چرا شیشه سمت شاگرد پراید از سمت راننده کنترل نمیشود؟
اگر شما هم مالک خودروی پراید باشید، احتمالاً حداقل یک بار با این صحنه مواجه شدهاید: میخواهید شیشه سمت شاگرد را از روی پنل سمت راننده بالا یا پایین بیاورید، اما هیچ اتفاقی نمیافتد؛ در حالی که دکمه روی خودِ درِ شاگرد به خوبی کار میکند! این یکی از ایرادات رایج و آزاردهنده در خودروی پراید است که خوشبختانه در大多数 مواقع، علت پیچیدهای ندارد و با کمی حوصله و ابزار ساده در خانه قابل حل است.
در این مقاله تخصصی از سری مقالات عیبیابی خودرو، به عنوان یک کارشناس، قدم به قدم دلایل کار نکردن شیشهبالابر شاگرد از سمت راننده را بررسی میکنیم و روشهای رفع آن را به شما آموزش میدهیم.
چرا این مشکل رخ میدهد؟ (نگاهی کلی به سیستم)
برای اینکه بفهمیم مشکل کجاست، اول باید بدانیم برق و فرمان شیشهبالابر پراید چطور کار میکند. در خودروی پراید (بهویژه مدلهای صبا، 131، 132 و 141)، کلید سمت راننده در واقع یک «کلید دوپل یا مستر» است. این کلید هم شیشه سمت راننده را کنترل میکند و هم به عنوان یک واسطه، جریان برق را به کلید سمت شاگرد هدایت میکند تا راننده بتواند هر دو شیشه را مدیریت کند.
بنابراین، وقتی شیشه از سمت شاگرد کار میکند اما از سمت راننده کار نمیکند، یعنی موتور شیشهبالابر و سیمکشی نهایی سالم هستند. مشکل محدود به سه حوزه اصلی میشود:
- خرابی یا کثیفی خودِ کلید سمت راننده
- قطع یا شل شدن سوکتها و سیمکشی بین دو در
- قطعی فیوز یا رله (البته در این حالت معمولاً هیچکدام کار نمیکنند، پس احتمال آن کمتر است)
۴ دلیل اصلی کار نکردن شیشه شاگرد از سمت راننده
۱. خرابی، اکسید شدن یا سوختن کلید سمت راننده (شایعترین علت)
کلیدهای پراید (بهویژه قطعات یدکی موجود در بازار) کیفیت ساخت خیلی بالایی ندارند. استفاده مداوم از کلید سمت راننده باعث جرقه زدن پلاتینهای داخلی آن میشود. با گذشت زمان، این پلاتینها دوده میزنند، اکسید میشوند یا میسوزند.
- نکته: کلید سمت شاگرد یک مدار مجزا دارد و ممکن است سالم بماند، اما مسیر عبور جریان از کلید راننده قطع شده باشد.
۲. قطعی سیمکشی در خرطومی در (لولاها)
درِ خودرو به دلیل باز و بسته شدن مداوم، تحت تنش مکانیکی است. دستهای از سیمها از بدنه خودرو وارد درِ راننده میشوند و از آنجا به درِ شاگرد میروند (البته در پراید سیمکشی شاگرد معمولاً از داشبورد رد میشود و به کلید راننده وصل میگردد). مهمترین نقطه آسیبپذیر، لاستیک خرطومی بین در و بدنه است. خم شدن مداوم سیمها در این قسمت میتواند باعث قطعیِ سیمِ فرمانِ شیشه شاگرد شود.
۳. شل شدن یا بیرون آمدن سوکت پشت کلید
گاهی اوقات لرزشهای شدید موتور و دستاندازهای جاده باعث میشود که سوکت پشت کلید سمت راننده کمی جابهجا شود یا پین مربوط به شیشه شاگرد از جای خود خارج شود و اتصال قطع گردد.
۴. خرابی در سیستم سیمکشی داخلی یا رلهها (در مدلهای خاص)
در برخی مدلهای پراید، سیستم شیشهبالابر دارای یونیت (جعبه کنترل) است. اگر این یونیت دچار آبخوردگی یا خرابی شود، ممکن است فرمانِ ارسالی از سوی کلید راننده را به سمت شاگرد هدایت نکند.
آموزش قدم به قدم عیبیابی و تعمیر در خانه
اگر میخواهید خودتان دست به کار شوید و این مشکل را حل کنید، ابزار زیر را آماده کنید:
- پیچگوشتی چهارسو و دوسو (باریک)
- یک عدد فازمتر یا مولتیمتر
- اسپری تمیزکننده الکترونیک (اسپری خشک)
- مقداری سمباده نرم (اختیاری)
گام اول: بررسی سوکت کلید سمت راننده
- با استفاده از یک پیچگوشتی دوسوی باریک، به آرامی قاب دور کلیدهای شیشهبالابر روی درِ راننده را به سمت بالا بکشید تا خارها آزاد شوند.
- مجموعه کلید را به سمت بالا بکشید تا به سوکتهای پشت آن دسترسی پیدا کنید.
- سوکت را با احتیاط از کلید جدا کنید.
- بررسی کنید که آیا پینها کثیف، زنگزده یا ذوب شدهاند یا خیر. اگر سوکت شل بود، آن را محکم سر جای خود فشار دهید.
گام دوم: تست کلید با روش جایگزین (یا اتصال کوتاه موقت)
برای اینکه مطمئن شوید مشکل از خودِ کلید است یا سیمکشی:
- اگر دسترسی به یک کلید یدکی پراید دارید، آن را موقتاً به سوکت وصل کنید و تست کنید که آیا شیشه شاگرد بالا و پایین میرود یا خیر.
- اگر کلید ندارید، میتوانید با کمک یک تکه سیم کوچک (سیمِ تست)، پینهای ورودی و خروجی کلید را در پشت سوکت به صورت موقت پل بزنید (با احتیاط کامل که اتصال کوتاه شدید نشود) تا ببینید موتور شیشه عمل میکند یا خیر. اگر عمل کرد، صد در صد مشکل از کلید است.
گام سوم: تعمیر و تمیزکاری پلاتینهای کلید
اگر تشخیص دادید مشکل از خود کلید است، نیازی به خرید فوری کلید جدید نیست (مگر اینکه کلید کاملاً ذوب شده باشد):
- قاب پلاستیکی کلید را با باز کردن خارهای ظریف آن جدا کنید.
- پینکها و پلاتینهای فلزی داخل آن را خارج کنید.
- با استفاده از سمباده خیلی نرم یا کاتر، دوده و سیاهی روی پلاتینها را تمیز کنید تا فلز براق مشخص شود.
- مقداری اسپری خشک روی قطعات بپاشید تا چربیها پاک شوند.
- کلید را دوباره مونتاژ کرده و روی خودرو تست کنید.
گام چهارم: بررسی سیمکشی لولاها (خرطومی در)
اگر با تعویض یا تمیز کردن کلید مشکل حل نشد:
- لاستیک خرطومی بین در و بدنه را به آرامی بکشید تا داخل آن دیده شود.
- به دنبال سیمهای قطعشده یا ترکخورده بگردید.
- با استفاده از مولتیمتر، تداوم جریان سیمِ فرمانِ شیشه شاگرد را از سمت کلید راننده تا درِ شاگرد تست کنید. در صورت قطعی، سیم را لحیم کرده و با لنت برق به خوبی عایقکاری کنید.
نکات ایمنی مهم در هنگام تعمیر
- حتماً قبل از دست زدن به سیمکشی و سوکتها، سویچ خودرو را ببندید یا سر باطری را جدا کنید تا از اتصالی و سوختن فیوزها جلوگیری شود.
- در هنگام باز کردن قابهای پلاستیکی پراید دقت کنید، زیرا پلاستیکهای این خودرو به مرور زمان خشک شده و ممکن است خارهای آنها به راحتی بشکنند.
کلام آخر
کار نکردن شیشه سمت شاگرد پراید از سمت راننده، یک ایراد آزاردهنده اما بسیار رایج است که در ۹۰ درصد مواقع با تمیز کردن پلاتینهای کلید مستر سمت راننده یا جا زدن درست سوکت برطرف میشود. پیش از اینکه به برقکار مراجعه کنید و هزینه بپردازید، پیشنهاد میکنیم این چند قدم ساده را خودتان در پارکینگ خانه انجام دهید.
آیا شما هم این تجربه را داشتهاید؟ چطور توانستید مشکل شیشهبالابر پراید خود را حل کنید؟ تجربیات و سوالات خود را در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.