علت گاز خوردن بی دلیل ماشین (پژو 206 تیپ 2، تیپ 5 و پژو 207)؛ بررسی تخصصی و راههای رفع آن
پژو 206 (تیپ 2 و تیپ 5) و خودروی مدرنتر خانواده ایرانخودرو یعنی پژو 207، از محبوبترین خودروهای بازار ایران هستند. سیستم سوخترسانی و مدیریت موتور در این خودروها (بهویژه مدلهای مجهز به دریچه گاز برقی) بسیار حساس و پیشرفته است. یکی از ایرادات رایجی که رانندگان این خودروها با آن مواجه میشوند، گاز خوردن بیدلیل ماشین یا بالا ماندن دور موتور در حالت درجا (Idling) است.
این مشکل نه تنها آزاردهنده است، بلکه باعث افزایش مصرف سوخت، استهلاک قطعات و نگرانی راننده میشود. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق علت گاز خوردن ماشین 206 تیپ 2، تیپ 5 و 207 بپردازیم و راه حلهای رفع آن را بررسی کنیم.
چرا پژو 206 و 207 بیدلیل گاز میخورند؟
پیش از بررسی تفاوتها، باید بدانیم که سیستم گاز در خودروهای ذکر شده به دو دسته کلی تقسیم میشود:
- دریچه گاز مکانیکی (سیمی): در مدلهای قدیمیتر 206 تیپ 2 (معمولاً تا سال 89 و مدلهای فرانسوی).
- دریچه گاز برقی: در اکثر مدلهای 206 تیپ 2 جدید، تمامی مدلهای 206 تیپ 5 و تمام مدلهای پژو 207.
در خودروهای با دریچه گاز برقی، ایسیو (ECU) همهچیز را مدیریت میکند و سنسورهای مختلفی در این پدیده نقش دارند. در ادامه، مهمترین دلایل گاز خوردن این خودروها را بررسی میکنیم.
۱. خرابی یا کثیفی استپر موتور (مخصوص مدلهای سیمی)
اگر پژو 206 تیپ 2 مدل پایین (سیمی) دارید و ماشین در حالت درجا گاز میخورد یا دور موتور نوسان دارد، اولین متهم استپر موتور است. وظیفه استپر موتور تنظیم دور موتور در حالت درجا (وقتی پای شما روی پدال گاز نیست) است.
- علائم: بالا ماندن دور موتور روی عدد 1.5 یا 2، نوسان دور موتور بالا و پایین هنگام خلاص بودن ماشین.
- راه حل: شستشوی استپر موتور با اسپری انژکتورشور یا تعویض آن در صورت خرابی دندههای داخلی.
۲. خرابی، کثیفی یا ایراد در پتانسیومتر و مجموعه دریچه گاز برقی
در پژو 206 تیپ 5 و پژو 207، دریچه گاز کاملاً برقی است. پدال گاز به یک پتانسیومتر متصل است که سیگنال الکتریکی را به ایسیو میفرستد و ایسیو فرمان باز شدن دریچه گاز را صادر میکند.
- گرفتگی دریچه گاز: تجمع رسوبات و دوده در لبههای دریچه گاز باعث میشود دریچه بهطور کامل بسته نشود و هوای اضافی وارد موتور شود.
- خرابی پدال گاز یا سنسور پدال: گاهی اوقات خرابی خود پدال گاز الکترونیکی باعث ارسال سیگنال غلط به ایسیو شده و ماشین بیدلیل گاز میخورد.
- راه حل: شستشوی تخصصی دریچه گاز برقی و در صورت نیاز، ریست کردن یا کالیبره کردن آن با دستگاه دیاگ.
۳. خرابی سنسور اکسیژن (Oxygen Sensor)
سنسور اکسیژن میزان اکسیژن موجود در گازهای خروجی اگزوز را اندازهگیری میکند تا ایسیو نسبت دقیق سوخت و هوا را تنظیم کند. اگر سنسور اکسیژن اطلاعات غلطی به ایسیو بفرستد، ایسیو تصور میکند موتور به سوخت یا هوای بیشتری نیاز دارد و پدال را تحریک میکند.
- علائم: روشن شدن چراغ چک، افزایش محسوس مصرف سوخت و گاز خوردن ماشین به همراه بوی ناخوشایند از اگزوز.
۴. خرابی سنسور دور موتور (Flywheel Sensor)
این سنسور موقعیت میللنگ و دور موتور را به ایسیو گزارش میدهد. اگر سنسور دور موتور نیمسوز شود یا کثیف باشد، اطلاعات نادرستی به کامپیوتر خودرو میرسد که میتواند منجر به به هم ریختن پایش دور موتور و گاز خوردن بیدلیل شود.
۵. نشتی هوا از منیفولد هوا یا واشرها (کشیدن هوای اضافی)
یکی از شایعترین دلایل گاز خوردن 206 تیپ 2 و تیپ 5، ورود هوای کنترلنشده به داخل موتور است.
- اگر شیلنگهای وکیوم پاره شده باشند، واشر منیفولد هوا خراب شده باشد، یا اورینگهای انژکتور نشتی داشته باشند، هوای اضافی وارد موتور میشود. ایسیو برای جبران این هوا، سوخت بیشتری تزریق کرده و دور موتور بالا میرود.
- راه حل: تست دود (Smoke Test) برای پیدا کردن محل نشتی هوا و تعویض واشرها یا شیلنگهای آسیبدیده.
۶. ایراد در ایسیو (ECU) یا خطای نرمافزاری
گاهی اوقات قطعات سختافزاری سالم هستند، اما نرمافزار ایسیو دچار به هم ریختگی شده است. این مشکل بهویژه در پژو 207 و 206های جدید پس از تعویض باتری یا دستکاریهای برقی بیشتر دیده میشود.
- راه حل: آپدیت ایسیو (ECU Flashing) یا تعریف پدال گاز و دریچه گاز با استفاده از دستگاه دیاگ تخصصی ایرانخودرو (PP2000 یا Diagbox).
بررسی اختصاصی: علت گاز خوردن ماشین 206 تیپ 2
پژو 206 تیپ 2 در دو نسل دریچه سیمی (مدلهای پایین) و دریچه برقی (مدلهای بالا) در بازار حضور دارد.
- در مدلهای سیمی: خرابی استپر موتور، کثیفی دریچه گاز و خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) اصلیترین دلایل هستند.
- در مدلهای برقی: کثیف شدن دریچه گاز برقی، خرابی سنسور مپ (MAP Sensor) و نشتی هوا از اورینگهای منیفولد پلاستیکی تیپ 2 بسیار شایع است.
بررسی اختصاصی: علت گاز خوردن ماشین 206 تیپ 5
موتور TU5 روی 206 تیپ 5 از دریچه گاز برقی بهره میبرد. سیستم برق این خودرو پیچیدهتر است.
- دلیل خاص در تیپ 5: خرابی یا کثیفی سنسور مپ (MAP) که روی منیفولد هوای آلومینیومی تیپ 5 قرار دارد، تاثیر مستقیمی روی گاز خوردن ماشین دارد. همچنین، اتصال بدنه ضعیف در محفظه موتور میتواند سیگنالهای ایسیو را دچار خطا کند.
بررسی اختصاصی: علت گاز خوردن ماشین 207
پژو 207 از نظر سیستم الکترونیکی و موتور اشتراک زیادی با 206 تیپ 5 دارد (موتور TU5). با این حال، در مدلهای جدیدتر 207 (بهویژه نمونههای دارای گیربکس اتوماتیک یا فرمان برقی EPS):
- نکته مهم: تداخل سیستم برقی فرمان یا گیربکس با ایسیو موتور گاهی باعث نوسان و گاز خوردن لحظهای میشود.
- پدال گاز برقی: در 207، پدال گاز کاملاً حساس است و خرابی پتانسیومتر پدال (که خطای آن در دیاگ با عنوان خطای پدال گاز ثبت میشود) از مهمترین علل گاز خوردن این خودرو است.
چکلیست عیبیابی سریع برای رانندگان
اگر خودروی شما (206 یا 207) دچار این مشکل شد، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید تا منشا مشکل را پیدا کنید:
- ریست کردن ایسیو: قطب مثبت باتری را به مدت 10 دقیقه جدا کنید تا حافظه موقت ایسیو پاک شود. گاهی این کار مشکلات نرمافزاری جزئی را حل میکند.
- بررسی پدال گاز: مطمئن شوید کفپایی خودرو زیر پدال گاز گیر نکرده باشد (این اتفاق ساده بارها باعث گاز خوردن ماشین شده است!).
- شستشوی دریچه گاز: به یک مکانیک مراجعه کنید تا دریچه گاز برقی یا استپر موتور را با اسپری مخصوص تمیز کند.
- بررسی با دیاگ: خودرو را به دستگاه دیاگ متصل کنید تا خطاهای مربوط به سنسور اکسیژن، مپ سنسور، پدال گاز و خطای دریچه گاز شناسایی شوند.
نتیجهگیری
گاز خوردن بیدلیل ماشین در خانواده پژو (206 تیپ 2، تیپ 5 و 207) مسئلهای است که نباید آن را پشت گوش بیندازید؛ چرا که علاوه بر خطرآفرین بودن در ترافیک، به موتور خودرو فشار میآورد. منشا مشکل میتواند از یک کثیفی ساده در دریچه گاز برقی باشد یا به خرابی قطعات الکترونیکی مهمی مانند سنسور اکسیژن و ایسیو مربوط شود. پیشنهاد میشود در صورت تداوم این مشکل، حتماً به یک برقکار یا تعمیرکار متخصص پژو مراجعه کنید تا با استفاده از دستگاه دیاگ تخصصی، خطای دقیق را شناسایی و برطرف نمایید.