انواع صدای خرابی بوش طبق که باید جدی بگیرید
بوش طبق یکی از قطعات کلیدی در سیستم تعلیق خودرو است که وظیفه اتصال طبق به شاسی، جذب ضربات جاده و کاهش لرزشها را بر عهده دارد. وقتی این قطعه لاستیکی-فلزی دچار فرسودگی، پارگی یا خشکی میشود، اولین و واضحترین نشانه آن، تولید صداهای غیرعادی است. شناسایی دقیق این صداها به شما کمک میکند قبل از آسیب دیدن سایر بخشهای جلوبندی، مشکل را برطرف کنید.
۱. صدای تقتق هنگام عبور از دستاندازها
رایجترین صدای ناشی از خرابی بوش طبق، صدای تقتق یا ضربه ناگهانی (مانند برخورد دو قطعه فلزی به یکدیگر) است. این صدا بیشتر زمانی شنیده میشود که خودرو از روی سرعتگیرها، چالهها یا مسیرهای ناهموار عبور میکند. وقتی لاستیکِ بوش پاره میشود، فلزِ طبق با شاسی یا پیچهای اتصال برخورد کرده و این صدای کوبش را تولید میکند.
۲. صدای جیرجیر هنگام چرخاندن فرمان یا حرکت در ناهمواریها
اگر هنگام چرخاندن فرمان در حالت توقف یا حرکت آهسته، و یا زمان بازی کردن کمکفنرها صدای جیرجیر (شبیه به صدای لولای درِ خشک) میشنوید، بوش طبق خشک شده یا ترک خورده است. بخش لاستیکی بوش با گذشت زمان و قرار گرفتن در معرض آب، گرد و غبار و حرارت، خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و در اثر اصطکاک، این صدای آزاردهنده را ایجاد میکند.
۳. صدای تقه هنگام شتابگیری یا ترمز شدید
یکی دیگر از نشانههای واضح، شنیدن صدای «تقه» تککوب در لحظه شروع به حرکت (شتابگیری ناگهانی) یا ترمز گرفتن است. در این حالت، به دلیل لق شدن بوش طبق، طبقِ خودرو در جای خود بازی میکند و با تغییر جهت نیرو، به جلو یا عقب پرتاب شده و صدا ایجاد میکند.
علائم همزمان با صدای خرابی بوش طبق
خرابی بوش طبق معمولاً فقط به تولید صدا محدود نمیشود و روی کیفیت رانندگی و هدایت خودرو نیز تأثیر مستقیم میگذارد. اگر صداهای فوق را همراه با علائم زیر تجربه میکنید، قطعا بوش طبق نیاز به تعویض دارد:
- لرزش فرمان و کابین: لرزشهای جاده به طور مستقیم به فرمان و اتاق خودرو منتقل میشوند، زیرا بوش خراب دیگر قادر به جذب ضربات نیست.
- گیج زدن فرمان و انحراف خودرو: هنگام رانندگی در خط مستقیم، احساس میکنید خودرو به یک سمت کشیده میشود یا فرمان پایداری کافی را ندارد (به اصطلاح فرمان بازی میکند).
- لاستیکسایی غیرعادی: لقی بوش طبق باعث بههم خوردن زوایای چرخ (مخصوصاً زاویه کمبر و کستر) میشود که این امر منجر به ساییدگی نامتقارن و زودرس لاستیکها خواهد شد.
علت خراب شدن بوش طبق و ایجاد صدا
بوشهای طبق قطعات مصرفی هستند، اما عوامل زیر فرسودگی آنها را تسریع کرده و باعث ایجاد صدا میشوند:
- استهلاک طبیعی و طول عمر بالا: لاستیک بوش به مرور زمان خشک، سخت و شکننده میشود.
- رانندگی در مسیرهای ناهموار: عبور با سرعت بالا از روی دستاندازها فشار مضاعفی به بوشها وارد کرده و باعث پارگی زودرس آنها میشود.
- تماس با مواد شیمیایی و روغن: نشتی روغن موتور یا هیدرولیک روی بوشهای لاستیکی، باعث نرم شدن بیش از حد و دفرمگی آنها میشود.
- نصب نادرست: اگر در زمان تعویض، پیچهای طبق در حالت جک زدن (بدون اعمال وزن خودرو روی چرخها) سفت شوند، بوش تحت پیچش مداوم قرار گرفته و خیلی زود پاره میشود.
روش تشخیص و تست خرابی بوش طبق
برای اطمینان از اینکه صدا دقیقاً از بوش طبق است، میتوانید مراحل زیر را انجام دهید:
- بازدید چشمی: با جک زدن زیر خودرو و برداشتن چرخ، بوشهای طبق را بررسی کنید. وجود هرگونه ترکخوردگی عمیق، پارگی لاستیک، دفرمگی یا بیرونزدگی بخش لاستیکی از پوسته فلزی نشاندهنده خرابی است.
- تست با دیلم (اهرم): در حالی که خودرو روی جک یا چال سرویس است، یک دیلم کوچک را بین طبق و شاسی قرار دهید و سعی کنید آن را تکان دهید. اگر طبق حرکت غیرعادی و لقی زیادی داشته باشد، بوشها از بین رفتهاند.
خطرات ناشی از نادیده گرفتن صدای بوش طبق
نادیده گرفتن صدای خرابی بوش طبق و به تعویق انداختن تعویض آن میتواند عواقب جدی و پرهزینهای داشته باشد:
- آسیب به سایر قطعات سیستم تعلیق: لقی طبق باعث ایجاد فشار مضاعف روی سیبکها، کمکفنرها، جعبه فرمان و لاستیکها شده و آنها را نیز خراب میکند.
- کاهش شدید پایداری خودرو: در سرعتهای بالا یا پیچهای تند، خرابی بوش طبق میتواند کنترل خودرو را مختل کرده و خطر آفرین باشد.
- شکستن طبق یا بریدن پیچها: در موارد شدید، از بین رفتن کامل بوش موجب برخورد مستقیم فلز با فلز و در نهایت شکستن طبق یا بریده شدن پیچهای اتصال میشود که به معنای رها شدن چرخ در حین حرکت است.