علت واشر زدن ساینا چیست؟ (بررسی نشانهها و پیشگیری)
سوختن واشر سر سیلندر یکی از آن اصطلاحاتی است که شنیدنش برای هر خودروداری نگرانکننده است. ساینا به عنوان یکی از خودروهای پرطرفدار در بازار ایران، از موتور M15 بهره میبرد. اگرچه این موتور نسبت بهمینیاتاقهای قدیمیتر بهبود یافته است، اما همچنان مانند هر خودروی دیگری در برابر شرایط سخت کاری و بیاحتیاطیهای راننده آسیبپذیر است.
در این مقاله تخصصی، قصد داریم به بررسی علت واشر زدن ساینا، نشانههای بروز این مشکل و راهکارهای پیشگیری از آن بپردازیم تا هزینههای سنگین تعمیر موتور را از خود دور کنید.
واشر سر سیلندر چیست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از اینکه سراغ دلایل خرابی برویم، بهتر است بدانیم واشر سر سیلندر چیست. واشر سر سیلندر لایهای از جنس آزبست، مس و فولاد است که بین بلوک موتور (سیلندر) و سر سیلندر قرار میگیرد. وظیفه اصلی این قطعه حیاتی، ایجاد آببندی کامل میان محفظه احتراق، مجاری آب و مجاری روغن است.
وقتی واشر سر سیلندر میسوزد (اصطلاحاً واشر میزند)، این آببندی از بین میرود و آب، روغن و گازهای احتراق با یکدیگر مخلوط میشوند.
مهمترین دلایل و علت واشر زدن ساینا
واشر سر سیلندر بدون دلیلنمیسوزد؛ این اتفاق معمولاً نتیجه یک زنجیره از ایرادات فنی یا خطاهای انسانی است. در ادامه، اصلیترین عوامل واشر زدن موتور ساینا را بررسی میکنیم:
۱. داغ کردن بیش از حد موتور (Overheating)
بزرگترین و شایعترین علت واشر زدن ساینا، بالا رفتن بیش از حد آمپر آب است. وقتی دمای موتور از حد استاندارد عبور میکند، فلز سر سیلندر و بلوک موتور منبسط میشوند. از آنجا که نرخ انبساط این دو بخش و واشر سر سیلندر متفاوت است، واشر خاصیت ارتجاعی و فرم خود را از دست داده و میسوزد.
۲. خرابی ترموستات
ترموستات وظیفه تنظیم دمای موتور را بر عهده دارد. اگر ترموستات در حالت بسته گیر کند، آب درون موتور به سمت رادیاتور هدایت نمیشود تا خنک گردد. در نتیجه، دمای موتور به سرعت بالا رفته و زمینه برای سوختن واشر سر سیلندر فراهم میشود.
۳. خرابی واتر پمپ (پمپ آب)
واتر پمپ وظیفه به گردش درآوردن مایع خنککننده در موتور را دارد. اگر پرههای واتر پمپ مستهلک شوند یا این قطعه به هر دلیلی از کار بیفتد، گردش آب متوقف شده و موتور در عرض چند دقیقه جوش میآورد.
۴. نشتی در سیستم خنککننده
کمبود آب در رادیاتور یکی دیگر از عوامل دردسرساز است. سوراخ شدن رادیاتور، شل بودن بستها، پارگی شلنگها یا نشتی از خود واتر پمپ باعث کاهش سطح مایع خنککننده میشود. وقتی آب کافی در موتور نباشد، حرارت به شدت بالا میرود.
۵. عمل نکردن فن رادیاتور
فن رادیاتور وظیفه خنک کردن آب داخل رادیاتور را دارد. سوختن رله فن، خرابی فشنگی آب (سنسور دمای آب)، یا خرابی خود موتور فن باعث میشود تا در ترافیکها یا روزهای گرم، فن روشن نشود و موتور جوش بیاورد.
۶. استفاده از ضد یخ بیکیفیت یا آب شهری
بسیاری از رانندگان تصور میکنند استفاده از آب لولهکشی درون رادیاتور مشکلی ایجاد نمیکند. آب شهری دارای املاح است که رسوب کرده و مجاری باریک رادیاتور و بلوک موتور را مسدود میکنند. همچنین عدم استفاده از ضد یخ مناسب، نقطه جوش آب را کاهش داده و موجب خورندگی قطعات میشود.
نشانههای واشر زدن ساینا (چگونه بفهمیم ماشین واشر زده است؟)
تشخیص بهموقع این مشکل میتواند مانع از آسیب دیدن شدید سر سیلندر (تاب برداشتن) شود. علائم هشداردهنده واشر زدن ساینا عبارتند از:
- خروج دود سفید از اگزوز: اگر دیدید خودرو حتی در هوای گرم دود سفید (بخار آب) غلیظی از اگزوز خارج میکند، نشاندهنده ورود آب به محفظه احتراق است.
- کم کردن مداوم آب و روغن: اگر مجبورید مرتباً به رادیاتور آب اضافه کنید و در عین حال سطح روغن موتور هم بدون نشتی ظاهری کاهش مییابد، به واشر سر سیلندر شک کنید.
- تغییر رنگ روغن موتور (قهوهای شیری شدن): کاپوت را بالا بیاورید و گیج روغن را بیرون بکشید. اگر روغن موتور شبیه به شیرکاکائو یا نسکافه شده بود، یعنی آب وارد کارتر روغن شده است.
- وجود چربی در مخزن انبساط رادیاتور: گاهی اوقات روغن به داخل سیستم خنککننده نفوذ میکند و لایهای از چربی روی آب رادیاتور یا منبع انبساط دیده میشود.
- بد کار کردن موتور و کاهش شتاب: وقتی واشر میسوزد، کمپرس سیلندرها افت میکند. در نتیجه موتور لرزش دارد، سه کار میکند و توان همیشگی را ندارد.
- بالا رفتن سریع آمپر آب: موتور به محض روشن شدن یا تحت فشار قرار گرفتن، به سرعت داغ میکند.
راههای پیشگیری از واشر زدن ساینا
پیشگیری همیشه بسیار کمهزینهتر و آسانتر از تعمیرات اساسی موتور است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید از بروز این مشکل جلوگیری کنید:
- چک کردن مرتب مایعات: حداقل هفتهای یکبار سطح آب رادیاتور (منبع انبساط) و روغن موتور را بررسی کنید.
- سرویس دورهای سیستم خنککننده: سالی یکبار یا طبق دستورالعمل سازنده، مایع خنککننده (ترکیب آب مقطر و ضد یخ مرغوب) را تعویض کنید. به هیچ وجه از آب خالی استفاده نکنید.
- توجه به آمپر آب: همواره حواستان به عقربه آمپر آب باشد. اگر آمپر از حد وسط بالاتر رفت، بلافاصله در جایی امن توقف کنید، کاپوت را بالا بزنید (اما در موتور را باز نکنید تا نسوزید) و اجازه دهید موتور خنک شود.
- بررسی سلامت فن و ترموستات: پیش از شروع فصل گرما، سلامت عمل کرد ترموستات و دور تند و کند فن رادیاتور را توسط مکانیک بررسی کنید.
- رفع سریع نشتیها: حتی کوچکترین نشتی آب از رادیاتور یا شلنگها را جدی بگیرید و سریعاً برطرف کنید.
هزینه و عواقب تعمیر واشر سر سیلندر ساینا
اگر به هر دلیلی خودروی شما واشر زد، نباید زمان را از دست بدهید. ادامه دادن به رانندگی با موتور واشرسوز باعث تاب برداشتن سر سیلندر و حتی قفل شدن موتور میشود که هزینههای تعمیر را چندین برابر میکند.
در تعمیر واشر سر سیلندر، مکانیک باید سر سیلندر را باز کرده، در صورت نیاز آن را تراشکاری کند، واشر جدید نصب کرده و تمام مجاری را چک کند. استفاده از قطعات اصلی و واشر سر سیلندر باکیفیت در این مرحله از اهمیت بالایی برخوردار است.
نتیجهگیری
شناخت علت واشر زدن ساینا و آگاهی از نشانههای اولیه آن، به شما کمک میکند تا از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کنید. موتور M15 ساینا اگر به درستی خنک شود و سیستم پایش دمای آن به موقع عمل کند، کارکرد نرم و بیدردسری خواهد داشت. همیشه به یاد داشته باشید که نظارت بر آمپر آب و تعویض بهموقع ضد یخ، سپر دفاعی اصلی موتور خودروی شماست.