چه عواملی باعث خروج بخار روغن از درب روغن پژو می شوند؟
بخار روغن یا حتی بیرون زدن قطرات روغن از درب محفظه روغن موتور، یکی از مشکلاتی است که بسیاری از رانندگان خودروهای خانواده پژو (پژو 206، پارس، 405 و سمند با موتورهای TU5 و XU7) با آن مواجه میشوند. دیدن دود یا بخار در این قسمت معمولاً مایه نگرانی است، زیرا موتور قلب تپینده خودرو است و هرگونه پدیدهای غیرعادی میتواند نشانهای از یک نقص فنی باشد.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما کارشناسی، بررسی کنیم که چرا از درب روغن پژو بخار خارج میشود و برای رفع آن چه باید کرد.
چرا دیدن بخار از درب روغن اهمیت دارد؟
هنگامی که موتور خودرو روشن است، قطعات متحرک با سرعت بالا در حال چرخش هستند و دمای روغن بسیار بالا میرود. وجود مقدار بسیار کمی بخار در دمای بالا طبیعی است؛ اما اگر این بخار تبدیل به فشار، دود غلیظ یا پرتاب روغن شود، یعنی سیستمی که باید فشار داخل موتور را کنترل کند دچار اختلال شده است.
مهمترین دلایل خروج بخار روغن از درب موتور پژو
۱. گرفتگی یا خرابی سیستم تهویه کارتر (سوپاپ PCV یا شلنگهای بخار روغن)
این شایعترین دلیل در خودروهای پژو (بهویژه پژو 206 با موتور TU5) است.
- شرح مشکل: موتور برای کنترل فشار داخلی خود نیاز به تهویه دارد. گازهایی که از محفظه احتراق به کارتر نفوذ میکنند (Blow-by)، باید از طریق سوپاپ PCV و لولههای مربوطه به سمت منیفولد هوا هدایت شوند تا دوباره سوزانده شوند. اگر این مسیر دچار گرفتگی (رسوب روغن) یا پارگی شود، فشار درون کارتر بالا رفته و راهی برای خروج پیدا نمیکند؛ در نتیجه به محض باز کردن درب روغن یا از طریق واشرها، به بیرون فوران میکند.
۲. فرسودگی یا خرابی رینگهای پیستون (کمپرس زدن موتور)
اگر موتور خودروی پژوی شما کارکرد بالایی داشته باشد، احتمال بروز این مشکل وجود دارد.
- شرح مشکل: رینگهای پیستون وظیفه آببندی اتاق احتراق را دارند. وقتی این رینگها دچار ساییدگی یا شکستگی میشوند، بخشی از فشار حاصل از احتراق به جای اینکه پیستون را به پایین براند، به سمت پایین (محفظه کارتر یا همان محفظه روغن) نشت میکند. این پدیده را اصطلاحاً «کمپرس زدن» میگویند. این فشار زیاد، بخار و دود غلیظی را از درب روغن خارج میکند.
۳. استفاده از روغن موتور نامرغوب یا تقلبی
- شرح مشکل: روغنهای بیکیفیت یا تقلبی نقطه جوش پایینی دارند. وقتی موتور گرم میشود، این روغنها بهشدت تبخیر شده و بخار زیادی تولید میکنند. همچنین روغن نامرغوب خاصیت روانکاری خود را زودتر از دست داده و باعث داغ شدن بیش از حد قطعات میشود.
۴. خرابی واشر سر سیلندر
- شرح مشکل: واشر سر سیلندر مرز بین آب (سیستم خنککننده)، روغن و محفظه احتراق است. اگر این واشر بسوزد، ممکن است آب وارد مدار روغنکاری شود. ترکیب آب و روغن داغ، بخار سفید رنگ و غلیظی تولید میکند که شبیه به بخار روغن است و از درب روغن یا اگزوز خارج میشود. (این حالت معمولاً با کم شدن آب رادیاتور و تغییر رنگ روغن موتور به رنگ شیری همراه است).
۵. داغ شدن بیش از حد موتور (Overheat)
- شرح مشکل: کار کردن موتور در دمای بالا (به دلیل خرابی ترموستات، ایراد در فن یا کمبود آب) باعث تبخیر شدید روغن و افزایش فشار بخار در موتور میشود.
چطور تشخیص دهیم بخار روغن طبیعی است یا غیرعادی؟
- حالت طبیعی: در یک روز سرد زمستانی، اگر بلافاصله پس از سفری طولانی کاپوت را بالا بزنید و درب روغن را باز کنید، دیدن کمی بخار رقیق به دلیل اختلاف دمای بیرون و درون موتور طبیعی است.
- حالت غیرعادی (بحرانی): اگر بخار تبدیل به دود غلیظ شده، بوی تند بنزین یا روغن سوخته بدهد، با فشار بیرون بزند یا همراه با پرتاب قطرات روغن باشد، موتور قطعاً نیاز به بررسی توسط مکانیک دارد.
اقدامات لازم برای حل مشکل
اگر با مشکل خروج بخار روغن مواجه شدید، مراحل زیر را دنبال کنید:
- بررسی سیستم تهویه کارتر: در موتورهای TU5، تعویض به موقع مجموعه محفظه بخار روغن (اصطلاحاً آرامپز یا کپسول بخار روغن) و شلنگهای آن معمولاً مشکل را حل میکند.
- چک کردن سطح و کیفیت روغن: روغن موتور را بررسی کنید که نسوخته باشد و از گرانروی (ویسکوزیته) توصیهشده توسط کارخانه سازنده استفاده کنید.
- تست کمپرس موتور: اگر مکانیک مشکوک به خرابی رینگ پیستون باشد، با دستگاه کمپرسسنج فشار سیلندرها را اندازه میگیرد. در صورت آسیب دیدن رینگها، تعمیر اساسی (اورنال موتور) اجتنابناپذیر است.
- بررسی آب و روغن: مطمئن شوید آب رادیاتور کم نشده و روغن موتور آب ننداخته باشد (واشر سر سیلندر سالم باشد).
نتیجهگیری
خروج بخار روغن از درب روغن پژو هرگز نباید نادیده گرفته شود. در بسیاری از موارد، مشکل با یک تعویض ساده شلنگ بخار روغن یا سوپاپ PCV برطرف میشود؛ اما گاهی نیز هشداردهنده مشکلات جدیتر مانند خرابی رینگ پیستون یا واشر سر سیلندر است. پیشنهاد میکنیم در صورت مشاهده این علامت، در کوتاهترین زمان ممکن خودرو را به یک مکانیک متخصص نشان دهید تا از آسیبهای سنگینتر به موتور جلوگیری شود.