف میکند.
۲. آیا جای فیوز کولر پراید ۱۱۱ با پراید ۱۳۱ یا ۱۳۲ فرق دارد؟
خیر؛ از سال ۱۳۸۹ به بعد که پلتفرم X100 پیادهسازی شد، سیستم برقی و جعبه فیوز پراید ۱۱۱، ۱۳۱، ۱۳۲ و ۱۴۱ کاملاً مشابه و یکپارچه هستند.
۳. چرا فن داخل اتاق فقط روی دور ۴ کار میکند؟
اگر فن کولر و بخاری فقط در دور آخر (شماره ۴) کار میکند و در دورهای ۱، ۲ و ۳ خاموش است، مشکل از فیوز نیست؛ بلکه مقاومت فن بخاری (مقاومت فن داخل داشبورد) سوخته و نیاز به تعویض دارد.
جمعبندی
سیستم کولر پراید بسیار ساده و در دسترس است. اگر باد کولر پراید ۱۳۲، ۱۳۱، ۱۱۱ یا ۱۴۱ شما قطع شد، قبل از مراجعه به تعمیرگاه و پرداخت هزینههای سنگین شارژ گاز یا تعویض کمپرسور، ابتدا فیوز فن دمنده زیر داشبورد و فیوز و رلههای کالسکه داخل موتور را چک کنید. در ۹۰ درصد مواقع، مشکل با خرید یک فیوز چند هزار تومانی به راحتی حل خواهد شد.