علت سوختن رله دوبل پیکان
با وجود اینکه سالها از توقف خط تولید خودروی پیکان (بهویژه مدلهای انژکتوری) میگذرد، اما این خودروی مقاوم همچنان در جادههای کشور تردد میکند. یکی از قطعات حیاتی در سیستم برق و سوخترسانی پیکان انژکتوری، «رله دوبل» (Double Relay) است. اگر رله دوبل بسوزد، خودرو یا روشن نمیشود و یا پس از روشن شدن بلافاصله خاموش میشود.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی جامع علت سوختن رله دوبل پیکان، علائم خرابی آن و راهکارهای پیشگیری از بروز مجدد این مشکل بپردازیم. با ما همراه باشید.
رله دوبل پیکان چیست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از بررسی دلایل خرابی، بهتر است بدانیم وظیفه این قطعه چیست. رله دوبل در واقع یک کلید الکترونیکی هوشمند است که فرمانهای ECU (کامپیوتر خودرو) را دریافت کرده و جریان برق مورد نیاز برای اجزای حیاتی موتور را تامین میکند.
این قطعه وظیفه برقرسانی به بخشهای زیر را بر عهده دارد:
- پمپ بنزین (باستثنای لحظه استارت)
- انژکتورها
- کوئل دوبل و شمعها
- ECU (کامپیوتر خودرو)
- گرمکن سنسور اکسیژن
اگر رله دوبل بسوزد، برق این قطعات قطع شده و خودرو کاملاً متوقف میشود.
علائم خرابی و سوختن رله دوبل پیکان
چگونه بفهمیم مشکل از رله دوبل است؟ نشانههای رایج سوختن این قطعه عبارتند از:
- خودرو استارت میخورد اما روشن نمیشود: (موتور میچرخد اما چون بنزین یا جرقه نداریم، ماشین روشن نمیشود).
- عدم صدای پمپ بنزین: با باز کردن سویچ، صدای وزوز معمول پمپ بنزین از سمت باک شنیده نمیشود.
- روشن نشدن چراغ چک: گاهی اوقات با باز کردن سویچ، چراغ چک پشت آمپر روشن نمیشود که نشاندهنده عدم رسیدن برق به ECU است.
- خاموش شدن ناگهانی خودرو: ماشین در حال حرکت ناگهان گاز میخورد و خاموش میشود و دیگر استارت اول روشن نمیشود.
مهمترین دلایل سوختن رله دوبل پیکان
سوختن مکرر رله دوبل معمولاً بیدلیل نیست. اگر رله جدیدی که خریدهاید پس از مدت کوتاهی میسوزد، باید به دنبال علت ریشهای آن باشید. در ادامه اصلیترین عوامل را بررسی میکنیم:
۱. اتصالی و نوسان در دست سیم (Wiring Harness)
یکی از شایعترین دلایل سوختن رله دوبل در خودروهای قدیمی مانند پیکان، فرسودگی سیمکشی است. پوسیدگی عایق سیمها، اتصال کوتاه در مسیر برقرسانی به پمپ بنزین یا انژکتورها، جریان کششی بیش از حد ایجاد کرده و باعث ذوب شدن پایهها یا سوختن برد داخلی رله دوبل میشود.
۲. خرابی و نیمسوز بودن پمپ بنزین
پمپ بنزین باک برق زیادی مصرف میکند. اگر پمپ بنزین مستهلک شده باشد یا به اصطلاح «گیر» داشته باشد و نیمسوز شده باشد، آمپر بیشتری میکشد. این جریان اضافی از رله دوبل عبور کرده و به مرور زمان باعث داغ شدن و در نهایت سوختن پینها یا بوبین داخل رله میشود.
۳. استفاده از قطعات بیکیفیت و متفرقه بازار
متأسفانه بسیاری از لوازم یدکی موجود در بازار کیفیت پایینی دارند. رلههای دوبل متفرقه با لحیمکاری ضعیف، پلاتینهای بیکیفیت و سیمپیچهای غیراستاندارد تولید میشوند. این قطعات تحمل جریانهای بالا را نداشته و به سرعت میسوزند. همیشه از برندهای معتبر و استاندارد استفاده کنید.
۴. ورود آب و رطوبت به داخل سوکت رله دوبل
رله دوبل پیکان معمولاً در محفظه موتور (نزدیک ECU یا روی گلگیر) نصب میشود. اگر در زمان موتور شویی یا بارندگی شدید، آب به داخل سوکت رله نفوذ کند، باعث ایجاد اتصالی (Short Circuit) شده و رله را میسوزاند. رسوب و سولفاته شدن پایههای سوکت نیز مقاومت مسیر را بالا برده و حرارت را افزایش میدهد.
۵. خرابی کوئل یا عملگرهای دیگر
اگر کوئل دوبل خودرو دچار مشکل داخلی (اتصال حلقه به حلقه) شود، جریان مصرفی آن بالا رفته و مستقیماً روی رله دوبل که وظیفه تغذیه آن را دارد فشار میآورد.
چگونه از سوختن مکرر رله دوبل جلوگیری کنیم؟ (راهحلها)
اگر پیکان شما به مشکل سوختن مداوم رله دوبل دچار است، برای حل اساسی آن اقدامات زیر را انجام دهید:
- بررسی و تعویض سوکت رله: سوکت رله دوبل را به دقت بررسی کنید. اگر پایهها گشاد شدهاند، ذوب شدهاند یا آثار سولفات روی آنها دیده میشود، حتماً کل سوکت را با یک سوکت باکیفیت و نسوز تعویض کنید. سوکت شل باعث ایجاد جرقه ریز، حرارت و سوختن رله میشود.
- تست آمپر کشیدن پمپ بنزین: با استفاده از آمپرمتر، میزان جریان مصرفی پمپ بنزین را اندازه بگیرید. اگر پمپ بیش از حد استاندارد جریان میکشد، آن را تعویض کنید.
- بازبینی سیمکشی محفظه موتور: از یک برقکار ماهر بخواهید سیمکشی مسیر رله دوبل تا ECU، پمپ بنزین و کوئل را بررسی کند تا اتصال بدنه یا اتصالی نداشته باشد.
- خرید رله دوبل اصلی: همیشه قطعهای باکیفیت و دارای ضمانت خریداری کنید. رلههای با برندهای معتبر ایساکو، سراتو و قطعات فرانسوی اصل (در صورت یافتن) طول عمر بسیار بالاتری دارند.
نتیجهگیری
سوختن رله دوبل پیکان معمولاً معلولی از یک علت دیگر (مانند خرابی پمپ بنزین، اتصالی سیمکشی یا استفاده از قطعه بیکیفیت) است. تعویض مداوم خودِ رله بدون پیدا کردن علت اصلی، تنها هدر دادن پول است. با چک کردن سلامت سوکت، پمپ بنزین و سیمکشی میتوانید از خرابیهای مکرر این قطعه جلوگیری کرده و با خیال راحتتری رانندگی کنید.
اگر شما هم تجربهای در زمینه خرابی رله دوبل پیکان دارید، حتماً نظرات و سوالات خود را در بخش کامنتها با ما در میان بگذارید تا متخصصان ما پاسخگوی شما باشند.