علت نشتی واسکازین از گیربکس پژو ۴۰۵ و بررسی کاسهنمدهای پلوس
پژو ۴۰۵ یکی از محبوبترین و قدیمیترین خودروهای بازار ایران است که با وجود استهلاک نسبتاً بالا، همچنان سهم بزرگی از تردد جادهای را به خود اختصاص داده است. یکی از مشکلات رایجی که رانندگان این خودرو پس از چند سال کارکرد با آن مواجه میشوند، نشتی واسکازین (روغن گیربکس) است.
اگر شما هم زیر خودروی خود لکههای روغنی با رنگ تیره و بوی تند مشاهده کردهاید، احتمالاً گیربکس خودروی شما دچار نشتی شده است. بیتوجهی به این موضوع میتواند در کوتاهمدت به گیربکس آسیب جدی وارد کند. در این مقاله قصد داریم به بررسی علتهای نشتی واسکازین در پژو ۴۰۵ بپردازیم و نقش حیاتی کاسهنمدهای پلوس را به عنوان یکی از اصلیترین مقصران این عارضه زیر ذرهبین ببریم.
واسکازین چیست و چرا نشتی آن خطرناک است؟
واسکازین یا روغن دنده (Gear Oil)، وظیفه روانکاری، کاهش اصطکاک، خنککاری و محافظت از چرخدندههای درون گیربکس را بر عهده دارد. گیربکس پژو ۴۰۵ (معروف به گیربکس BE3 یا XU7) به شدت به کیفیت و سطح روغن حساس است.
اگر سطح واسکازین به دلیل نشتی کاهش یابد، روانکاری قطعات به درستی انجام نمیشود. این امر منجر به موارد زیر خواهد شد:
- افزایش اصطکاک و تولید گرمای شدید
- سایش زودهنگام دندهها و بلبرینگها
- دشواری در جا رفتن دندهها (بهخصوص دنده یک و عقب)
- زوزه کشیدن گیربکس در حین حرکت
- قفل شدن یا خرد شدن دندهها و تحمیل هزینههای سنگین تعمیراتی
اصلیترین علائم نشتی واسکازین در پژو ۴۰۵
پیش از اینکه آسیب جدی به گیربکس وارد شود، خودرو با نشانههایی به شما هشدار میدهد که باید جدی گرفته شوند:
۱. لکههای روغن زیر خودرو: مشاهده قطرات روغن در قسمت زیرین موتور و سمت چرخهای جلو (محل قرارگیری گیربکس). ۲. سختی در تعویض دنده: وقتی روغن کم شود، ماهکها و دندهها به نرمی گذشته عمل نمیکنند. ۳. صدای زوزه گیربکس: این صدا معمولاً با افزایش سرعت خودرو بیشتر میشود. ۴. بوی سوختگی: گاهی اوقات گرم شدن بیش از حد گیربکس بوی خاصی ایجاد میکند.
چرا پژو ۴۰۵ دچار نشتی واسکازین میشود؟
نشتی روغن از گیربکس میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که شایعترین آنها عبارتند از:
- شل شدن یا خرابی واشر درپوش تخلیه (پیچ ته گیربکس)
- ترک خوردگی یا آسیبدیدگی پوسته گیربکس (بر اثر ضربه یا تصادف)
- خرابی فشنگی کیلومتر شمار (در برخی مدلها)
- خرابی و فرسودگی کاسهنمدهای گیربکس (مهمترین و رایجترین علت)
بررسی تخصصی کاسهنمدهای پلوس پژو ۴۰۵
وقتی صحبت از نشتی واسکازین در پژو ۴۰۵ میشود، در بیشتر مواقع نام کاسهنمد پلوس در صدر فهرست متهمان قرار میگیرد. اما کاسهنمد پلوس چیست و چگونه کار میکند؟
کاسهنمد پلوس چیست؟
پلوسها میلهایی هستند که نیروی چرخش را از دیفرانسیل گیربکس به چرخهای جلو منتقل میکنند. از آنجا که محل خروج پلوس از گیربکس است، برای جلوگیری از بیرون ریختن واسکازین و نفوذ گرد و غبار به داخل، از قطعهای پلاستیکی-فنری به نام کاسهنمد (Oil Seal) استفاده میشود. پژو ۴۰۵ دارای دو کاسهنمد پلوس است (یکی در سمت چپ و دیگری در سمت راست).
چرا کاسهنمدهای پلوس خراب میشوند؟
- فرسودگی و عمر مفید: کاسهنمدها از جنس لاستیک یا مواد پلیمری ساخته شدهاند. با گذشت زمان، قرار گرفتن در معرض حرارت بالا و تغییرات آبوهوایی، این قطعات خاصیت انعطافپذیری خود را از دست داده، خشک و ترکخورده میشوند.
- لق شدن پلوس یا خرابی بلبرینگها: اگر بلبرینگهای داخلی گیربکس یا سرپلوس دچار لقی شوند، میل پلوس درون کاسهنمد دچار ارتعاش و بازی بیش از حد میشود. این حرکت نامنظم، لبههای کاسهنمد را ساییده و راه را برای فرار واسکازین باز میکند.
- کیفیت پایین قطعه یدکی: استفاده از کاسهنمدهای متفرقه و بیکیفیت بازار در تعمیرات قبلی، عمر مفید این قطعه را به شدت کاهش میدهد.
- نصب غیراصولی: اگر هنگام جا زدن کاسهنمد جدید، مکانیک بیاحتیاطی کند و لبههای آن را دفرمه یا پاره کند، از روز اول نصب دچار نشتی خواهد شد.
نحوه تشخیص نشتی از کاسهنمد پلوس
برای اینکه مطمئن شوید نشتی از کاسهنمد پلوس است یا خیر، باید خودرو را روی چال سرویس ببرید.
- اگر اطراف محل ورود میل پلوس به گیربکس خیس از روغن باشد و این خیس بودن به سمت چرخها امتداد یافته باشد، نشتی قطعا از کاسهنمد پلوس است.
- معمولاً روغن جمع شده در این قسمت با گرد و غبار محیط ترکیب شده و یک لایه لجنی تیره تشکیل میدهد.
روشهای پیشگیری و رفع نشتی واسکازین
اگر متوجه نشتی شدید، بهترین کار مراجعه به یک مکانیک مجرب است. روند تعمیر معمولاً شامل مراحل زیر است:
- بررسی سطح واسکازین: پیش از هر اقدامی باید سطح روغن موجود در گیربکس چک شود تا در صورت نیاز، واسکازین سرریز یا تعویض شود.
- تعویض کاسهنمدهای پلوس: برای تعویض این قطعه، مکانیک باید چرخها، مهره سرپلوس و خود پلوسها را از گیربکس جدا کند. سپس کاسهنمد کهنه خارج شده و کاسهنمد جدید با دقت و استفاده از ابزار مناسب جا زده میشود. (نکته طلایی: همیشه توصیه میشود همزمان با تعویض کاسهنمد، چک کنید که پلوس لقی غیرمجاز نداشته باشد).
- استفاده از چسبهای آببندی: در برخی نقاط دیگر گیربکس مانند پوسته یا سنسورها، ممکن است نیاز به استفاده از چسب آببندی نسوز باشد، اما برای کاسهنمدها حتماً باید قطعه فیت و استاندارد جایگزین شود.
نتیجهگیری
نشتی واسکازین از گیربکس پژو ۴۰۵ مسئلهای نیست که بتوان آن را پشت گوش انداخت. کاسهنمدهای پلوس به عنوان محافظان مرز میان گیربکس و سیستم انتقال قدرت، پس از مدتی نیاز به تعویض پیدا میکنند. بررسی دورهای زیر ماشین (بهخصوص در سرویسهای دورهای روغن موتور) میتواند شما را از وضعیت سلامتی گیربکس مطلع کند. با صرف هزینه کم برای تعویض به موقع یک کاسهنمد فرسوده، میتوانید از خرجهای سنگین تراشکاری و تعمیر اساسی گیربکس پژو ۴۰۵ جلوگیری کنید.