علت داغ کردن موتور خودرو چیست؟ (جامعترین راهنمای عیبیابی و اقدامات فوری)
تصور کنید در یک روز گرم تابستانی یا در ترافیک سنگین شهری در حال رانندگی هستید که ناگهان متوجه میشوید آمپر آب خودرو به سرعت بالا میرود و یا حتی بخار از زیر کاپوت بلند میشود. داغ کردن موتور خودرو (یا در اصطلاح عامیانه، جوش آوردن ماشین) یکی از ترسناکترین و در عین حال رایجترین مشکلاتی است که هر رانندهای ممکن است با آن مواجه شود.
بیتوجهی به بالا رفتن دمای موتور میتواند در عرض چند دقیقه خسارتهای سنگینی مانند سوختن واشر سرسیلندر، دفرمه شدن سیلندر و حتی سوختن کامل موتور را به همراه داشته باشد. در این مقاله قصد داریم به بررسی علل اصلی داغ کردن خودرو، نشانههای آن، اقدامات پیشگیرانه و اقدامات فوری در زمان بروز این مشکل بپردازیم.
چرا موتور خودرو داغ میکند؟ (علتهای اصلی)
سیستم خنککننده خودرو از قطعات متعددی تشکیل شده است که هماهنگ با یکدیگر کار میکنند تا دمای موتور را در محدوده استاندارد (معمولاً بین ۸۰ تا ۹۰ درجه سانتیگراد) نگه دارند. اختلال در هر یک از این قطعات میتواند باعث بالا رفتن دما شود:
۱. کمبود یا نشتی مایع خنککننده (ضدیخ/ضدجوش)
مایع خنککننده وظیفه انتقال حرارت موتور به رادیاتور را دارد. اگر سطح این مایع به دلیل نشتی از شیلنگها، رادیاتور، واترپمپ یا واشر سرسیلندر کاهش یابد، سیستم دیگر قادر به خنککاری موتور نخواهد بود.
۲. خرابی ترموستات
ترموستات مانند یک دروازهبان عمل میکند. وقتی موتور سرد است، بسته میماند تا موتور زودتر گرم شود و وقتی دما به حد استاندارد رسید، باز میشود تا مایع به سمت رادیاتور جریان یابد. اگر ترموستات در حالت بسته قفل کند، مایع خنککننده به رادیاتور نمیرسد و موتور به سرعت جوش میآورد.
۳. خرابی واترپمپ (پمپ آب)
واترپمپ قلب تپنده سیستم خنککننده است که مایع را در موتور و رادیاتور به گردش درمیآورد. خرابی پروانههای داخل واترپمپ یا هرزگردی آن، گردش مایع را متوقف کرده و دما را به شدت بالا میبرد.
۴. اختلال در کارکرد فن رادیاتور
فن رادیاتور وظیفه دارد با دمیدن هوا، دمای مایع گرم داخل رادیاتور را کاهش دهد. اگر سنسور دما، رله فن یا خود موتور فن خراب شود، هوا به اندازه کافی جریان پیدا نمیکند و خودرو (به ویژه در ترافیک) داغ میکند.
۵. کثیفی یا گرفتگی رادیاتور
رسوبات ناشی از استفاده از آب معمولی (به جای آب رادیاتور استاندارد) میتواند مجاری باریک رادیاتور را مسدود کند. همچنین نشستن گرد و غبار، گل و لای یا برگ درختان روی پرههای خارجی رادیاتور مانع از تبادل حرارتی مناسب میشود.
نشانههای داغ شدن بیش از حد موتور
قبل از اینکه بخار از کاپوت بلند شود، خودرو سیگنالهایی به شما میدهد که باید به آنها توجه کنید:
- نزدیک شدن عقربه آمپر آب به محدوده قرمز.
- روشن شدن چراغ هشدار چک یا چراغ دمای آب.
- شنیده شدن صدای تقتق (ناک زدن) از موتور به دلیل احتراق زودرس سوخت.
- کاهش شدید قدرت موتور و ریپ زدن آن.
- استشمام بوی شیرین (بوی سوختن مایع خنککننده) یا بوی داغی فلز.
در زمان داغ کردن خودرو چه کار کنیم؟ (اقدامات مرحله به مرحله)
اگر متوجه شدید خودروی شما جوش آورده است، خونسردی خود را حفظ کرده و مراحل زیر را انجام دهید:
- کولر را خاموش و بخاری را روشن کنید: روشن کردن بخاری، گرمای موتور را به داخل کابین هدایت میکند و بار حرارتی موتور را کاهش میدهد (حتی اگر هوا گرم است، پنجرهها را باز کرده و بخاری را روشن کنید).
- در یک مکان امن توقف کنید: خودرو را به شانه خاکی جاده یا کنار خیابان هدایت کنید.
- موتور را خاموش نکنید (در شرایط خاص): اگر از زیر کاپوت بخار خارج نمیشود و آب رادیاتور نشت نکرده، موتور را روشن بگذارید تا واترپمپ و فن کار کنند و دما کاهش یابد. اما اگر بخار شدید میبینید یا مایع خنککننده زیر ماشین ریخته، فوراً موتور را خاموش کنید.
- هرگز درب رادیاتور را باز نکنید: مایع داخل سیستم تحت فشار و دمای بسیار بالا قرار دارد. باز کردن درب رادیاتور باعث پاشش ناگهانی آب جوش و سوختگی شدید صورت و دستها میشود. حداقل ۳۰ تا ۴۰ دقیقه صبر کنید تا موتور خنک شود.
- روی رادیاتور آب بریزید: برای تسریع فرآیند خنک شدن، میتوانید روی بدنه رادیاتور (و نه روی خود موتور گرم) آب بریزید.
چه زمانی باید با امداد خودرو تماس بگیریم؟
گاهی اوقات مشکل داغ کردن خودرو با ریختن آب یا خنک شدن موقت حل نمیشود. حرکت دادن خودرویی که واشر سرسیلندر سوزانده یا واترپمپ آن از کار افتاده، میتواند منجر به نابودی کامل موتور و هزینههای تعمیراتی سرسامآور شود. در این شرایط، بهترین کار حمل خودرو با خودروبر به یک تعمیرگاه تخصصی است.
اگر در استان اصفهان یا بزرگراههای منتهی به آن دچار این مشکل شدید، پیشنهاد میشود از خدمات تخصصی و استاندارد استفاده کنید. در چنین موقعیتی، تماس با شماره امداد خودرو ایران خودرو اصفهان بهترین و سریعترین راه حل برای عیبیابی در محل یا حمل ایمن خودروی شما به تعمیرگاههای مجاز بدون آسیب بیشتر به موتور است.
راههای پیشگیری از داغ کردن موتور خودرو
پیشگیری همیشه بهتر و ارزانتر از درمان است. با رعایت این نکات ساده، هرگز در جاده با مشکل جوش آوردن مواجه نخواهید شد:
- بررسی هفتگی سطح آب رادیاتور: همیشه سطح مایع خنککننده را در مخزن انبساط چک کنید.
- استفاده از مخلوط ۵۰/۵۰ آب مقطر و ضدیخ: ضدیخ نه تنها مانع یخزدگی میشود، بلکه دمای جوش آب را نیز بالا میبرد و از زنگزدگی سیستم جلوگیری میکند.
- تعویض به موقع ترموستات: ترموستات یک قطعه مصرفی است و بهتر است هر دو سال یکبار تعویض شود.
- شستشوی دورهای رادیاتور: سالی یکبار سیستم خنککننده را شستشو دهید تا رسوبات داخلی آن پاک شوند.
- توجه به سلامت شیلنگها: شیلنگهای پوسیده یا ترکخورده را قبل از پارگی و نشت ناگهانی تعویض کنید.
نتیجهگیری
داغ کردن موتور خودرو مشکلی جدی است اما با نگهداری منظم و توجه به علائم هشداردهنده، به راحتی قابل پیشگیری است. در صورت مواجهه با این مشکل، هرگز عجله نکنید، صبور باشید تا موتور خنک شود و در صورت عدم تخصص کافی، حتماً از خدمات امداد جادهای معتبر کمک بگیرید تا از آسیبهای میلیونی به خودروی خود جلوگیری کنید.