چرا ساینا ریپ میزند؟ (بررسی مشکلات سیستم سوخت و جرقه)
اگر شما هم مالک خودروی ساینا باشید، احتمالاً حداقل یکبار با پدیده آزاردهنده «ریپ زدن» یا تقتق کردن ماشین در هنگام رانندگی مواجه شدهاید. این مشکل که معمولاً با افت شتاب، لرزش موتور، کاهش قدرت خودرو و گاهی روشن شدن چراغ چک همراه است، میتواند آرامش راننده را بهخصوص در ترافیکهای شهری کاملاً به هم بزند.
ریپ زدن در واقع نشانهای از احتراق ناقص در یکی یا چند سیلندر موتور است. وقتی سوخت و هوا در زمان مناسب و با نسبت درست منفجر نشوند، موتور از کارکرد نرم خود خارج میشود. در خودرویی مانند ساینا که از موتور M15 بهره میبرد، سیستم سوخترسانی و سیستم جرقه از اصلیترین بخشهایی هستند که در بروز این خطا نقش دارند.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق دلایل ریپ زدن ساینا پرداخته و ریشههای اصلی آن را در دو بخش سیستم سوخترسانی و سیستم جرقه واکاوی کنیم.
بخش اول: مشکلات سیستم جرقه زنی (عامل اصلی ریپ زدن)
سیستم جرقه وظیفه دارد تا مخلوط متراکمشده هوا و سوخت را در زمان دقیق درون سیلندر منفجر کند. اگر هر یک از اجزای این سیستم دچار نقص شوند، جرقه ضعیف شده یا اصلاً زده نمیشود که نتیجه آن قطعا ریپ زدن ماشین خواهد بود.
۱. خرابی یا فرسودگی شمعها
شمع خودرو یکی از مصرفیترین قطعات است که مستقیماً با احتراق در ارتباط است. اگر سر شمعها دوده بگیرد، دهانه آنها تنظیم نباشد (گپ شمع) یا الکترودهای آنها خورده شده باشند، جرقه کافی برای احتراق ایجاد نمیشود.
- علائم: ریپ زدن به خصوص در دور موتورهای بالا، افزایش مصرف سوخت و سخت روشن شدن ماشین در هوای سرد.
- راهحل: بازدید دورهای شمعها هر ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر و تعویض بهموقع آنها.
۲. نقص در وایر شمعها یا کوئل
کوئل وظیفه تامین ولتاژ بالا برای شمعها را بر عهده دارد و وایرها این جریان را منتقل میکنند. اگر وایر شمع دچار برقدزدی شود (که معمولاً در هوای بارانی و مرطوب بیشتر خود را نشان میدهد) یا خود کوئل بسوزد، جریان برق به درستی به شمع نمیرسد.
- علائم: موتور اصطلاحاً «سه کار» میکند، لرزش شدید درجا، و ریپ زدن همراه با افت شدید شتاب.
- راهحل: تست کوئل با دستگاه دیاگ یا تعویض وایرهای معیوب با نمونههای باکیفیت و سیلیکونی.
بخش دوم: مشکلات سیستم سوخترسانی
اگر سیستم جرقه سالم باشد، اما سوخت کافی یا با کیفیت مناسب به موتور نرسد، باز هم پدیده ریپ زدن رخ خواهد داد.
۱. گرفتگی یا کثیفی انژکتورها
انژکتورها وظیفه پاشش سوخت به صورت پودری را دارند. اگر از بنزین بیکیفیت استفاده کنید، پس از مدتی سوزنهای انژکتور رسوب گرفته و پاشش سوخت به صورت قطرهای یا نامنظم انجام میشود.
- علائم: ریپ زدن در هنگام شتابگیری ناگهانی، افت کشش در سربالاییها و کارکرد نامنظم موتور در حالت درجا.
- راهحل: شستوشوی انژکتورها با دستگاه اولتراسونیک یا استفاده از محلونهای اکتانبوستر و تمیزکننده انژکتور استاندارد.
۲. خرابی پمپ بنزین (پمپ داخل باک)
پمپ بنزین وظیفه دارد سوخت را با فشار مشخصی به ریل سوخت برساند. اگر افت فشار در پمپ بنزین رخ دهد (به دلیل خرابی خود پمپ یا کثیف شدن صافی بنزین)، موتور در زمان نیاز به سوخت بیشتر، کم میآورد.
- علائم: ریپ زدن ماشین در سرعتهای بالا یا هنگام گاز دادن ناگهانی، و گاهی شنیدن صدای زوزه از سمت باک بنزین.
- راهحل: تعویض صافی بنزین (فیلتر بنزین) هر ۱۵ هزار کیلومتر و تست فشار پمپ بنزین توسط مکانیک.
۳. کیفیت پایین بنزین
موتور M15 ساینا حساسیت نسبتاً زیادی به کیفیت بنزین دارد. استفاده از بنزینهای معمولی با عدد اکتان پایین باعث احتراق زودرس یا اصطلاحاً «ناک زدن» (Knocking) میشود که صدایی شبیه به برخورد فلز به فلز ایجاد کرده و با ریپ زدن همراه است.
- علائم: شنیدن صدای پیاپی از موتور در سربالاییها و ریپ زدن موتور با بنزین جدید.
بخش سوم: سایر عواملی که میتوانند در ریپ زدن ساینا موثر باشند
علاوه بر دو سیستم اصلی ذکر شده، برخی سنسورها نیز در کامپیوتر خودرو (ECU) اطلاعاتی را پردازش میکنند که خرابی آنها باعث ریپ زدن میشود:
- خرابی سنسور دور موتور (میللنگ): اگر این سنسور اطلاعات غلط بدهد یا قطع شود، زمانبندی جرقه و پاشش سوخت به هم میریزد و خودرو اصلا روشن نمیشود یا به شدت ریپ میزند.
- کثیف شدن استپر موتور یا دریچه گاز: بر هم خوردن تنظیم هوای ورودی در دور آرام میتواند باعث نوسان دور موتور و ریپ زدن خودرو در حالت ایستاده شود.
- خرابی سنسور اکسیژن: این سنسور میزان اکسیژن دود خروجی را میسنجد. خرابی آن باعث به هم خوردن نسبت دقیق هوا و سوخت (نسبت استوکیومتری) میشود.
جمعبندی و راهکار نهایی
ریپ زدن ساینا یک مشکل ترکیبی است که معمولاً منشأ آن در سیستم جرقه (شمع و وایر) یا سیستم سوخت (پمپ بنزین و انژکتور) پنهان شده است. بهترین راه برای جلوگیری از هزینههای اضافی، اقدام بهموقع برای عیبیابی است.
پیشنهاد میشود در مواجهه با این مشکل، ابتدا با یک دستگاه دیاگ خطاهای موتور را بررسی کنید تا مشخص شود کدام سیلندر دچار احتراق ناقص (Misfire) شده است. سپس با چک کردن به نوبت شمعها، وایرها، صافی بنزین و انژکتورها، به راحتی مشکل را ریشهیابی و برطرف نمایید. سرویسهای دورهای منظم، بهترین راه پیشگیری از بروز مجدد این مشکل آزاردهنده در خودروی ساینا است.