چرا فرمان پژو ۴۰۵ هنگام ترمز گرفتن میلرزد؟ (تاب داشتن دیسک ترمز)
اگر پشت فرمان پژو ۴۰۵ نشستهاید و متوجه شدهاید که با هر بار فشردن پدال ترمز، فرمان خودرو شروع به لرزش یا زدن میکند، باید بدانید که تنها نیستید. این مشکل یکی از رایجترین ایراداتی است که رانندگان این خودرو (و بسیاری از خودروهای دیگر) با آن مواجه میشوند.
لرزش فرمان هنگام ترمزگیری نه تنها آزاردهنده است، بلکه یک هشدار جدی ایمنی محسوب میشود که نباید آن را پشت گوش انداخت. در اغلب موارد، مقصر اصلی این پدیده قطعهای به نام دیسک ترمز است.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق علت این مشکل، نقش دیسک ترمز و راههای برطرف کردن آن بپردازیم.
لرزش فرمان در پژو ۴۰۵ چه زمانی رخ میدهد؟
پیش از هر چیز، باید نوع لرزش را تفکیک کنیم. اگر فرمان خودروی شما در سرعتهای بالا (مثلاً بالای ۸۰ کیلومتر بر ساعت) دائماً میلرزد، مشکل احتمالاً از بالانس نبودن چرخها یا ایراد در جلوبندی است. اما اگر لرزش دقیقاً و فقط در زمان فشردن پدال ترمز خود را نشان دهد و با برداشتن پا از روی ترمز قطع شود، ریشه مشکل مستقیماً به سیستم ترمز مربوط میشود.
مقصر اصلی: تاب داشتن دیسک ترمز (Brake Rotor Warpage)
دیسک ترمز قطعهای دایرهای شکل و فلزی است که به چرخ متصل میشود و لنتها با فشردن آن باعث توقف خودرو میشوند. برای اینکه ترمزگیری به نرمی و بدون نقص انجام شود، سطح این دیسک باید کاملاً صاف و موازی باشد.
وقتی میگوییم دیسک ترمز «تاب برداشته» یعنی سطح صاف آن دچار انحنای میکروسکوپی یا موجدار شدن شده است. حالا وقتی شما پدال ترمز را فشار میدهید، لنتها روی این سطح موجدار مینشینند. از آنجایی که دیسک در حال چرخش با سرعت بالا است، برخورد ناهموار لنت با بخشهای برجسته و فرورفته دیسک، ضرباتی را به سیستم تعلیق و در نهایت به فرمان منتقل میکند که شما آن را به صورت لرزش حس میکنید.
چرا دیسک ترمز پژو ۴۰۵ تاب برمیدارد؟
دلایل مختلفی باعث تاب برداشتن دیسک ترمز میشوند که مهمترین آنها عبارتند از:
۱. حرارت شدید و شوک حرارتی (آبخوردگی دیسک): شایعترین دلیل تاب برداشتن دیسک ترمز، تغییر ناگهانی دمای آن است. برای مثال، پس از رانندگی طولانی در جاده یا ترمزGهای پیاپی در سرازیریها، دیسک ترمز به شدت داغ میشود. اگر در همین حالت خودرو وارد یک چاله پر از آب شود یا اتومبیل را به کارواش ببرید، پاشش آب سرد روی دیسک داغ باعث انقباض ناگهانی و در نتیجه تاب برداشتن فلز میشود.
۲. استفاده از لنت ترمز بی کیفیت و نامرغوب: لنتهای ترمز غیرشرکتی و بیکیفیت، متریال مناسبی ندارند. برخی از این لنتها بیش از حد سفت هستند یا ضریب اصطکاک نامناسبی دارند که باعث ایجاد حرارت بیش از حد در سطح دیسک و نهایتاً تاب برداشتن آن میشود.
۳. پدالزنی ممتد و ترمزگیریهای شدید (Fade): رانندگی تهاجمی و استفاده مداوم از ترمز (به ویژه در ترافیکهای سنگین یا جادههای کوهستانی) اجازه خنک شدن به سیستم ترمز را نمیدهد. این حرارت انباشته شده، دیسک را مستعد تغییر شکل میکند.
۴. گیر کردن کالیپر ترمز: گاهی اوقات پیستون کالیپر ترمز به خوبی به عقب برنمیگردد و لنت دائماً با دیسک در تماس است. این درگیری مداوم باعث داغ شدن دائمی یک سمت دیسک و تاب برداشتن آن میشود.
۵. کیفیت متریال دیسکهای بازار: متأسفانه برخی از دیسک ترمزهای یدکی موجود در بازار ایران از آلیاژهای مرغوبی ساخته نشدهاند و در برابر حرارت مقاومت لازم را ندارند.
آیا لرزش فرمان خطرناک است؟
بله، قطعا. نادیده گرفتن لرزش فرمان هنگام ترمز گرفتن میتواند خطرات زیر را به همراه داشته باشد:
- کاهش کارایی سیستم ترمز: در مواقع اضطراری، مسافت توقف خودرو افزایش مییابد.
- استهلاک زودرس سایر قطعات: این ضربات به مرور زمان به جلوبندی، سیبکها، بلبرینگ چرخ و سیستم تعلیق پژو ۴۰۵ آسیب جدی میزنند.
- خستگی راننده: لرزش مداوم فرمان در سفرهای طولانی باعث خستگی دست و حواسپرتی راننده میشود.
راهحلهای رفع لرزش فرمان ناشی از تاب دیسک ترمز
برای حل این مشکل، مکانیکها معمولاً دو راه پیش روی شما میگذارند:
۱. تراشکاری دیسک ترمز (تراش دیسک روکار)
اگر ضخامت دیسک ترمز شما هنوز به حد استاندارد (حداقل ضخامت مجاز) نرسیده باشد و عمق تاب داشتن کم باشد، میتوان با استفاده از دستگاههای مخصوص تراشکاری (بهویژه دستگاه تراش روکار)، لایه نازکی از روی دیسک برداشت تا سطح آن کاملاً صاف و مسطح شود. این روش معمولاً هزینه کمتری دارد.
۲. تعویض دیسک ترمز
اگر دیسک ترمز قبلاً تراش خورده باشد، ضخامت آن کمتر از حد مجاز شده باشد، یا عمق تاببرداشتگی و ترکخوردگی روی آن زیاد باشد، تراشکاری دیگر ایمن نیست. در این حالت، تنها راه چاره تعویض جفت دیسکهای جلو (همیشه دیسکهای چرخ جلو به صورت جفت تعویض میشوند) با نمونههای باکیفیت و استاندارد است.
نکته بسیار مهم: هنگام تعویض یا تراش دیسک ترمز، حتماً باید لنتهای ترمز نیز بررسی شوند. اگر لنتها خطخطی شدهاند یا کیفیت پایینی دارند، حتماً آنها را با یک جنس باکیفیت تعویض کنید تا به دیسکهای نو آسیب نزنند.
چگونه از تاب برداشتن مجدد دیسک ترمز جلوگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده میتوانید عمر دیسک ترمز پژو ۴۰۵ خود را افزایش دهید:
- از عبور از چالههای آب بلافاصله پس از رانندگی طولانی و پرفشار خودداری کنید.
- در سرازیریها به جای ترمزگیری ممتد و مداوم، از دنده سنگین استفاده کنید.
- از لنتهای ترمز استاندارد و معتبر استفاده کنید.
- سیستم ترمز (کالیپرها و لوازم چرخ) را در سرویسهای دورهای چک کنید تا گیر نداشته باشند.
نتیجهگیری
لرزش فرمان پژو ۴۰۵ هنگام ترمز گرفتن معمولاً نشانه آشکار تاب داشتن دیسک ترمز است. این مشکل با تراشکاری یا تعویض دیسک و لنت به راحتی برطرف میشود. پیشنهاد میکنیم به محض مشاهده این علامت، به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید تا از بروز هزینههای سنگینتر در بخش جلوبندی و خطرات جانی جلوگیری نمایید.