گشتاور نیسان آبی چقدر است؟
وقتی صحبت از خودروهای تجاری سبک در ایران میشود، یک نام بیش از هر خودروی دیگری خودنمایی میکند: نیسان زامیاد، یا همان «نیسان آبی» معروف. خودرویی که دهههاست ستون فقرات حملونقل درونشهری و برونشهری، جابجایی بار از مصالح ساختمانی گرفته تا میوه و ترهبار را بر عهده دارد.
اما یکی از پرتکرارترین و جذابترین سؤالاتی که همیشه درباره این خودرو مطرح میشود این است: «گشتاور نیسان آبی چقدر است؟» و اصلا گشتاور بالا چه تأثیری روی قدرت باربری این غول جادهها دارد؟
در این مقاله جامع از وبلاگ، قصد داریم به طور کاملاً تخصصی اما به زبان ساده، به بررسی میزان گشتاور انواع مدلهای نیسان آبی (کاربراتوری، انژکتوری، دوگانه سوز و دیزلی)، مقایسه آن با سایر خودروها و رازهای محبوبیت این خودرو بپردازیم. پس اگر شما هم به مباحث فنی خودرو علاقهمند هستید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
مقدمه: چرا «گشتاور» در نیسان آبی از «اسب بخار» مهمتر است؟
قبل از اینکه به عدد دقیق گشتاور نیسان آبی برسیم، بیایید یک بار برای همیشه تفاوت دو مفهوم حیاتی در موتور خودرو را مرور کنیم: اسب بخار (Horsepower) و گشتاور (Torque).
- اسب بخار: نشاندهنده سرعت نهایی و توان کلی موتور در انجام کار در واحد زمان است.
- گشتاور: نیروی چرخشی موتور است. گشتاور به زبان ساده یعنی «زور بازوی» خودرو. گشتاور بالا به شما اجازه میدهد خودرو را از حالت سکون حرکت دهید، از سربالاییهای تند با بار سنگین بالا بروید و تریلر یا بار سنگین را بکشید.
برای یک خودروی کار و تجاری مثل نیسان آبی، گشتاور همهچیز است! نیسان آبی قرار نیست در پیست مسابقه سرعت برود، بلکه قرار است ۲ تن بار را در سر بالایی چالوس حرکت دهد. به همین دلیل است که مهندسان موتورهای این خودرو را برای تولید گشتاور بالا در دور موتورهای پایین (Low-end Torque) تنظیم کردهاند.
گشتاور نیسان آبی چقدر است؟ (بررسی اعداد و ارقام)
پاسخ به این سوال یک عدد واحد نیست، زیرا نیسان زامیاد در طول چندین دهه تولید، با موتورهای مختلفی به بازار عرضه شده است. در ادامه، گشتاور مدلهای مختلف نیسان آبی را زیر ذرهبین قرار میدهیم:
۱. نیسان آبی کاربراتوری (مدلهای قدیمی تا اواخر دهه ۷۰ و اوایل ۸۰)
موتور اصلی و اصیل نیسان جونیور (Z24) که خاطرات زیادی با آن داریم، ابتدا با سیستم سوخترسانی کاربراتوری عرضه شد.
- حجم موتور: ۲.۴ لیتر (۲۴۰۰ سیسی) – ۴ سیلندر
- گشتاور: حدود ۱۸۵ تا ۱۹۰ نیوتنمتر در دور موتور حدود ۳۲۰۰ دور در دقیقه
- اسب بخار: حدود ۸۵ اسب بخار
این مدلها به خاطر سادگی مکانیکی و گشتاور خوب در دورهای پایین، هنوز هم توسط بسیاری از کشاورزان و بارهایی که در روستاها تردد میکنند ترجیح داده میشوند.
۲. نیسان آبی انژکتوری بنزینی (Z24i) – استاندارد دهههای ۸۰ و ۹۰
با سختگیرانهتر شدن قوانین آلایندگی، زامیاد سیستم سوخترسانی را از کاربراتور به انژکتور تغییر داد. موتور همچنان همان بلاک محبوب Z24 نیسان بود اما با مدیریت الکترونیکی.
- حجم موتور: ۲.۴ لیتر
- گشتاور: ۱۹۵ تا ۲۰۰ نیوتنمتر در دور موتور ۳۶۰۰ دور در دقیقه
- اسب بخار: حدود ۱۰۰ اسب بخار
این مدل پویایی بهتری داشت و مصرف سوخت آن تا حدی بهینهتر شد، هرچند روحیه خشن و قدرت کشش آن حفظ شد.
۳. نیسان آبی دوگانه سوز (پارس خودرویی / زامیادی – موتور Z24)
بخش بزرگی از نیسانهای آبی موجود در خیابانها دوگانه سوز (بنزین و CNG) هستند. کپسولهای گاز روی این خودروها نصب شده تا هزینهها کاهش یابد.
- گشتاور در حالت بنزین: حدود ۱۹۰ تا ۱۹۵ نیوتنمتر
- گشتاور در حالت گاز (CNG): افت توان طبیعی گاز باعث میشود گشتاور کمی افت کرده و به حدود ۱۷۵ تا ۱۸۰ نیوتنمتر برسد.
این افت گشتاور در حالت گاز، زمانی که خودرو پر از بار است و میخواهید از سربالایی بالا بروید، کاملاً توسط راننده احساس میشود؛ به همین دلیل رانندگان باتجربه ترجیح میدهند در سربالاییها از بنزین استفاده کنند.
۴. نیسان دیزلی (موتور پکن دیزل – Foton)
شرکت زامیاد برای مدتی تصمیم گرفت نسخه دیزلی نیسان آبی را با موتور توربودیزل وارد بازار کند تا هم مصرف سوخت کاهش یابد و هم گشتاور به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند.
- حجم موتور: ۲.۸ لیتر توربودیزل
- گشتاور: ۲۲۵ تا ۲۶۰ نیوتنمتر (بسته به نوع دقیق موتور پکن یا دیزلهای دیگر)
- اسب بخار: حدود ۹۳ الی ۱۰۰ اسب بخار (اما با گشتاور بسیار بالاتر و در دور موتور پایینتر)
نسخه دیزلی نیسان آبی به دلیل گشتاور بسیار بالا، در کشیدن بار در سربالاییها فوقالعاده عمل میکرد، اما به دلیل مشکلات سیستم سوخترسانی، لرزش زیاد و کیفیت قطعات، نتوانست به محبوبیت نسخه بنزینی برسد.
جدول مقایسه مشخصات فنی و گشتاور مدلهای مختلف نیسان آبی
| مدل موتور | سیستم سوخت | حجم موتور | اسب بخار | گشتاور (نیوتنمتر) | دور موتور گشتاور |
|---|---|---|---|---|---|
| Z24 قدیمی | کاربراتور | ۲۴۰۰ سیسی | ۸۵ اسب بخار | ۱۸۵ نیوتنمتر | ۳۲۰۰ دور بر دقیقه |
| Z24i جدید | انژکتور (بنزین) | ۲۴۰۰ سیسی | ۱۰۰ اسب بخار | ۱۹۸ نیوتنمتر | ۳۶۰۰ دور بر دقیقه |
| Z24 دوگانه | بنزین / CNG | ۲۴۰۰ سیسی | ۹۰-۹۵ اسب بخار | ۱۸۰ نیوتنمتر (روی گاز) | ۳۶۰۰ دور بر دقیقه |
| توربو دیزل | گازوئیل | ۲۸۰۰ سیسی | ۹۵ اسب بخار | ۲۲۵+ نیوتنمتر | ۲۰۰۰ دور بر دقیقه |
چرا گشتاور نیسان آبی افسانهای است؟
شاید برایتان جالب باشد که بدانید چرا با وجود ورود خودروهای تجاری مدرنتر چینی و ایرانی، نیسان آبی همچنان بازار خود را حفظ کرده است. راز این ماندگاری در چند ویژگی فنی نهفته است:
۱. حجم بالای موتور (چهار سیلندر حجیم)
موتور ۲.۴ لیتری Z24 در مقایسه با بسیاری از خودروهای سواری که حجمهای پایینتری دارند، حجم قابل توجهی برای ۴ سیلندر است. هرچه حجم موتور بیشتر باشد، در هر چرخه احتراق، حجم مخلوط هوا و سوخت بیشتری منفجر میشود که نتیجه مستقیم آن تولید گشتاور بیشتر است.
۲. طراحی لانگ استروک (Long-Stroke)
موتور نیسان Z24 از نوع «کورسان بلند» است. یعنی فاصله حرکتی پیستون درون سیلندر زیاد است. موتورهای لانگ استروک ذاتاً برای تولید گشتاور بالا در دورهای پایین طراحی شدهاند. این یعنی شما نیازی ندارید پدال گاز را تا ته فشار دهید تا موتور زور بزند؛ موتور در دورهای پایین هم گشتاور کافی را به چرخها منتقل میکند.
۳. سیستم انتقال قدرت (دیفرانسیل عقب و گیربکس سنگین)
گشتاور تولید شده توسط موتور، از طریق یک گیربکس با ضرایب دنده سنگین و گاردان به دیفرانسیل عقب منتقل میشود. ضریب دیفرانسیل نیسان آبی بهگونهای طراحی شده است که گشتاور موتور را چند برابر میکند (اصطلاحاً ضریب تبدیل بالایی دارد). این یعنی نیروی چرخشی عظیمی به چرخهای عقب میرسد که میتواند وزنههای سنگین را جابجا کند.
مقایسه گشتاور نیسان آبی با سایر خودروهای کار و بار
برای اینکه درک بهتری از عدد ۱۹۸ نیوتنمتر گشتاور نیسان آبی داشته باشید، بیایید آن را با چند خودروی دیگر مقایسه کنیم:
- پراید: گشتاور پراید حدود ۱۰۸ نیوتنمتر است. یعنی نیسان آبی تقریباً دو برابر پراید زور بازو دارد!
- پژو ۲۰۶ (مدل تیپ ۵ / TU5): گشتاور این موتور حدود ۱۴۲ نیوتنمتر است.
- پارس خزر / وانت آریسان ۲: وانت آریسان جدید که از موتور بهبودیافته (XU7P) بهره میبرد، گشتاوری در حدود ۱۵۵ تا ۱۶۰ نیوتنمتر دارد که باز هم از نیسان آبی کمتر است.
- مزدا کارا (۱۷۰۰ و ۲۰۰۰): وانت مزدا ۲۰۰۰ (که رقیب سنتی نیسان است) گشتاوری نزدیک به نیسان (حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ نیوتنمتر) دارد، اما به دلیل ابعاد کوچکتر و اتاق سبکتر، رفتار متفاوتی در باربری دارد.
همانطور که میبینید، در بازه قیمتی و رده خودروهای کاربری سبک سنتی، نیسان آبی از نظر گشتاور همچنان یکه تاز میدان است.
آیا میتوان گشتاور نیسان آبی را افزایش داد؟ (تیونینگ و تقویت)
بسیاری از رانندگان نیسان آبی عاشق تیونینگ و دستکاری موتور هستند تا بتوانند بار بیشتری حمل کنند یا شتاب بهتری داشته باشند. روشهای متداول برای افزایش گشتاور نیسان آبی عبارتند از:
- پورت و پولیش سرسیلندر: با اصلاح مجاری هوا و دود، تنفس موتور بهتر شده و گشتاور و اسب بخار افزایش مییابد.
- استفاده از هدرز (Headers): نصب هدرز به خروج سریعتر گازهای اگزوز کمک کرده و گشتاور دورهای پایین را بهبود میبخشد.
- تغییر میلسوپاب (Camshaft): استفاده از میلسوپابهای اسپرت یا سفارشی که برای قدرت کشش (Torque-oriented) طراحی شدهاند.
- تنظیم دقیق ایسیو (Remap ECU): در مدلهای انژکتوری، با ریمپ کردن کامپیوتر خودرو میتوان پاشش سوخت و آوانس جرقه را بهینهسازی کرد تا گشتاور بهتری در سربالاییها حاصل شود.
نکته ایمنی: هرچند تقویت موتور ممکن است جذاب باشد، اما باید به خاطر داشته باشید که شاسی، سیستم ترمز و سیستم تعلیق نیسان آبی ظرفیت مشخصی دارند و بار بیش از حد استاندارد میتواند خطرآفرین باشد.
ظرفیت باربری نیسان آبی چقدر است و گشتاور چگونه آن را تحمل میکند؟
شرکت زامیاد ظرفیت بار مجاز نیسان آبی را بین ۲۰۰۰ تا ۲۳۰۰ کیلوگرم (۲ تا ۲.۳ تن) اعلام کرده است. اما همه ما میدانیم که در عمل، این خودروها گاهی تا ۳.۵ الی ۴ تن بار (مثل آهنآلات، دام، هندوانه و…) را نیز حمل میکنند!
اینجاست که اهمیت گشتاور ۱۹۸ نیوتنمتری مشخص میشود. اگر گشتاور موتور پایین بود، با اولین پدال گاز در حضور ۳ تن بار، صفحه کج میشد یا موتور اصلاً خاموش میشد (Stall میکرد). اما گشتاور بالای موتور Z24 به راننده اجازه میدهد حتی با نیمکلاج کردن دقیق، خودرو را با بارهای فوقسنگین از چالهها و سربالاییها حرکت دهد. البته فشار بیش از حد به دیفرانسیل و پلوسها در این شرایط، پاشنه آشیل نیسان آبی است که منجر به بریدن پلوس میشود.
مزایا و معایب ساختار فنی نیسان آبی
برای اینکه نگاهی منصفانه به این خودرو داشته باشیم، بد است نگاهی به نقاط قوت و ضعف بخش فنی و گشتاور آن بیندازیم:
مزایا:
- گشتاور عالی در دور پایین: نیازی به گاز دادن زیاد برای حرکت دادن بار نیست.
- تعمیرات آسان: مکانیک در هر نقطهای از ایران با موتور Z24 آشناست.
- قطعات فراوان و ارزان: لوازم یدکی این خودرو در هر شهر کوچکی پیدا میشود.
- دوام بالا: موتور چدنی مقاوم که در برابر حرارت و فشار سرسخت است.
معایب:
- مصرف سوخت بالا: با توجه به تکنولوژی قدیمی موتور، مصرف سوخت نیسان آبی (بهویژه در شهر) نسبتاً بالاست (حوالی ۱۳ تا ۱۵ لیتر در صد کیلومتر).
- تکنولوژی قدیمی: استهلاک قطعات جانبی و آلایندگی بالا.
- لرزش و سر و صدا: به دلیل ساختار موتور و شاسی، کابین خودرو در دورهای بالا لرزش دارد.
نتیجهگیری: آیا نیسان آبی هنوز هم پادشاه بیرقیب باربری است؟
در این مقاله به صورت مفصل بررسی کردیم که گشتاور نیسان آبی چقدر است و فهمیدیم که نسخه انژکتوری بنزینی این خودرو توانی در حدود ۱۹۵ تا ۱۹۸ نیوتنمتر گشتاور تولید میکند. این عدد، به همراه طراحی لانگ استروک موتور و ضریب دندههای سنگین، راز توانایی فوقالعاده این خودرو در جابجایی بارهای سنگین و تسخیر سربالاییهای سخت است.
با وجود اینکه نیسان آبی از نظر استانداردهای روز دنیا خودرویی قدیمی به شمار میرود، اما ترکیب گشتاور بالا، استهلاک منطقی نسبت به کارایی، و سازگاری با شرایط سخت جادهای ایران باعث شده است که همچنان لقب «اسطوره جادهها» را با خود به دوش بکشد و هیچ رقیب داخلی به راحتی نتواند جای خالی آن را پر کند.
اگر شما هم تجربه رانندگی یا کار با نیسان آبی را دارید، نظرات خود را درباره قدرت کشش و گشتاور این خودرو با ما و سایر خوانندگان در میان بگذارید!