علائم خرابی پلوس پیکان
پیکان همچنان یکی از خودروهای پرطرفدار، مقاوم و خاطرهانگیز در جادههای ایران است. با وجود اینکه سالها از توقف خط تولید این خودرو میگذرد، اما هنوز هم هزاران دستگاه پیکان و وانت پیکان در حال رفتوآمد در شهرها و روستاها هستند. نگهداری از این خودرو نیازمند شناخت قطعات و سیستمهای مختلف آن است. یکی از حیاتیترین بخشها در انتقال قدرت خودرو، پلوس (Axle Shaft) است.
اگر شما نیز راننده پیکان هستید، احتمالاً این سوال برایتان پیش آمده که «علائم خرابی پلوس پیکان چیست؟» در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی نشانههای خرابی این قطعه، دلایل آن و راههای پیشگیری از هزینههای سرسامآور تعمیرات بپردازیم. با ما همراه باشید.
پلوس پیکان چیست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از پرداختن به علائم خرابی، بهتر است بدانید پلوس چیست. پلوس میلهای فولادی است که وظیفه انتقال نیروی گردش موتور (که از گیربکس و دیفرانسیل تولید شده است) را به چرخهای محرک (در پیکان، چرخهای عقب) منتقل میکند.
از آنجا که پیکان یک خودروی دیفرانسیل عقب (RWD) است، پلوسهای آن تحت فشار زیادی قرار دارند. این قطعه باید همزمان با بالا و پایین شدن سیستم تعلیق (فنربندی)، نیروی چرخشی را بدون افت توان به چرخها برساند. بنابراین، سلامت پلوس برای حرکت ایمن و نرم خودرو حیاتی است.
مهمترین علائم خرابی پلوس پیکان
خرابی پلوس معمولاً با نشانههای محسوسی همراه است که نادیده گرفتن آنها میتواند منجر به بریدن پلوس و در نتیجه توقف کامل خودرو یا حتی حوادث رانندگی خطرناک شود. در ادامه مهمترین علائم را بررسی میکنیم:
۱. صدای تقتق در سر پیچها (مخصوص پلوسهای سر چرخ در خودروهای دیفرانسیل جلو، اما در پیکان به شکل دیگر)
در خودروهای دیفرانسیل جلو، صدای تقتق هنگام دور زدن نشانهی خرابی سرپلوس است. اما در پیکان که دیفرانسیل عقب است، ساختار پلوس متفاوت است. با این حال، اگر هنگام دور زدن یا پیچیدن، صدای تقتق یا کلیک از سمت چرخهای عقب یا محفظه دیفرانسیل شنیدید، باید به سلامت پلوسها و بلبرینگهای آن شک کنید.
۲. لرزش فرمان یا اتاق خودرو
یکی از رایجترین علائم خرابی پلوس پیکان، لرزش خودرو در سرعتهای بالا (مثلاً بالای ۸۰ کیلومتر بر ساعت) است. اگر پلوس تاب برداشته باشد یا بالانس خود را از دست بدهد، در هنگام گاز دادن، لرزش شدیدی را در کف اتاق و حتی اهرم دنده احساس خواهید کرد که با برداشتن پا از روی پدال گاز، این لرزش تا حدی کاهش مییابد.
۳. تقه زدن هنگام تعویض دنده یا رها کردن کلاچ
اگر هنگام جا زدن دنده (بهویژه دنده یک یا عقب) و یا هنگام رها کردن ناگهانی پدال کلاچ، صدای «تقه» یا ضربه محکمی از زیر خودرو (بخش عقب) شندید، این نشانه گشاد شدن هزارخارهای پلوس، خرابی چهارشاخ گاردان یا خلاص شدن بیش از حد در مجموعه دیفرانسیل و پلوس است.
۴. بیرون زدن روغن از سمت چرخها (پاره شدن گردگیر)
روی پلوس پیکان قطعهای لاستیکی به نام گردگیر قرار دارد که وظیفه حفاظت از مفصلها و گریسکاری را بر عهده دارد. اگر گردگیر پلوس پاره شود، گریس داخل آن به بیرون پرتاب شده و گردوخاک و رطوبت به داخل آن نفوذ میکند. اگر متوجه روغنریزی یا پخش شدن گریس در سمت داخلی چرخهای عقب شدید، به سرعت برای تعویض گردگیر اقدام کنید تا خود پلوس آسیب نبیند.
۵. لرزش شدید هنگام شتابگیری
اگر هنگام شروع به حرکت یا شتابگیری ناگهانی، احساس میکنید که خودرو به چپ و راست میلرزد یا تعادل ندارد، این میتواند ناشی از خرابی یا تاب برداشتن میله پلوس پیکان باشد.
دلایل اصلی خرابی پلوس پیکان چیست؟
آگاهی از علتهای خرابی به شما کمک میکند تا طول عمر این قطعه را افزایش دهید. مهمترین دلایل خرابی پلوس پیکان عبارتند از:
- رها کردن ناگهانی کلاچ (تیو تیو کردن یا داتسون کشیدن): شتابگیریهای ناگهانی و رها کردن خشن کلاچ، ضربه بسیار شدیدی به هزارخارهای پلوس وارد میکند.
- بار بیش از حد (بهویژه در وانت پیکان): استفاده از وانت پیکان برای حمل بار سنگین فراتر از استاندارد خودرو، فشار مضاعفی به پلوسها وارد کرده و باعث خم شدن یا بریدن آنها میشود.
- پاره شدن گردگیر و عدم تعویض بهموقع آن: ورود گردوخاک و آب به بخش متحرک پلوس باعث ساییدگی شدید قطعات داخلی میشود.
- استفاده از قطعات بیکیفیت (تقلبی): متأسفانه امروزه بسیاری از قطعات یدکی موجود در بازار کیفیت لازم را ندارند و جنس فولاد آنها نامرغوب است.
- خرابی بلبرینگ چرخ: اگر بلبرینگ چرخ عقب قفل شود یا خراب باشد، اصطکاک بسیار زیادی ایجاد کرده و به پلوس آسیب میزند.
خطرات نادیده گرفتن علائم خرابی پلوس
اگر علائم خرابی پلوس پیکان را جدی نگیرید، ممکن است با خطرات جدی روبرو شوید. بدترین سناریو، بریدن پلوس در حال حرکت است. اگر پلوس در سرعت بالا ببرد، چرخ متصل به آن قفل شده یا کاملاً از محور جدا میشود که میتواند باعث واژگونی خودرو، انحراف شدید به سمت گاردریل یا تصادفهای زنجیرهای شود. بنابراین، به محض مشاهده کوچکترین نشانه غیرعادی، به یک مکانیک باتجربه مراجعه کنید.
راههای پیشگیری و نگهداری از پلوس پیکان
برای اینکه کمتر نیازمند تعویض پلوس پیکان شوید، نکات زیر را رعایت کنید:
- رانندگی نرم و اصولی: از رها کردن ناگهانی کلاچ و معکوسهای شدید و بیموقع بپرهیزید.
- بررسی دورهای گردگیرها: حداقل هر ۶ ماه یکبار یا در هر بار تعویض روغن، وضعیت گردگیرهای پلوس را از زیر خودرو بررسی کنید تا پاره یا سوراخ نباشند.
- توجه به ظرفیت بار: اگر وانت پیکان دارید، از حمل بار بیش از حد مجاز خودداری کنید.
- خرید قطعات اصل: در صورت نیاز به تعویض پلوس، حتماً از برندهای معتبر و قطعات باکیفیت موجود در بازار استفاده کنید.
نتیجهگیری
پیکان خودرویی مقاوم است اما قطعات مصرفی آن نیاز به رسیدگی منظم دارند. شناخت علائم خرابی پلوس پیکان به شما کمک میکند تا پیش از وقوع یک حادثه پرهزینه و خطرناک، مشکل را برطرف کنید. شنیدن صداهای غیرعادی، لرزش اتاق و روغنریزی در قسمت چرخهای عقب از مهمترین زنگهای خطری هستند که نباید آنها را پشت گوش بیندازید.
اگر شما هم تجربهای در زمینه تعویض یا خرابی پلوس پیکان دارید، حتماً نظرات و تجربیات خود را در بخش کامنتها با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.