علت صدای دیفرانسیل پراید چیست؟
پراید، با وجود اینکه سالهاست در جادههای ایران حضور دارد و خودرویی نسبتاً ساده محسوب میشود، اما مانند هر وسیله نقلیه دیگری دچار استهلاک و خرابی میشود. یکی از مشکلاتی که گاهی رانندگان این خودرو را نگران میکند، شنیده شدن صداهای ناهنجار از سمت زیر ماشین است. اگر شما هم هنگام رانندگی با پراید، با صداهایی مثل زوزه، تقتق یا کلیککلیک از سمت چرخهای عقب یا زیر خودرو مواجه شدهاید، احتمالا مشکل از دیفرانسیل یا بخشهای مرتبط با آن است.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی جامع علت صدای دیفرانسیل پراید بپردازیم و ببینیم چرا این قطعه دچار مشکل میشود و چگونه میتوان آن را برطرف کرد. با ما همراه باشید.
دیفرانسیل پراید کجاست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از بررسی علت خرابی، بهتر است بدانیم دیفرانسیل چیست. در خودروی پراید (که خودرویی دیفرانسیل جلو است)، مجموعه گیربکس و دیفرانسیل با هم ادغام شدهاند و به آن اصطلاحاً گیربکس میگویند. نیروی موتور از طریق گیربکس به دیفرانسیل منتقل شده و سپس به چرخها میرسد. وظیفه اصلی دیفرانسیل این است که به چرخهای چپ و راست اجازه دهد در سر پیچها با سرعتهای متفاوتی بچرخند.
(نکته: بسیاری از افراد جعبهچرخ عقب پراید را با دیفرانسیل اشتباه میگیرند. پراید دیفرانسیل عقب ندارد، اما در بخش جلویی دارای مجموعه دیفرانسیل داخل گیربکس است و در چرخهای عقب فقط بلبرینگ چرخ داریم. با این حال، منظور رانندگان از “صدای دیفرانسیل عقب پراید” معمولاً صداهای مربوط به بلبرینگ چرخ عقب یا پلوسهاست که در ادامه هر دو را بررسی میکنیم.)
مهمترین علتهای صدای دیفرانسیل و سیستم انتقال قدرت پراید
شنیدن صدا از قسمت جلو یا عقب پراید دلایل متعددی دارد. در ادامه شایعترین علتهای صدای دیفرانسیل و بخشهای وابسته به آن را بررسی میکنیم:
۱. کمبود یا کیفیت پایین واسکازین (روغن گیربکس)
یکی از اصلیترین دلایل زوزه کشیدن دیفرانسیل پراید، مشکلات روغن است. اگر سطح واسکازین گیربکس پایین بیاید یا روغن کیفیت خود را از دست بدهد، دندهها و هرزگردها بدون روانکاری مناسب روی هم کشیده میشوند.
- علائم: صدای زوزه مداوم که با افزایش سرعت خودرو، صدای آن نیز زیرتر و بلندتر میشود.
- راهحل: بررسی سطح واسکازین و تعویض بهموقع آن (معمولاً هر ۵۰ هزار کیلومتر).
۲. خرابی و خوردگی دندههای هرزگرد یا پینیون
اگر روغنکاری به موقع انجام نشود یا خودرو فشار زیادی متحمل شود (مانند حمل بار اضافه یا بکسل کردن)، دندههای داخل دیفرانسیل (هرزگردها و دنده پینیون و کرانویل) دچار خوردگی، لبپریدگی یا گشادی میشوند.
- علائم: صدای زوزه شدید، بهخصوص زمانی که پا را روی پدال گاز میفشارید (ز زیر بار) و با برداشتن پا از روی گاز صدا قطع یا کم میشود (اصطلاحاً زوزه زیر بار).
- راهحل: باز کردن گیربکس توسط مکانیک و تعویض دندههای آسیبدیده.
۳. خرابی بلبرینگهای دیفرانسیل و شفتها
درون مجموعه گیربکس و دیفرانسیل، بلبرینگهای مختلفی وجود دارند که شفتها را نگه میدارند. اگر این بلبرینگها دچار طاسی، گشادی یا خوردگی ساچمهها شوند، صدای عجیبی تولید میکنند.
- علائم: صدای وزوز یا غرغر کردن که با سرعت خودرو تغییر میکند، اما ممکن است با خلاص کردن خودرو نیز قطع نشود.
- راهحل: تعویض بلبرینگهای معیوب.
۴. خرابی پلوسها (اشتباه گرفته شدن با دیفرانسیل)
بسیاری از صداهایی که رانندگان به عنوان “صدای دیفرانسیل جلو پراید” میشناسند، در واقع مربوط به پلوسها و سرپلوسها است. پلوس نیروی دیفرانسیل را به چرخها منتقل میکند.
- علائم: اگر هنگام دور زدن کامل فرمان (مثلاً در دور میدان) صدای تقتق شنیدید، مشکل از سرپلوس سمت چرخ است. اگر هنگام حرکت اولیه یا تعویض دنده صدای تقه آمد، میتواند از مشاعی پلوس یا خرابی دستهموتور باشد.
- راهحل: تعویض سرپلوس خراب یا تعویض گردگیر پلوس پاره شده.
۵. خرابی بلبرینگ چرخ عقب (اشتباه رایج)
بسیاری از مالکان پراید تصور میکنند صدای زوزهای که از عقب ماشین میآید مربوط به دیفرانسیل عقب است؛ در حالی که پراید دیفرانسیل عقب ندارد و این صدا به دلیل خرابی بلبرینگ چرخ عقب است.
- علائم: صدای زوزه یا خشخش مداوم از عقب خودرو که در سرعتهای بالا شبیه به صدای هواپیما میشود و با پیچیدن به یک سمت، صدا کم یا زیاد میشود.
- راهحل: تعویض بلبرینگ چرخ عقب.
چگونه نوع صدا را تشخیص دهیم؟ (عیبیابی سریع)
برای اینکه بدانید دقیقاً کدام بخش دچار مشکل شده است، به این نشانهها دقت کنید:
- زوزه کشیدن با سرعت: اگر با افزایش سرعت، صدای زوزه زیاد میشود و با برداشتن پا از روی گاز قطع میشود 👈 مشکل از دندههای دیفرانسیل یا واسکازین است.
- صدای تقتق سر پیچ: اگر هنگام دور زدن فرمان را تا آخر چرخانده و صدای تقتق آمد 👈 سرپلوس خراب است.
- صدای مداوم از عقب خودرو: اگر زوزه از بخش عقب ماشین به گوش میرسد و ربطی به گاز دادن ندارد 👈 بلبرینگ چرخ عقب خراب است.
- صدای زوزه در دندهعقب: اگر فقط موقع دععقب گرفتن صدای زوزه میشنوید 👈 دنده دندهعقب یا هرزگردهای مربوط به آن دچار خوردگی شدهاند.
راههای پیشگیری از خرابی دیفرانسیل و سیستم انتقال قدرت پراید
پیشگیری همیشه کمهزینهتر از تعمیر است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید عمر دیفرانسیل و گیربکس پراید خود را به شدت افزایش دهید:
- تعویض بهموقع واسکازین: از واسکازین با کیفیت و با گرید توصیهشده توسط سازنده (معمولاً 85W90 یا 75W80 بسته به شرایط آب و هوایی) استفاده کنید و هر ۵۰ هزار کیلومتر آن را تعویض کنید.
- بررسی نشتی روغن: به صورت دورهای زیر خودرو را بررسی کنید تا اثری از روغنریزی گیربکس وجود نداشته باشد. کم شدن تدریجی واسکازین قاتل خاموش دیفرانسیل است.
- پرهیز از رانندگیهای خشن: از رها کردن ناگهانی کلاچ (تکانهای شدید یا تیوبلس کردن و بوکس کردن لاستیک) خودداری کنید. ضربات ناگهانی به دندههای دیفرانسیل آسیب جدی میزند.
- بررسی سلامت گردگیرهای پلوس: پاره شدن گردگیر پلوس باعث ورود گرد و خاک و خروج گریس میشود که نهایتاً به خرابی پلوس و انتقال فشار به مجموعه دیفرانسیل میجامد.
نتیجهگیری
شنیدن صدای غیرمعمول از بخش زیرین پراید، زنگ خطری است که نباید آن را نادیده بگیرید. علت صدای دیفرانسیل پراید معمولاً به مواردی همچون کمبود واسکازین، خرابی دندهها یا مشکلات بلبرینگهای وابسته است. اگر با مواردی چون زوزه کشیدن یا تقتق مواجه شدید، بهتر است در کوتاهترین زمان ممکن به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید تا پیش از قفل کردن یا خرابی کامل قطعات، مشکل با هزینه کمتری برطرف شود.