روغن ترمز زرد برای چه ماشین هایی است
اگر تا به حال کاپوت ماشین خود را بالا آوردهاید و به مخزن روغن ترمز نگاه کردهاید، احتمالاً متوجه مایعی با طیف رنگی زرد تا کهربایی شدهاید. اما آیا میدانید روغن ترمز زرد برای چه ماشینهایی است؟ آیا میتوان هر نوع روغن زرد رنگی را برای هر خودرویی استفاده کرد؟
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق انواع روغن ترمز، استانداردها، علت زرد بودن آنها و اینکه کدام خودروها به این نوع روغن نیاز دارند، بپردازیم. تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
چرا روغن ترمز زرد است؟
در حالت پایه، روغنهای ترمز استاندارد (پایه گلیکولی) در کارخانه به رنگ زرد شفاف یا کهربایی روشن تولید میشوند. رنگ زرد در واقع رنگ طبیعی این ماده شیمیایی است.
با این حال، مهم است بدانید که رنگ روغن ترمز ملاک اصلی برای انتخاب آن نیست، بلکه استانداردهای بینالمللی (مانند DOT) تعیینکننده اصلی هستند. به مرور زمان و بر اثر کارکرد، جذب رطوبت و حرارت دیدن، رنگ روغن ترمز تیرهتر میشود و به سمت قهوهای متمایل میگردد که این نشاندهنده زمان تعویض آن است.
آشنایی با استانداردهای روغن ترمز (DOT)
برای اینکه بدانید روغن ترمز زرد رنگ برای چه ماشینی مناسب است، باید با استانداردهای DOT (Department of Transportation) آشنا شوید:
- روغن ترمز DOT 3: رنگ زرد کمرنگ. پایه گلیکولی دارد.
- روغن ترمز DOT 4: رنگ زرد تیره یا کهربایی. پایه گلیکولی دارد و نقطه جوش آن بالاتر از DOT 3 است.
- روغن ترمز DOT 5.1: رنگ زرد کهربایی روشن. پایه گلیکولی دارد و برای خودروهای با عملکرد بالا و سیستمهای ABS پیشرفته طراحی شده است. (نکته: روغن DOT 5 بر پایه سیلیکون است و رنگ آن بنفش/ارغوانی است و نباید با موارد بالا اشتباه گرفته شود).
روغن ترمز زرد (DOT 3 و DOT 4) برای چه ماشینهایی است؟
بیش از ۹۰ درصد خودروهای موجود در بازار ایران و جهان از روغن ترمزهای پایه گلیکولی (که به رنگ زرد هستند) استفاده میکنند. در ادامه دستهبندی خودروها بر اساس نوع روغن زرد رنگ آورده شده است:
۱. خودروهای داخلی و اقتصادی (روغن ترمز DOT 3)
- چه ماشینهایی؟ اکثر خودروهای قدیمیتر داخلی مانند پراید، پژو ۴۰۵های قدیمی، پیکان، پکان وانت، نیسان زامیاد و برخی مدلهای قدیمی سمند و پرشیا.
- ویژگی: این خودروها سیستم ترمز سادهتری دارند و نقطه جوش پایینتر روغن DOT 3 برای آنها کفایت میکند. البته امروزه استفاده از DOT 4 به دلیل کیفیت بالاتر به جای DOT 3 در بسیاری از این خودروها رایج شده است.
۲. خودروهای مدرن داخلی و وارداتی معمولی (روغن ترمز DOT 4)
- چه ماشینهایی؟ بیشتر خودروهای روز ایرانخودرو و سایپا (مانند دنا، تارا، شاهین، پژو ۲۰۷، رانا)، همچنین اکثر خودروهای وارداتی ژاپنی، کرهای و چینی (مانند انواع محصولات تویوتا، هیوندای، کیا، چری، جک و امویام).
- ویژگی: روغن ترمز زرد رنگ با استاندارد DOT 4 پرمصرفترین روغن ترمز در جهان است. این خودروها دارای سیستمهای ترمز ضد قفل (ABS) و کنترل پایداری (ESP) هستند که به روغنی با نقطه جوش بالاتر نیاز دارند تا در ترمزگیریهای شدید حباب نزند.
۳. خودروهای لوکس و اسپرت (روغن ترمز DOT 5.1)
- چه ماشینهایی؟ خودروهای مسابقهای، برخی خودروهای آلمانی پرقدرت (بنز، بیامو، پورشه) و خودروهای مجهز به سیستم ترمز بسیار پیشرفته.
- ویژگی: این روغن نیز در دسته روغنهای زرد رنگ (با فرمولاسیون پیشرفتهتر) قرار دارد و نقطه جوش خشک و تر آن بسیار بالا است.
آیا میتوان روغن ترمزهای زرد رنگ را با هم ترکیب کرد؟
یک قانون طلایی در دنیای خودرو وجود دارد: هرگز روغن ترمز پایه گلیکولی (زرد رنگ) را با روغن ترمز سیلیکونی (بنفش رنگ DOT 5) ترکیب نکنید.
اما در مورد ترکیب روغنهای زرد رنگ با یکدیگر:
- میتوانید DOT 4 را به سیستمی که قبلاً DOT 3 داشته اضافه کنید (چون DOT 4 سطح بالاتری دارد و سازگار است).
- اما اضافه کردن DOT 3 به سیستمی که نیازمند DOT 4 است، به دلیل نقطه جوش پایینتر DOT 3، میتواند در ترمزگیریهای سنگین خطرآفرین باشد.
- با این حال، بهترین کار این است که همیشه از روغنی با دقیقا همان استانداردی که سازنده خودرو توصیه کرده (در دفترچه راهنما یا روی درب مخزن روغن ترمز نوشته شده) استفاده کنید.
از کجا بفهمیم زمان تعویض روغن ترمز زرد فرا رسیده است؟
رنگ روغن ترمز زرد رنگ، شاخص خوبی برای بررسی سلامت آن است:
- زرد روشن و شفاف: روغن نو و سالم است.
- زرد کهربایی تیره: روغن کار کرده اما هنوز قابل استفاده است.
- قهوهای تیره یا سیاه: روغن فاسد شده، رطوبت جذب کرده و نقطه جوش آن به شدت افت کرده است. باید سریعاً تعویض شود.
به طور میانگین، روغن ترمزهای زرد رنگ (DOT 3 و DOT 4) باید هر ۲ سال یکبار یا هر ۴۰,۰۰۰ کیلومتر تعویض شوند.
نتیجهگیری
پاسخ کوتاه به سوال “روغن ترمز زرد برای چه ماشینهایی است؟” این است که تقریباً تمام خودروهای استاندارد خیابانی (از پراید و پژو گرفته تا تویوتا و بنز) از روغن ترمزهای زرد رنگ با استانداردهای DOT 3، DOT 4 یا DOT 5.1 استفاده میکنند.
مهمترین نکته هنگام خرید روغن ترمز، توجه به عدد DOT نوشته شده روی درب مخزن روغن ترمز خودرو است و نباید تنها به رنگ زرد آن اکتفا کنید. همیشه ایمنی را در اولویت قرار دهید و تعویض روغن ترمز را به موقع انجام دهید.