بررسی خرابی پلوس سراتو و نشانههای پاره شدن گردگیر پلوس
کیا سراتو (Kia Cerato)، چه در نسخههای وارداتی و چه در نسخههای مونتاژ سایپا، یکی از محبوبترین، نرمترین و سدانهای باکیفیت در بازار ایران است. با این حال، حتی باکیفیتترین خودروها نیز برای حفظ کارایی خود نیاز به مراقبت و نگهداری دارند. یکی از بخشهای حیاتی در سیستم تعلیق و انتقال قدرت سراتو، پلوس (CV Joint) و قطعه حفاظتی آن یعنی گردگیر پلوس (CV Boot) است.
نادیده گرفتن علائم خرابی این دو قطعه میتواند منجر به هزینههای سنگین تعمیرات گیربکس و جلوبندی شود و حتی امنیت سرنشینان را به خطر بیندازد. در این مقاله تخصصی، قصد داریم به بررسی صفر تا صد علائم خرابی پلوس سراتو، دلایل پاره شدن گردگیر پلوس و راهکارهای پیشگیری از بروز این مشکلات بپردازیم.
پلوس خودرو چیست و چه وظیفهای در سراتو دارد؟
پیش از بررسی خرابیها، بهتر است بدانیم این قطعه دقیقاً چه کارایی دارد. بهطور خلاصه، پلوس وظیفه انتقال نیروی تولید شده توسط موتور و گیربکس را به چرخهای جلو (حرکتی) دارد تا خودرو به حرکت درآید.
پلوس از بخشهای مختلفی مانند سرپلوس، سه شاخه پلوس، مشعلی و میله پلوس تشکیل شده است. از آنجا که چرخهای جلو همزمان با انتقال قدرت، وظیفه دور زدن و فرمانپذیری را نیز بر عهده دارند، اتصالات پلوس باید انعطافپذیر باشند. این انعطافپذیری به کمک گریس مخصوص و قطعات متحرک تامین میشود.
گردگیر پلوس چیست و چرا پاره شدن آن یک فاجعه است؟
گردگیر پلوس یک قطعه لاستیکی قیفیشکل و آکاردئونی است که وظیفه بسیار حیاتی بر عهده دارد:
- نگهداری گریس: از خروج گریس مخصوص (که برای روانکاری اتصالات پلوس حیاتی است) جلوگیری میکند.
- محافظت در برابر آلودگی: مانع از ورود گرد و غبار، آب، گل و لای و سنگریزهها به داخل اتصالات حساس پلوس میشود.
اگر گردگیر پلوس آسیب ببیند، گریس خارج شده و گرد و خاک وارد سیستم میشود. این ترکیب مانند یک سنباده قوی عمل کرده و در کمتر از چند هفته، ساچمهها و اتصالات فلزی پلوس سراتو را به کل نابود میکند. بنابراین، خرابی گردگیر پلوس، علت اصلی خراب شدن خودِ پلوس است.
نشانههای پاره شدن گردگیر پلوس سراتو
قبل از اینکه پلوس خودروی شما بهطور کامل خراب شود و هزینه سنگینی روی دستتان بگذارد، پاره شدن گردگیر نشانههایی دارد که با بررسی چشمی یا دقت در رانندگی میتوانید متوجه آن شوید:
۱. پاشیده شدن گریس روی رینگ و چرخها
بارزترین نشانه پاره شدن گردگیر، مشاهده آثار گریس سیاه و غلیظ در بخش داخلی چرخها، رینگ، کالیپر ترمز و یا حتی روی طبقهای سیستم تعلیق است. با چرخاندن کامل فرمان به یک سمت و نگاه کردن به پشت چرخها، میتوانید این موضوع را بررسی کنید.
۲. ترکخوردگی یا پوسیدگی ظاهری (در بازرسیهای دورهای)
لاستیک گردگیر به مرور زمان و در اثر گرما، سرما و نوسانات جاده خشک و شکننده میشود. اگر در زمان تعویض روغن یا سرویس جلوبندی متوجه ترکهای ریز روی گردگیر شدید، بلافاصله آن را تعویض کنید.
۳. نفوذ آب و شن به داخل چرخ
اگر در هنگام شستشوی خودرو یا حرکت در روزهای بارانی متوجه شدید که از ناحیه پلوس صدای جیرجیر خفیفی میآید، ممکن است به دلیل ورود آب به داخل گردگیر پاره شده و شسته شدن گریس باشد.
علائم خرابی پلوس سراتو (وقتی کار از کار گذشته است!)
اگر به نشانههای پارگی گردگیر توجه نکنید، گریس پلوس تخلیه شده و قطعات فلزی ساییده میشوند. در این حالت، پلوس سراتو خراب شده و علائم زیر بروز پیدا میکنند:
۱. شنیدن صدای تقتق (Clicking Noise) هنگام دور زدن
این کلاسیکترین و شایعترین نشانه خراب شدن سرپلوس سراتو است. هنگامی که فرمان را به طور کامل به یک سمت (مثلاً چپ) میچرخانید و حرکت میکنید، صدای “تقتقتق” پیوسته از سمت چرخها شنیده میشود.
- یک ترفند ساده: اگر با چرخاندن فرمان به سمت راست صدا شنیده شد، سرپلوس سمت چپ خراب است و بالعکس.
۲. لرزش فرمان و کابین در سرعتهای بالا یا شتابگیری
اگر در هنگام شتابگیری (به خصوص در سربالاییها) یا در سرعتهای بین ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت متوجه لرزش غیرعادی در فرمان یا کل اتاق سراتو شدید، احتمالاً مشعلی پلوس یا سه شاخه پلوس دچار ساییدگی و کچلی شده است. این لرزش با رها کردن گاز معمولاً قطع یا کمتر میشود.
۳. تقه زدن هنگام تعویض دنده یا فشردن گاز
در سراتوهای اتوماتیک، خرابی مشعلی پلوس میتواند باعث ایجاد تقه یا ضربه ناگهانی در هنگام تغییر وضعیت دنده از حالت R به D یا در لحظه فشردن اولیه پدال گاز شود. این نشانه گاهی با خرابی دستهموتورها اشتباه گرفته میشود.
۴. قفل شدن فرمان یا بکسوات چرخها (در شرایط بحرانی)
در صورتی که خرابی پلوس بسیار شدید باشد، چرخها ممکن است در هنگام دور زدن ناگهان قفل کنند یا هرز بگردند که این امر بسیار خطرناک است و میتواند منجر به تصادف شود.
دلایل اصلی خرابی پلوس و گردگیر در کیا سراتو
چرا پلوس سراتو خراب میشود؟ جدای از استهلاک طبیعی، عوامل زیر در کاهش عمر این قطعه نقش دارند:
- استفاده از گردگیرهای بیکیفیت و غیراصلی (تقلبی): گردگیرهای ارزانقیمت بازار خیلی زود در اثر گرما خشک شده و پاره میشوند.
- راندن خودرو با فرمان کاملاً چرخیده (Full Lock): نگه داشتن فرمان در انتهای زاویه گردش برای مدت طولانی، فشار بسیار زیادی به سرپلوس وارد میکند.
- تیکآف کشیدن و شتابگیری ناگهانی: سراتو (به خصوص مدلهای ۲ لیتری) شتاب خوبی دارد، اما تیکآفهای ناگهانی فشار ضربهای شدیدی به سه شاخه پلوس وارد میکند.
- عبور با سرعت بالا از دستاندازها: ضربات جادهای مستقیماً به پلوس آسیب میزند.
- استفاده از بستهای نامناسب برای گردگیر: اگر بست گردگیر به خوبی محکم نشود، گریس به مرور زمان نشت میکند.
پیشگیری و نگهداری: چگونه از هزینههای سنگین جلوگیری کنیم؟
هزینه خرید و تعویض یک پلوس کامل سراتو (بهخصوص قطعات جنیون پارت کره) بسیار بالا است؛ در حالی که قیمت یک گردگیر پلوس بسیار ناچیز است. برای پیشگیری از خرابی پلوس اقدامات زیر را انجام دهید:
- بازدید چشمی منظم: هر زمان که برای تعویض روغن یا بالانس چرخها به تعمیرگاه مراجعه میکنید، از مکانیک بخواهید گردگیرهای پلوس سمت چرخ و سمت گیربکس را چک کند.
- استفاده از قطعات اصلی (Genuine Parts): خرید گردگیر پلوس اصلی سراتو تضمینکننده دوام بلندمدت آن است. قطعات متفرقه معمولاً بعد از چند ماه دوباره پاره میشوند.
- رانندگی ملایم: از شتابگیریهای ناگهانی در پیچها و عبور تند از روی سرعتگیرها خودداری کنید.
جمعبندی
پلوس و گردگیر آن نقش شریانهای حرکتی را در خودروی سراتو ایفا میکنند. به یاد داشته باشید که یک پارگی ساده و ارزانقیمت در گردگیر پلوس، اگر به موقع رفع نشود، میتواند منجر به تعویض کل مجموعه پلوس سراتو شود.
اگر به تازگی در هنگام دور زدن متوجه صدای تقتق شدهاید یا آثار گریس را روی رینگهای زیبای سراتوی خود دیدهاید، بدون فوت وقت به یک تعمیرگاه تخصصی جلوبندی مراجعه کنید تا با کمترین هزینه، ایمنی و نرمی سواری خودروی خود را حفظ کنید.
آیا شما هم تجربه خرابی پلوس یا پاره شدن گردگیر در سراتو سایپا یا وارداتی را داشتهاید؟ تجربیات و سوالات خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.