رله استارت دوو سیلو کجاست
دوو سیلو یکی از خودروهای محبوب کلاسیک در بازار ایران است که با وجود گذشت سالها از توقف تولید، همچنان طرفداران خاص خود را دارد. مالکان این خودرو گاهی با چالشهای برقی روبرو میشوند که یکی از رایجترین آنها، مشکل در سیستم استارت زدن است. وقتی سویچ را میچرخانید و با سکوت موتور یا فقط یک صدای «تک» مواجه میشوید، پای قطعهای به نام رله استارت (یا اتوماتیک استارت) به میان میآید.
اگر شما هم به دنبال پاسخ سوال «رله استارت دوو سیلو کجاست؟» هستید و میخواهید نحوه تست و تعویض آن را بدانید، تا انتهای این مقاله از مجله تخصصی خودرو همراه ما باشید.
رله استارت دوو سیلو دقیقاً کجاست؟
پاسخ کوتاه و صریح به این سوال این است: رله استارت دوو سیلو (که در اصطلاح مکانیکی به آن «اتوماتیک استارت» نیز گفته میشود) روی خود مجموعه استارت و در بخش پایینی موتور، سمت راننده (سمت گیربکس و زیر هواکش) قرار دارد.
برای دسترسی به آن، باید نکات زیر را بدانید:
- از داخل کابین: دسترسی مستقیم وجود ندارد. کلید استارت فرمانی را به سویچایز و سپس به رله اصلی میفرستد، اما قطعه اصلی عملکننده روی موتور است.
- از داخل کاپوت: اگر کاپوت دوو سیلو را بالا بزنید، مجموعه استارت در پایین بلوک سیلندر و در قسمت عقب موتور (نزدیک به سمت کابین) جاسازی شده است. به دلیل شلوغی فضای پشت موتور و حضور قطعاتی مانند منیفولد هوا و لولهها، دید مستقیم به آن کمی دشوار است. برای دیدن یا لمس کردن آن معمولاً یا باید خودرو را روی چال سرویس ببرید و از زیر به آن نگاه کنید، یا قطعات مزاحم بالای موتور را کمی کنار بزنید.
تفاوت «رله استارت» با «اتوماتیک استارت» در دوو سیلو
در خودروهای قدیمیتر مانند دوو سیلو، اصطلاحات گاهی جابجا به کار میروند:
- رله دوبل یا رلههای جعبه فیوز: دوو سیلو یک جعبه فیوز اصلی دارد و چند رله (مثل رله پمپ بنزین و رله اصلی) در داخل موتور (نزدیک باتری یا کنار محفظه موتور) قرار دارند. این رلهها وظیفه مدیریت جریان برق را دارند.
- اتوماتیک استارت (استوانه روی استارت): قطعهای استوانهای شکل است که مستقیماً روی بدنه استارت سوار شده و دو وظیفه مهم دارد: ۱) پرتاب کردن دنده استارت به سمت فلایویل، ۲) اتصال برق مستقیم باتری به سیمپیچ استارت برای چرخش موتور.
وقتی کاربران میپرسند «رله استارت کجاست»، در ۹۰ درصد مواقع منظورشان همین قطعه استوانهای روی استارت است که وظیفه درگیر کردن استارت را بر عهده دارد.
علائم خرابی رله استارت دوو سیلو
چگونه بفهمیم رله استارت دوو سیلو خراب شده است یا مشکل از جای دیگری است؟ علائم زیر نشاندهنده نقص در این قطعه یا اتصالات آن هستند:
- صدای «تک» و عدم چرخش موتور: وقتی سویچ را میچرخانید، فقط صدای کلیک یا «تک» شنیده میشود اما استارت نمیچرخد. این صدا نشان میدهد که برق به رله میرسد و بوبین آن عمل میکند (مغزی داخل آن حرکت میکند)، اما جریان برق قوی به موتور استارت منتقل نمیشود یا پلاتینهای داخل رله سوختهاند.
- سکوت مطلق هنگام استارت زدن: چراغهای پشت آمپر روشن هستند، اما وقتی سویچ را میچرخانید هیچ صدایی به گوش نمیرسد. (البته این حالت میتواند مربوط به خرابی مغزی سویچ، تمام شدن زغال استارت یا خرابی باتری هم باشد).
- عملکرد با ضربه: گاهی اوقات با چند ضربه آرام (مثلاً با آچار) به بدنه استارت، خودرو استارت میخورد. این شایعترین نشانه چسبندگی یا خرابی اتوماتیک/رله استارت است.
چگونه رله استارت دوو سیلو را تست کنیم؟
قبل از خرید قطعه جدید، بهتر است از خرابی آن مطمئن شوید. برای این کار به یک مولتیمتر یا یک تکه سیم نیاز دارید:
- بررسی برق سر استارت: از یک نفر بخواهید سویچ را در حالت استارت نگه دارد. با مولتیمتر بررسی کنید که آیا برق فرمان (سیم باریک) به اتوماتیک استارت میرسد یا خیر. اگر برق آمد اما استارت عمل نکرد، مشکل از خود مجموعه استارت یا رله روی آن است.
- تست یکسره کردن: با رعایت نکات ایمنی (خلاص بودن دنده)، میتوانید با یک پیچگوشتی قوی، پیچ ضخیم ورودی برق باتری را به پیچ فرمان اتوماتیک اتصال کوتاه کنید. اگر استارت چرخید، مشخص میشود که مدار فرمان (مثل مغزی سویچ یا رلههای کوچک مسیر) مشکل دارد و خود استارت سالم است.
راهنمای تعویض رله استارت دوو سیلو
اگر پس از بررسیها مشخص شد که اتوماتیک استارت خراب است و باید تعویض شود، مراحل زیر را دنبال کنید:
ابزار مورد نیاز:
- آچار تخت و بکس (معمولاً سایز ۱۰، ۱۳ و ۸)
- اندستور یا پیچگوشتی دو سو و چهارسو
- جک و خرک (برای ایمنی کار از زیر خودرو)
مراحل کار:
- قطع اتصال باتری: بسیار مهم! قبل از هرگونه دستکاری برقی، سر باطری منفی (قطب منفی) دوو سیلو را باز کنید تا از اتصالی جلوگیری شود.
- برداشتن موانع: به دلیل کم بودن فضا در محفظه موتور دوو سیلو، ممکن است لازم باشد لوله هواکش یا برخی قطعات دستوپاگیر را باز کنید تا دید و دسترسی بهتری به استارت داشته باشید.
- باز کردن کابلها: مهرههای اتصال کابل مثبت باتری و سیمهای فرمان متصل به استارت را باز کنید. کابلها را علامتگذاری کنید تا هنگام بستن اشتباه نشوند.
- باز کردن استارت از موتور: استارت دوو سیلو معمولاً با ۲ یا ۳ پیچ بلند به بدنهی گیربکس یا موتور متصل است. این پیچها را باز کنید و مجموعه استارت را به آرامی از جای خود خارج کنید.
- جدا کردن رله (اتوماتیک) از استارت: حالا که استارت روی میز کار است، پیچهای اتصال رله به بدنه استارت و سیم داخلی آن را باز کنید و رله خراب را جدا نمایید.
- نصب قطعه جدید: رله استارت جدید دوو سیلو را جایگزین کرده، پیچها را محکم کنید، استارت را سر جای خود ببندید و کابلها را متصل کنید.
- تست نهایی: سر باتری را وصل کرده و استارت بزنید.
نکات طلایی برای افزایش طول عمر استارت دوو سیلو
- از استارت طولانی بپهید: در روزهای سرد زمستان، از استارتهای ممتد بیش از ۱۰ ثانیه خودداری کنید. به استارت استراحت دهید تا سیمپیچ و رله داغ نشوند.
- بررسی سلامت باتری و اتصالات: افت ولتاژ ناشی از ضعیف بودن باتری یا کثیف و شل بودن سرباطریها، جریان عبوری از اتوماتیک استارت را افزایش داده و باعث جوش خوردن پلاتینهای داخلی رله میشود.
- سرویس دورهای: چک کردن زغالها، بوشها و تمیز کردن بخش الکتریکی استارت هر چند سال یکبار، مانع از خرابی ناگهانی آن خواهد شد.
نتیجهگیری
رله استارت (اتوماتیک استارت) دوو سیلو روی خود مجموعه استارت در بخش زیرین و پشتی موتور قرار دارد. دسترسی به آن نیازمند کمی حوصله و ابزار مناسب است. اگر خودروی شما در هنگام استارت زدن صدای «تک» میدهد یا عمل نمیکند، پیش از تعویض کل استارت، ابتدا اتوماتیک و سیمکشی آن را بررسی کنید. خرید قطعه باکیفیت و نصب اصولی آن، خیال شما را تا مدتها از بابت روشن شدن بیدردسر دوو سیلوی عزیزتان راحت خواهد کرد.
اگر در زمینه باز کردن استارت دوو سیلو سوالی دارید، در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.