چرا ساینا جوش میآورد؟ ۵ علت اصلی داغ کردن موتور ساینا
بالارفتن آمپر آب و جوش آوردن خودرو، یکی از کابوسهای هر رانندهای است؛ بهخصوص در روزهای گرم تابستان یا زمانی که در ترافیکهای سنگین شهری گرفتار شدهاید. خودروی ساینا (Saina) که این روزها یکی از پرفروشترین محصولات سایپا در بازار ایران محسوب میشود، مانند هر خودروی دیگری ممکن است دچار این مشکل شود.
اگر آمپر آب ساینای شما به سمت منطقه قرمز حرکت کرده است، نباید این موضوع را پشت گوش بیندازید؛ زیرا بیتوجهی به آن میتواند هزینههای سنگینی مانند سوختن واشر سرسیلندر یا حتی تعویض موتور را به همراه داشته باشد. در این مقاله جامع از سری مقالات تخصصی خودرو، به بررسی ۵ علت اصلی داغ کردن موتور ساینا میپردازیم و راهکارهای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
چرا موتور ساینا داغ میکند؟ (مفهوم جوش آوردن)
موتور خودرو برای داشتن بهترین راندمان به یک بازه دمایی مشخص نیاز دارد. وظیفه تنظیم این دما بر عهده سیستم خنککننده (شامل رادیاتور، ضد یخ، ترموستات، واترپمپ و فن) است. زمانی که هر یک از این اجزا دچار اختلال شوند، حرارت موتور دفع نشده و اصطلاحاً خودرو «جوش میآورد».
در ادامه، ۵ دلیل کلیدی که باعث داغ کردن و جوش آوردن ساینا میشوند را زیر ذرهبین قرار میدهیم.
۱. خرابی ترموستات؛ سدی در برابر گردش آب
ترموستات وظیفه دارد تا زمان رسیدن موتور به دمای ایدهآل (معادل تقریبی ۹۰ درجه سانتیگراد)، مسیر جریان آب به سمت رادیاتور را ببندد. پس از گرم شدن موتور، ترموستات باز میشود تا مایع خنککننده جریان پیدا کند.
- علت داغ کردن: اگر ترموستات ساینا «قفل» شود و در حالت بسته گیر کند، آب درون موتور حبس شده و اجازه ورود به رادیاتور را پیدا نمیکند. در نتیجه، با وجود اینکه رادیاتور ممکن است سرد باشد، موتور در حال جوش آوردن است.
- راهحل: بررسی سلامت ترموستات و تعویض بهموقع آن (معمولاً هر سال یکبار یا با هر بار تعویض مایع خنککننده).
۲. ایراد در سیستم فن رادیاتور (موتور فن و رلهها)
فن رادیاتور نقش کلیدی در خنک کردن آب درون رادیاتور، بهویژه در زمان توقف خودرو یا حرکت در ترافیک دارد. در خودروی ساینا، سیستم فن دارای دو دور (کند و تند) است.
- علت داغ کردن: سوختن موتور فن، خرابی رلههای فن، قطع شدن سیمکشی یا خرابی فشنگی آب (سنسور دمای آب) میتواند مانع از کارکرد درست فن شود. اگر فن دور تند در ترافیک عمل نکند، دمای موتور به سرعت بالا می رود.
- راهحل: در صورت بالا رفتن آمپر در حالت توقف، سیستم برق، فیوزها و سلامت خودِ فن را توسط یک برقکار خودرو بررسی کنید.
۳. کمبود مایع خنککننده (آب و ضدیخ) و نشتی سیستم
مایع درون رادیاتور (ترکیب آب و ضدیخ) وظیفه انتقال حرارت از موتور به رادیاتور را بر عهده دارد.
- علت داغ کردن: کم شدن سطح مایع خنککننده به دلیل تبخیر یا وجود نشتی در رادیاتور، شلنگها، واترپمپ یا حتی واشر سرسیلندر، باعثاتر میشود که حجم کافی آب برای خنککاری وجود نداشته باشد. به یاد داشته باشید که ضدیخ فقط برای جلوگیری از یخزدگی زمستان نیست، بلکه نقطه جوش آب را بالا میبرد و از خوردگی قطعات جلوگیری میکند.
- راهحل: مرتباً (حداقل هفتهای یکبار) سطح آب رادیاتور و مخزن سرریز ساینا را بررسی کنید و از عدم وجود نشتی زیر خودرو مطمئن شوید.
۴. خرابی واترپمپ (پمپ آب)؛ توقف گردش جریان
واترپمپ قلب تپنده سیستم خنککننده است که با نیروی تسمه تایم کار میکند و وظیفه به گردش درآوردن مداوم آب بین موتور و رادیاتور را دارد.
- علت داغ کردن: اگر پرههای واترپمپ ساینا به مرور زمان خورده شوند، بشکنند یا شفت آن هرز شود، توانایی پمپاژ آب را از دست میدهد. در این حالت، حتی اگر رادیاتور پر از آب باشد و فن هم کار کند، چون آب حرکت نمیکند، موتور داغ میشود.
- راهحل: تعویض واترپمپ معمولاً همزمان با تعویض تسمه تایم انجام میشود تا از سلامت آن اطمینان حاصل شود.
۵. کثیفی یا گرفتگی رادیاتور
رادیاتور خودرو وظیفه دارد گرمای گرفته شده از موتور را به هوای بیرون منتقل کند. پرههای رادیاتور به مرور زمان دچار رسوبگرفتگی داخلی یا انسداد بیرونی میشوند.
- علت داغ کردن: رسوبات آب شهری، استفاده نکردن از ضدیخ باکیفیت و تجمع جرم، مجاری داخلی رادیاتور ساینا را مسدود میکند. همچنین نشستن گرد و غبار، حشرات و گلولای روی پرههای بیرونی رادیاتور (جلوی ماشین)، مانع از عبور جریان هوا میشود.
- راهحل: شستشوی دورهای رادیاتور (توسط افراد متخصص با دستگاه یا مواد شوینده مخصوص) و تمیز کردن شبکه بیرونی آن با باد فشار قوی.
هنگام جوش آوردن ساینا چه کنیم؟ (اقدامات اضطراری)
اگر آمپر آب ساینای شما بالا رفت و متوجه جوش آوردن خودرو شدید، این اقدامات را انجام دهید:
- خودرو را متوقف کنید: در کنار جاده توقف کنید اما موتور را خاموش نکنید. خاموش کردن ناگهانی موتور داغ باعث گیرپاژ کردن پیستونها و چسبیدن قطعات میشود (البته اگر فن کار نمیکند، موتور را خاموش کنید تا بیشتر از این داغ نشود).
- کاپوت را بالا بزنید: اجازه دهید هوای آزاد جریان پیدا کند تا گرما خارج شود.
- به هیچ وجه درِ رادیاتور یا مخزن انبساط را باز نکنید: سیستم تحت فشار است و آب داغ با فشار بیرون پاشیده و باعث سوختگی شدید میشود.
- روی رادیاتور آب بریزید: برای تسریع خنکشدن، میتوانید به آرامی روی بدنه بیرونی رادیاتور آب بریزید (هرگز آب سرد را مستقیم روی موتور داغ نریزید زیرا ممکن است بلوک سیلندر ترک بردارد).
- کولر را خاموش کنید: در صورت روشن بودن کولر، آن را سریعاً خاموش کنید تا فشار روی موتور برداشته شود.
کلام آخر
داغ کردن موتور ساینا مسئلهای نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. با بررسی دورهای سطح آب رادیاتور، تعویض بهموقع ضدیخ، بررسی سلامت ترموستات و فنها میتوانید از بروز این مشکل جلوگیری کنید. اگر با وجود چک کردن موارد بالا، ساینای شما همچنان جوش میآورد، حتماً به یک تعمیرکار مجرب مراجعه کنید تا منبع دقیق مشکل را عیبیابی کند.