علت گاز خوردن نامنظم تندر ۹۰ اتوماتیک در ترافیکهای سنگین
تندر ۹۰ (L90) با موتور نامآشنای K4M و گیربکس اتوماتیک AL4، یکی از خودروهای محبوب، مقاوم و کمدردسر در بازار ایران است. این خودرو به استهلاک پایین معروف است، اما مالکان نسخه اتوماتیک آن گاهی با مشکلاتی خاص روبرو میشوند که در نسخه دندهای دیده نمیشود.
یکی از آزاردهندهترین این مشکلات، گاز خوردن نامنظم، نوسان دور موتور (گاز خوردن بیدلیل) و به اصطلاح “کله کردن” یا پرش دور موتور در ترافیکهای سنگین و هوای گرم است. اگر شما هم راننده تندر ۹۰ اتوماتیک هستید و در ترافیکهای شهری تجربه کردهاید که خودرو ناگهان خودش گاز میخورد یا دور موتور روی عدد خاصی بالا و پایین میشود، این مقاله دقیقاً برای شما نوشته شده است.
در این مطلب به عنوان یک راهنمای تخصصی، به بررسی علتهای این مشکل و راهحلهای رفع آن میپردازیم.
چرا تندر ۹۰ اتوماتیک در ترافیک سنگین گاز میخورد؟
ترافیکهای سنگین فشار مضاعفی به سیستم پیشرانه و گیربکس اتوماتیک وارد میکنند. در این شرایط، تبادل اطلاعات میان سنسورها، کامپیوتر موتور (ECU) و کامپیوتر گیربکس (TCU) اهمیت پیدا میکند. بروز خطا در هر یک از بخشهای زیر میتواند عامل گاز خوردن نامنظم باشد:
۱. کثیفی یا خرابی استپر موتور (Idle Air Control Valve)
استپر موتور وظیفه تنظیم دور موتور در حالت درجا (وقتی پای شما روی پدال گاز نیست) را بر عهده دارد. در ترافیکهای سنگین که مداوم ترمز میگیرید و ماشین در حالت توقف یا حرکت با سرعت بسیار پایین است، استپر موتور باید هوای ورودی را به دقت تنظیم کند.
- علت بروز مشکل: تجمع رسوبات دوده و روغن روی نوک استپر موتور و دریچه گاز، عملکرد آن را کند میکند. در نتیجه، ECU نمیتواند دور موتور را به درستی کنترل کند و خودرو دچار نوسان دور موتور (گاز خوردن هرز) میشود.
۲. ایراد در سنسور دور موتور (RPM Sensor / Flywheel Sensor)
این سنسور موقعیت میللنگ و دور موتور را به ECU گزارش میدهد. اگر این سنسور کثیف باشد یا به دلیل گرما و ترافیک دچار خطای سیگنال شود، اطلاعات اشتباهی به کامپیوتر خودرو میرسد که نتیجه آن پدیده گاز خوردن ناگهانی است.
۳. مشکل در دریچه گاز برقی
بر خلاف تندر ۹۰های دندهای قدیمی (که دریچه گاز سیمی داشتند)، بسیاری از مدلهای اتوماتیک مجهز به دریچه گاز برقی هستند.
- علت بروز مشکل: پتانسیومتر دریچه گاز به مرور زمان کثیف میشود یا اتصال کانکتور آن به دلیل لرزش و گرما دچار مقاومت الکتریکی میشود. در این حالت، زاویه باز و بسته شدن دریچه گاز با فرمان ECU همخوانی ندارد و خودرو در ترافیک گاز میخورد.
۴. داغ کردن روغن گیربکس AL4 و حالت اضطراری (Limp Mode)
گیربکس AL4 حساسیت زیادی به دمای روغن دارد. در ترافیکهای سنگین و توقف و حرکتهای مداوم، روغن گیربکس به شدت داغ میشود.
- وقتی دمای روغن از حد مجاز بالاتر میرود، ایسیو گیربکس (TCU) برای محافظت از قطعات داخلی، به سیستم فرمان میدهد تا دور موتور را محدود کند یا فشارهای هیدرولیکی را تغییر دهد که این امر گاهی با گاز خوردن نامنظم یا تقههای شدید هنگام تعویض دنده (بهویژه بین دنده ۱ و ۲) همراه است.
۵. وجود هوا یا نشتی در سیستم وکیوم و شلنگهای هوا
هرگونه سوراخ ریز، ترک خوردگی یا شل بودن شلنگهای مربوط به منیفولد هوا و سیستم بوستر ترمز باعث ورود هوای اضافی (اضافه بر محاسبات ECU) به موتور میشود. در ترافیک، به دلیل تغییرات مکرر خلأ منیفولد، این مشکل خود را به صورت گاز خوردن بیدلیل نشان میدهد.
۶. خرابی یا کیفیت پایین شمع و وایرها
اگر احتراق به صورت کامل در سیلندرها انجام نشود، ایسیو برای جبران افت دور موتور و جلوگیری از خاموش شدن خودرو، به طور خودکارری دریچه گاز را باز میکند تا سوخت و هوای بیشتری وارد موتور شود. این چرخه میتواند باعث نوسان دور موتور و گاز خوردن نامنظم شود.
علائم همراه با گاز خوردن نامنظم در تندر ۹۰ اتوماتیک
برای اینکه مطمئن شوید مشکل خودروی شما دقیقاً از کجاست، به این نشانههای جانبی دقت کنید:
- روشن شدن چراغ “S” و برف (*) به صورت چشمکزن در پشت آمپر (نشاندهنده خطای گیربکس AL4).
- خاموش شدن خودرو هنگام قرار دادن دنده در حالت D یا R.
- کندی یا تأخیر در حرکت خودرو پس از برداشتن پا از روی ترمز.
- تق زدن گیربکس (لرزش شدید) هنگام تعویض دنده.
راه حلهای قطعی برای رفع مشکل
برای حل این مشکل، پیشنهاد میکنیم مراحل زیر را به ترتیب زیر (از کمهزینهترین تا تخصصیترین) انجام دهید:
- شستشوی دریچه گاز و استپر موتور: با استفاده از اسپریهای مخصوص ناهید یا انژکتورشور، دریچه گاز و استپر موتور را از دوده پاک کنید. (پس از شستشو، انجام ریست دریچه گاز با دستگاه دیاگ توصیه میشود).
- بررسی و تعویض شمعها: شمعهای تندر ۹۰ باید در کیلومترهای مشخص تعویض شوند. استفاده از شمعهای اصل (ایریدیوم یا پلاتینیوم) تأثیر بسزایی در نرم کار کردن موتور دارد.
- بررسی سلامت گیربکس و تعویض روغن: اگر روغن گیربکس بیش از ۴۰ هزار کیلومتر است که تعویض نشده، حتماً نسبت به تعویض روغن گیربکس AL4 با روغن استاندارد (مثل Total LT 71141) اقدام کنید و سطح روغن را با دستگاه دیاگ بررسی کنید.
- سنسور اکسیژن و مپ سنسور: با کمک دیاگ، عملکرد سنسور اکسیژن و سنسور فشار هوای منیفولد (MAP) را چک کنید تا خطایی نداشته باشند.
- آپدیت نرمافزار ایسیو و تی سی یو: گاهی اوقات با بهروزرسانی نرمافزار جعبهدنده و موتور توسط تعمیرکاران متخصص رنو، بسیاری از خطاهای نرمافزاری در ترافیک برطرف میشود.
نتیجهگیری
گاز خوردن نامنظم تندر ۹۰ اتوماتیک در ترافیکهای سنگین، مشکلی است که ریشه در عملکرد سنسورها، سیستم هوای موتور (استپر و دریچه گاز) یا داغ کردن گیربکس AL4 دارد. نادیده گرفتن این مشکل میتواند به مرور زمان به شیرهای برقی گیربکس یا سیستم موتور آسیب جدی برساند. پیشنهاد میشود به محض مشاهده این حالت، پیش از اینکه خودرو در ترافیک شما را زمینگیر کند، به یک تعمیرگاه تخصصی رنو مراجعه کرده و با دستگاه دیاگ خطاهای سیستم را بررسی نمایید.
اگر شما هم تجربه مشابهی با تندر ۹۰ اتوماتیک دارید، تجربیات و راهحلهای خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.