فیدلیتی چند سی سی است
بازار خودروی ایران در سالهای اخیر شاهد حضور پررنگ کراساوورهای چینی بوده است. در این میان، گروه بهمن با معرفی خانواده فیدلیتی (Fidelity) توانست سهم بزرگی از بازار خودروهای نیمهلوکس و خانوادگی را به خود اختصاص دهد. فیدلیتی که در واقع محصولی از برند «جتور» (Jetour)، از زیرمجموعههای کمپانی بزرگ چری (Chery) چین است، با نام جتور X70 در بازارهای جهانی شناخته میشود.
یکی از متداولترین و کلیدیترین سوالاتی که خریداران و علاقهمندان به این خودرو مطرح میکنند این است: «فیدلیتی چند سی سی است؟» یا به عبارت دیگر، حجم موتور فیدلیتی چقدر است و این پیشرانه چه تواناییهای فنی دارد؟
در این مقاله تخصصی از مجله خودرو، به طور کامل و با جزئیات دقیق علمی و فنی به بررسی حجم موتور فیدلیتی در نسخههای مختلف (پرایم و پرستیژ)، ساختار موتور، سیستم انتقال قدرت (گیربکس)، نقاط قوت و ضعف پیشرانه و نکات نگهداری از آن میپردازیم. با ما همراه باشید.
پاسخ سریع: فیدلیتی چند سی سی است؟
اگر به دنبال یک پاسخ کوتاه و سریع هستید، باید بدانید که فیدلیتی در بازار ایران در دو نسخه اصلی عرضه میشود که حجم موتورهای متفاوتی دارند:
- فیدلیتی پرایم (Fidelity Prime): مجهز به موتور ۱۵۰۰ سی سی توربوشارژ (دقیقاً ۱۴۹۸ سی سی) است.
- فیدلیتی پرستیژ (Fidelity Prestige): مجهز به موتور ۱۶۰۰ سی سی توربوشارژ با تزریق مستقیم سوخت – TGDI (دقیقاً ۱۵۹۸ سی سی) است.
در ادامه، جزئیات فنی، تفاوتها و عملکرد هر یک از این دو پیشرانه را به طور کامل کالبدشکافی خواهیم کرد.
بخش اول: بررسی عمیق موتور فیدلیتی پرایم (۱۵۰۰ سیسی توربو)
فیدلیتی پرایم اولین نسخه از این خانواده بود که توسط بهمن موتور به بازار ایران راه یافت. این خودرو در دو تیپ ۵ نفره و ۷ نفره عرضه شد، اما از نظر فنی و مشخصات موتور، هیچ تفاوتی بین این دو تیپ وجود ندارد.
مشخصات فنی موتور فیدلیتی پرایم (کد موتور SQRE4T15C)
موتور به کار رفته در فیدلیتی پرایم، یکی از آشناترین پیشرانههای چینی در ایران است. این موتور که توسط کمپانی چری و با همکاری شرکت اتریشی معروف AVL طراحی شده، پیش از این در خودروهایی نظیر تیگو ۷، آریزو ۵ توربو و آریزو ۶ نیز به کار رفته بود.
- حجم دقیق موتور: ۱۴۹۸ سیسی (۱.۵ لیتر)
- نوع تنفس موتور: توربوشارژر (Turbocharged)
- تعداد سیلندر / سوپاپ: ۴ سیلندر خطی / ۱۶ سوپاپ
- آرایش سوپاپها: DOHC (دو میل سوپاپ در بالا)
- حداکثر قدرت: ۱۵۵ اسب بخار در دز ۵۵۰۰ دور در دقیقه
- حداکثر گشتاور: ۲۳۰ نیوتنمتر در طیف دور موتوری ۱۷۵۰ الی ۴۰۰۰ دور در دقیقه
- سیستم سوخترسانی: چند نقطهای (MPI)
ویژگیها و فناوریهای موتور ۱۵۰۰ سیسی فیدلیتی پرایم
این موتور مجهز به اینترکولر است تا هوای فشردهشده توسط توربوشارژر را قبل از ورود به سیلندر خنک کند. خنکسازی هوا باعث افزایش چگالی اکسیژن و در نتیجه احتراق بهتر و راندمان بالاتر موتور میشود.
استفاده از سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها (DVVT) در این پیشرانه کمک میکند تا مصرف سوخت در رانندگی شهری بهینه شده و در عین حال، حداکثر گشتاور در دورهای پایین (۱۷۵۰ دور در دقیقه) در دسترس راننده قرار گیرد. این ویژگی برای جبران پدیده تأخیر توربو (Turbo Lag) بسیار حیاتی است.
بخش دوم: بررسی تخصصی موتور فیدلیتی پرستیژ (۱۶۰۰ سیسی TGDI)
پس از موفقیت فیدلیتی پرایم، بهمن موتور تصمیم گرفت نسخه قدرتمندتر، لوکستر و مدرنتر این خودرو را با نام فیدلیتی پرستیژ (که در واقع نسخه فیسلیفت جتور X70 پلاس است) روانه بازار کند. بزرگترین ارتقای این خودرو در بخش فنی و قلب تپنده آن رخ داده است.
مشخصات فنی موتور فیدلیتی پرستیژ (کد موتور SQRF4J16)
موتور فیدلیتی پرستیژ یک شاهکار مهندسی از چری است که در لیست ۱۰ موتور برتر چین نیز قرار گرفته است. این پیشرانه ۱.۶ لیتری توربو با سیستم تزریق مستقیم سوخت (GDI) کار میکند و توان تولیدی بسیار بالاتری نسبت به نسخه پرایم دارد. این همان موتوری است که روی خودروهای لوکسی مانند تیگو ۸ پرو و فونیکس FX نیز نصب شده است.
- حجم دقیق موتور: ۱۵۹۸ سیسی (۱.۶ لیتر)
- نوع تنفس موتور: توربوشارژر با تزریق مستقیم سوخت (TGDI)
- تعداد سیلندر / سوپاپ: ۴ سیلندر خطی / ۱۶ سوپاپ
- حداکثر قدرت: ۱۹۷ اسب بخار در دور موتور ۵۵۰۰ دور در دقیقه
- حداکثر گشتاور: ۲۹۰ نیوتنمتر در طیف دور موتوری ۲۰۰۰ الی ۴۰۰۰ دور در دقیقه
- سیستم سوخترسانی: تزریق مستقیم بنزین (GDI)
چرا موتور ۱۶۰۰ سیسی فیدلیتی پرستیژ متمایز است؟
اصلیترین تفاوت این موتور با موتور نسخه پرایم، فناوری GDI (Gasoline Direct Injection) است. در موتورهای معمولی (MPI)، سوخت در پشت سوپاپ ورود هوا پاشیده میشود، اما در فناوری GDI، سوخت با فشار بسیار بالا مستقیماً به داخل محفظه احتراق (سیلندر) اسپری میشود.
این فناوری مزایای زیر را به همراه دارد:
- افزایش چشمگیر قدرت و گشتاور: با وجود تنها ۱۰۰ سیسی حجم بیشتر نسبت به نسخه پرایم، قدرت موتور ۴۲ اسب بخار و گشتاور آن ۶۰ نیوتنمتر افزایش یافته است!
- بهبود مصرف سوخت: احتراق کاملتر و بهینهتر انجام میشود.
- کاهش آلایندگی: موتور استانداردهای سختگیرانهتری مانند یورو ۶ را پاس میکند.
جدول مقایسه مشخصات فنی موتور فیدلیتی پرایم و فیدلیتی پرستیژ
برای درک بهتر تفاوتهای این دو پیشرانه بر اساس حجم موتور و توان خروجی، جدول مقایسهای زیر را به دقت بررسی کنید:
| مشخصه فنی | فیدلیتی پرایم (Prime) | فیدلیتی پرستیژ (Prestige) |
|---|---|---|
| حجم دقیق موتور | ۱۴۹۸ سیسی (۱.۵ لیتر) | ۱۵۹۸ سیسی (۱.۶ لیتر) |
| کد موتور | SQRE4T15C | SQRF4J16 |
| حداکثر قدرت (اسب بخار) | ۱۵۵ اسب بخار | ۱۹۷ اسب بخار |
| حداکثر گشتاور (نیوتنمتر) | ۲۳۰ نیوتنمتر | ۲۹۰ نیوتنمتر |
| سیستم سوخترسانی | تزریق چند نقطهای (MPI) | تزریق مستقیم (GDI) |
| استاندارد آلایندگی | یورو ۵ | یورو ۶ |
| شتاب ۰ تا ۱۰۰ (رسمی) | حدود ۱۱.۹ ثانیه | حدود ۹ ثانیه |
| مصرف سوخت ترکیبی | ۷.۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر | ۷.۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر |
بررسی گیربکس (سیستم انتقال قدرت) در فیدلیتی
بررسی موتور بدون در نظر گرفتن گیربکس بیفایده است؛ چرا که تمام نیروی تولید شده توسط موتور (سیسیهای فعال خودرو) باید از طریق گیربکس به چرخهای جلو منتقل شود. فیدلیتی در بحث گیربکس نیز دستخوش تغییرات مهمی شده است.
گیربکس فیدلیتی پرایم: از دوبلاچ خشک تا تر (Wet DCT)
سریهای اولیه فیدلیتی پرایم (مدلهای ۱۴۰۰ تا نیمه اول ۱۴۰۱) مجهز به یک گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک دوکلاچه خشک (Dry DCT) بودند.
- چالشهای گیربکس خشک: این نوع گیربکسها در ترافیکهای شدید شهرهای کوهستانی و شیبدار (مانند تهران) سریعاً داغ میکردند و عمر صفحه کلاچ آنها کاهش مییافت.
- اصلاحات بهمن موتور: از اواخر سال ۱۴۰۱، بهمن موتور گیربکس فیدلیتی پرایم را به ۶ سرعته دوکلاچه تر (Wet DCT) ارتقا داد. در این سیستم، کلاچها در حمام روغن غوطهور هستند که باعث خنککاری عالی، تعویض دندههای نرمتر و استهلاک به مراتب کمتر شده است.
گیربکس فیدلیتی پرستیژ: ۷ سرعته مدرن مجهز به کلاچ تر
فیدلیتی پرستیژ با تکیه بر موتور قدرتمند ۱۹۷ اسب بخاری خود، به یک گیربکس مدرنتر ۷ سرعته اتوماتیک دوکلاچه تر (7-Speed Wet DCT) مجهز شده است. این گیربکس هارمونی فوقالعادهای با موتور ۱.۶ لیتری TGDI دارد. تعویض دندهها در این خودرو بسیار سریع، بدون ضربه و هوشمندانه انجام میشود و مصرف سوخت را در اتوبانها به شدت کاهش میدهد.
چرا حجم موتور فیدلیتی با تکنولوژی توربو جبران میشود؟
شاید در گذشته موتورهای ۱۵۰۰ یا ۱۶۰۰ سیسی برای یک شاسیبلند جثه بزرگ و ۷ نفره ضعیف به نظر میرسیدند. در دوران موتورهای تنفس طبیعی (اتمسفریک)، برای دریافت چنین قدرتی نیاز به موتورهای ۶ سیلندر با حجم ۳۰۰۰ سیسی به بالا بود (مانند هیوندای سانتافه یا کیا سورنتو قدیمی).
اما امروزه کمپانیهای خودروسازی با استفاده از فناوری توربوشارژر، معجزه میکنند. مزایای استفاده از موتورهای حجم پایین توربو (Downsizing) در فیدلیتی عبارتند از:
- کاهش وزن خودرو: موتورهای کوچکتر، سبکتر هستند و تقسیم وزن خودرو را بهبود میبخشند.
- کاهش مصرف سوخت و آلایندگی: در رانندگیهای عادی و شهری، خودرو مانند یک موتور سبک مصرف میکند.
- مالیات و عوارض کمتر: در بسیاری از کشورها (و قوانین واردات ایران) تعرفهها بر اساس حجم موتور (زیر ۱۵۰۰ و زیر ۲۰۰۰ سیسی) تعیین میشود.
- تولید گشتاور در دورهای پایین: موتور ۱۵۰۰ سیسی فیدلیتی پرایم از دور ۱۷۵۰ به حداکثر گشتاور خود میرسد، در حالی که یک موتور تنفس طبیعی برای رسیدن به این گشتاور باید تا دور موتور ۴۵۰۰ گاز بخورد.
نکات حیاتی برای نگهداری از موتورهای توربوشارژ فیدلیتی (۱۵۰۰ و ۱۶۰۰ سیسی)
موتورهای مجهز به توربوشارژر و به خصوص سیستم تزریق مستقیم (TGDI در نسخه پرستیژ)، حساسیت بسیار بالایی نسبت به موتورهای تنفس طبیعی قدیمی دارند. برای اینکه موتور فیدلیتی شما دچار افت راندمان یا خرابیهای پرهزینه نشود، رعایت نکات زیر الزامی است:
۱. استفاده از سوخت باکیفیت و مکملهای استاندارد
بنزین معمولی ایران دارای عدد اکتان پایین و ناخالصیهای زیاد است. این مسئله در موتورهای TGDI (فیدلیتی پرستیژ) میتواند منجر به پدیده ویرانگر LSPI (پیشرسسوزی کمدور) شود که میتواند پیستونها را بشکند.
- راهکار: همواره از بنزین سوپر یا بنزین یورو ۵ استفاده کنید. در صورت عدم دسترسی، استفاده از مکملهای افزایشدهنده اکتان استاندارد و تایید شده توسط نمایندگی بهمن موتور توصیه میشود.
۲. توجه ویژه به روغن موتور
توربوشارژر با دوری نزدیک به ۲۰۰ هزار دور در دقیقه دوران میکند و دمای بسیار بالایی دارد. تنها عاملی که مانع از ذوب شدن شفت توربو میشود، جریان روغن موتور است.
- راهکار: روغن موتور فیدلیتی را حتماً در فواصل زمانی منظم (بین ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ کیلومتر) با روغنهای با گرید توصیه شده در دفترچه راهنما (معمولاً 5W-30 یا 5W-40 با شاخص کیفی بالا مانند SN یا SP) تعویض کنید.
۳. اجازه دهید موتور قبل از خاموش شدن خنک شود
وقتی پس از یک رانندگی پرفشار یا طولانی در اتوبان متوقف میشوید، هرگز بلافاصله موتور را خاموش نکنید. خاموش کردن ناگهانی باعث قطع جریان روغن به توربوشارژر داغ شده و در نتیجه روغن باقیمانده در مجاری توربو کُک (سفت) شده و به مرور زمان توربو را میسوزاند.
- راهکار: قبل از خاموش کردن خودرو، اجازه دهید موتور حدود ۱ الی ۲ دقیقه به صورت درجا (idle) کار کند تا دمای توربو کاهش یابد.
سوالات متداول درباره حجم موتور فیدلیتی (FAQ)
۱. آیا موتور فیدلیتی همان موتور تیگو ۷ است؟
بله، موتور ۱۵۰۰ سیسی فیدلیتی پرایم (کد SQRE4T15C) شباهت ساختاری بسیار زیادی با موتور چری تیگو ۷ اکسلنت و پرو دارد. هر دو توسط کمپانی چری طراحی و ساخته شدهاند. همچنین موتور فیدلیتی پرستیژ (۱.۶ لیتری) نیز دقیقاً همان موتور به کار رفته در تیگو ۸ پرو است.
۲. آیا موتور ۱۵۰۰ سیسی فیدلیتی پرایم برای وزن این خودرو ضعیف است؟
برای رانندگی روزمره شهری و سفرهای خانوادگی، قدرت ۱۵۵ اسب بخاری این موتور کاملاً کافی است و خودرو به خوبی شتاب میگیرد. با این حال، در زمان پر بودن ظرفیت خودرو (۷ سرنشین به همراه چمدانها) در سربالاییهای شدید، ممکن است نیاز به فشردن بیشتر پدال گاز داشته باشید. اگر به دنبال شتاب شگفتانگیز هستید، نسخه پرستیژ با موتور ۱۶۰۰ سیسی گزینه مناسب تری است.
۳. حجم موتور فیدلیتی پرایم دقیقاً چقدر است؟
حجم دقیق موتور فیدلیتی پرایم، ۱۴۹۸ سیسی است که در اصطلاح بازار به آن موتور ۱.۵ لیتری گفته میشود.
۴. فیدلیتی پرستیژ چند سی سی است؟
فیدلیتی پرستیژ دارای موتور ۱۵۹۸ سیسی (۱.۶ لیتری) مجهز به فناوری تزریق مستقیم سوخت توربو (TGDI) است.
۵. تسمه تایم فیدلیتی زنجیری است یا پلاستیکی؟
موتورهای خانواده چری به کار رفته در فیدلیتی پرایم و پرستیژ مجهز به زنجیر تایم (Timing Chain) هستند که نسبت به تسمه تایمهای لاستیکی عمر بسیار طولانیتری دارد و نیاز به تعویض دورهای زودهنگام ندارد.
جمعبندی نهایی
در این مقاله به بررسی جامع این پرسش پرداختیم که «فیدلیتی چند سی سی است؟». همانطور که بررسی شد، بهمن موتور دو استراتژی متفاوت را برای این خودرو در نظر گرفته است:
- اگر به دنبال یک کراساوور اقتصادیتر، با استهلاک کمتر و موتور شناختهشدهتر هستید که مکانیکهای زیادی با آن آشنایی دارند، فیدلیتی پرایم با موتور ۱۵۰۰ سیسی توربو انتخابی عقلانی است.
- اما اگر به دنبال شتابگیری عالی، آپشنهای مدرنتر، گیربکس ۷ سرعته فوقالعاده و قدرت خروجی بالا (۱۹۷ اسب بخار) هستید، فیدلیتی پرستیژ با موتور ۱۶۰۰ سیسی TGDI بدون شک یکی از جذابترین گزینههای بازار شاسیبلندهای ایران به شمار میرود.
امیدواریم این ارزیابی دقیق فنی، راهنمای مناسبی برای شما در جهت شناخت کامل موتور و سیستم فنی خودروی فیدلیتی بوده باشد. نظر شما درباره موتورهای حجم پایین توربوشارژر چیست؟ آیا تجربه رانندگی با فیدلیتی پرایم یا پرستیژ را داشتهاید؟ نظرات و تجربیات خود را در بخش دیدگاهها با ما و سایر مخاطبان به اشتراک بگذارید.