علت تقتق کردن فرمان ساینا هنگام دور زدن
نشست پشت فرمان، چرخاندن آن برای دور زدن در یک کوچه یا تقاطع، و شنیدن صدای آزاردهندهی «تقتق» یا «کاککاک»، تجربهای است که هیچ رانندهای از آن لذت نمیبرد. اگر شما هم صاحب خودروی ساینا هستید و هنگام چرخاندن فرمان با چنین صداهایی مواجه شدهاید، احتمالاً این سوال ذهن شما را درگیر کرده است: «علت تقتق کردن فرمان ساینا هنگام دور زدن چیست؟»
سیستم فرمان و جلوبندی خودرو مجموعهای پیچیده از قطعات مکانیکی است که با یکدیگر همکاری میکنند. بروز هرگونه صدای غیرمجاز در این قسمت، نشانی از بروز خرابی، استهلاک یا عدم روغنکاری قطعات است. در این مقاله تخصصی، قصد داریم به بررسی مهمترین دلایل این مشکل در خودروی ساینا بپردازیم و راهکارهای رفع آن را بررسی کنیم.
۱. خرابی پلوس (شایعترین علت تقتق فرمان ساینا)
اگر صدای تقتق را دقیقاً زمانی که فرمان را تا انتها چرخاندهاید و در حال حرکت (دور زدن) هستید میشنوید، در ۹۰ درصد مواقع مقصر اصلی «پلوس» است.
پلوس وظیفه انتقال قدرت از گیربکس به چرخها را بر عهده دارد. در سر پلوس (سمت چرخ)، مفصلی به نام کلهپلوس قرار دارد که به چرخ اجازه میدهد همزمان با دریافت قدرت موتور، زاویه بگیرد (دور بزند).
- علت خرابی: پاره شدن گردگیر پلوس (لاستیک محافظ) باعث بیرون زدن گریس و ورود گرد و غبار و آب به داخل مفصل میشود. در نتیجه، ساچمهها و قطعات داخلی کلهپلوس دچار سایش شده و با چرخش چرخ، صدای تقتق ایجاد میکنند.
- نکته: معمولاً صدای خرابی پلوس با زیاد شدن زاویه فرمان و سرعت خودرو تشدید میشود.
۲. خرابی سرسیبکهای فرمان
سیبکها قطعاتی کروی شکل هستند که اتصال بین جعبه فرمان و چرخها را برقرار میکنند و به چرخها اجازه میدهند در راستای فرمان حرکت کنند.
- زمانی که سیبکهای فرمان دچار لقی، شل شدن یا به اصطلاح «کوبش» میشوند، در هنگام چرخاندن فرمان یا عبور از ناهمواریها، صدای تقتق یا کلیککلیک ایجاد میکنند. همچنین خرابی سیبک معمولاً با خلاصی بیش از حد فرمان (لقی فرمان) همراه است.
۳. خرابی بلبرینگ چرخ جلو
بلبرینگ چرخ وظیفه دارد چرخش نرم چرخ را روی محور خود فراهم کند. اگر بلبرینگ چرخ جلو خراب شود، علاوه بر ایجاد صدای زوزه یا غرش در سرعتهای بالا، ممکن است در هنگام دور زدن و اعمال بار جانبی روی چرخ، صدای تقتق یا قرقره زدن نیز تولید کند.
۴. مشکل در جعبه فرمان ساینا
جعبه فرمان (که در ساینا میتواند از نوع مکانیکی یا هیدرولیک باشد) مغز متفکر سیستم فرمان است.
- شل شدن پیچهای اتصال جعبه فرمان به بدنه، خرابی چهارشاخ فرمان، یا خوردگی دندههای داخلی جعبه فرمان میتواند باعث بروز صدای تقتق شود. اگر صدا در جابجاییهای کوچک فرمان درجا نیز شنیده شود، احتمال ایراد در جعبه فرمان یا شیر فرمان بیشتر است.
۵. خرابی کمک فنر و قطعات وابسته (تکیهگاه کمک و بلبرینگ توپی سر کمک)
در بالای کمکفنر جلوی ساینا، قطعهای به نام «توپی سر کمک» و بلبرینگ آن قرار دارد که وزن خودرو را تحمل کرده و همزمان با فرمان، میچرخد.
- اگر این بلبرینگ خشک شود، قفل کند یا بشکند، در هنگام چرخاندن فرمان (بهویژه در حالت درجا یا سرعتهای بسیار کم)، فنر کمکفنر به جای چرخش نرم، حالت پلهپله به خود گرفته و صدای تقتق شدیدی ایجاد میکند که راننده آن را زیر دست خود روی فرمان حس میکند.
چگونه بفهمیم صدای تقتق مربوط به کدام قطعه است؟
برای تشخیص اولیهی محل صدا، میتوانید تستهای زیر را انجام دهید:
- تست درجا: خودرو را متوقف کنید و در حالی که موتور روشن است، فرمان را به چپ و راست بچرخانید. اگر صدا شنیده شد، مشکل احتمالاً مربوط به توپی سر کمک، سیبکها یا خود جعبهفرمان است (چون پلوس در حالت سکون درگیر دور زدن چرخ با زاویه تند نیست).
- تست در حال حرکت: خودرو را در یک فضای باز مانند پارکینگ قرار دهید و فرمان را تا انتها بچرخانید و دور بزنید. اگر صدای تقتق ریتمیک (تق… تق… تق…) با سرعت چرخش چرخ شنیده شد، شک نکنید که کلهپلوس خراب است.
آیا رانندگی با ساینایی که فرمانش تقتق میکند خطرناک است؟
بله، قطعا. سیستم فرمان و جلوبندی با ایمنی مستقیم سرنشینان در ارتباط است. نادیده گرفتن یک صدای ساده مانند تقتق فرمان میتواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد:
- اگر مشکل از پلوس باشد، ممکن است در سرعتهای بالا پلوس برید و کنترل خودرو کاملاً از دست برود.
- اگر مشکل از سیبکها باشد، بریدن سیبک مساوی است با جدا شدن چرخ از سیستم فرمان!
따라서 به محض شنیدن این صداها، در اولین فرصت به یک تعمیرکار متخصص جلوبندی مراجعه کنید تا قطعه معیوب تعویض شود.
هزینهها و راههای پیشگیری
خوشبختانه قطعات جلوبندی و فرمان ساینا نسبت به خودروهای وارداتی یا مونتاژ جدید قیمت مناسبتری دارند، اما تعویض بهموقع آنها مانع از آسیب دیدن سایر قطعات میشود.
- پیشگیری بهترین راه است: هر چند وقت یکبار (مثلاً در هر تعویض روغنی)، از مکانیک بخواهید گردگیرهای پلوس را بررسی کند. پاره شدن یک گردگیر ارزانقیمت، اگر به موقع تعویض شود، مانع از خرابی کلهپلوس گرانقیمت خواهد شد. همچنین از چرخاندن کامل فرمان تا آخرین حد ممکن با فشار زیاد (ته فرمان به اصطلاح قفل کردن) خودداری کنید.
نتیجهگیری
شنیدن صدای تقتق از فرمان ساینا هنگام دور زدن، زنگ خطری است که نباید آن را پشت گوش بیندازید. این صدا معمولاً به دلیل خرابی کلهپلوس، سیبکها، توپی سر کمک یا مشکلات جعبه فرمان ایجاد میشود. شناسایی دقیق علت نیاز به بازدید چرخها روی جک دارد؛ بنابراین توصیه میشود برای حفظ امنیت خود و سلامت خودرو، به یک تعمیرگاه معتبر مراجعه نمایید.