علائم خرابی پمپ ترمز پیکان
با وجود اینکه سالها از توقف خط تولید خودروی پیکان در ایران میگذرد، اما این خودرویمحبوب و مقاوم همچنان در کوچهپسکوچههای شهرها و جادههای روستایی کشورمان تردد میکند. سیستم ترمز پیکان، سیستمی مکانیکی و نسبتاً ساده است، اما حفظ سلامت آن برای جلوگیری از تصادفات و حوادث رانندگی از اهمیت حیاتی برخوردار است.
در میان قطعات مختلف سیستم ترمز، پمپ ترمز (سیلندر اصلی ترمز) نقش مغز متفکر را ایفا میکند. این قطعه وظیفه دارد نیروی پای شما روی پدال را به فشار هیدرولیک تبدیل کرده و به چرخها منتقل کند. خرابی این قطعه میتواند به قیمت جان سرنشینان تمام شود.
در این مقاله تخصصی از سری مقالات آموزش تعمیر و نگهداری خودرو، قصد داریم به بررسی مفصل علائم خرابی پمپ ترمز پیکان بپردازیم تا پیش از بروز فاجعه، متوجه عیب و ایراد آن شوید.
پمپ ترمز پیکان چیست و چگونه کار میکند؟
پیش از بررسی علائم خرابی، بهتر است بدانیم پمپ ترمز کجاست و چه وظیفهای دارد. پمپ ترمز در زیر کاپوت و دقیقا متصل به بوستر ترمز قرار دارد. وقتی راننده پدال ترمز را فشار میدهد، پیستون درون پمپ ترمز رو به جلو حرکت کرده و روغن ترمز را با فشار به سمت لولهها و در نهایت چرخها هدایت میکند.
اگر این قطعه دچار نشتی، استهلاک واشرها یا خط1افتادگی سیلندر شود، فشار هیدرولیک افت کرده و سیستم ترمز از کار میافتد.
مهمترین علائم خرابی پمپ ترمز پیکان
شناختن نشانههای خرابی پمپ ترمز به شما کمک میکند تا به موقع برای تعمیر یا تعویض آن اقدام کنید. در ادامه، رایجترین این علائم را بررسی میکنیم:
۱. خالی کردن یا پایین رفتن بیش از حد پدال ترمز
بارزترین نشانه خرابی پمپ ترمز پیکان، تغییر وضعیت پدال زیر پای شماست. اگر هنگام ترمز گرفتن احساس کردید پدال بیش از حد پایین میرود، حالت اسفنجی دارد یا با یک بار فشار دادن ترمز عمل نمیکند و باید چند بار پدال را «پمپ» کنید تا ترمز بگیرید، قطعا پمپ ترمز شما دچار مشکل داخلی (معمولاً خرابی واشرها و کاسهنمدها) شده است.
۲. نشتی روغن ترمز (بیرونی یا درونی)
روغن ترمز قلب تپنده سیستم هیدرولیک است. نشتی این روغن را جدی بگیرید:
- نشتی بیرونی: اگر زیر پمپ ترمز (مح محل اتصال به بوستر) یا روی بدنه آن آثار خیسشدگی، چربی و سیاهی دیدید، نشاندهنده خرابی کاسهنمد پمپ است.
- نشتی درونی: گاهی اوقات روغن از واشرهای داخلی پمپ عبور میکند بدون اینکه به بیرون نشت کند. این حالت باعث افت فشار و خالی کردن پدال میشود.
۳. دوپائه شدن یا سفت شدن غیرمعمولی ترمز
در برخی موارد، به دلیل رسوب گرفتن درون پمپ ترمز یا گیر کردن پیستون آن، پدال ترمز بسیار سفت میشود یا اینکه با فشردن اولیه، ترمز میگیرد اما با نگه داشتن پا روی پدال، پدال به آرامی پایین میرود.
۴. چسبیدن ترمزها (درگیر ماندن لنتها)
اگر پمپ ترمز خراب باشد و مجرای برگشت روغن مسدود شود، پس از اینکه پا را از روی پدال برمیدارید، روغن ترمز به داخل پمپ برنمیگردد. در نتیجه، لنتها به صورت مداوم با کاسه چرخ یا دیسک درگیر میمانند. این امر باعث داغ شدن چرخها، بوی لنت سوخته، کاهش شتاب پیکان و کشیده شدن ماشین به یک سمت میشود.
۵. روشن شدن چراغ هشدار ترمز در پشت آمپر
پیکانهای مدل بالا مجهز به حسگر سطح روغن ترمز در مخزن هستند. اگر پمپ ترمز نشتی داشته باشد و سطح روغن ترمز درون مخزن کاهش یابد، چراغ قرمزرنگ ترمز دستی/روغن ترمز در صفحه کیلومتر روشن میشود. (البته این چراغ مربوط به ترمز دستی نیز هست، اما کاهش روغن را هم هشدار میدهد).
دلایل اصلی خرابی پمپ ترمز پیکان
چرا پمپ ترمز پیکان خراب میشود؟ دانستن پاسخ این سوال به افزایش طول عمر قطعه جدید کمک میکند:
- پیر شدن و پوسیدگی واشرها (لوازم پمپ): لاستیکهای داخلی پمپ (لوازم پمپ ترمز) به مرور زمان و بر اثر گرما و فشار خشک شده و خاصیت آببندی خود را از دست میدهند.
- استفاده از روغن ترمز نامرغوب یا کهنه: روغن ترمز پس از مدتی رطوبت جذب میکند. رطوبت باعث زنگ زدن دیواره داخلی سیلندر فلزی پمپ ترمز میشود. به همین دلیل تعویض به موقع روغن ترمز (حداقل هر ۲ سال یکبار) بسیار مهم است.
- وجود آشغال و ذرات معلق در سیستم: اگر هنگام تعویض روغن یا تعمیرات، آلودگی وارد مدار ترمز شود، دیواره سیلندر خش برمیدارد.
آیا پمپ ترمز پیکان قابل تعمیر است یا باید تعویض شود؟
یکی از مزیتهای خودروهای کلاسیک و قدیمی مثل پیکان این است که قطعات آنها معمولاً قابلیت تعمیر دارند.
- تعمیر با تعویض لوازم: اگر بدنه سیلندر داخلی پمپ خط نیفتاده باشد، مکانیک میتواند با خرید یک کیت تعمیراتی (اصطلاحاً لوازم پمپ ترمز پیکان) که شامل واشرها، فنر و پیستونهای کوچک است، پمپ را تعمیر کند. این روش ارزانتر است.
- تعویض کامل پمپ: اگر دیواره داخلی پمپ دچار خوردگی شدید، زنگزدگی عمیق یا ترکخوردگی شده باشد، تعمیر فایدهای ندارد و باید پمپ ترمز کامل نو خریداری و جایگزین شود. با توجه به قیمت مناسب قطعات پیکان، پیشنهاد بسیاری از مکانیکها تعویض کامل قطعه برای اطمینان بیشتر است.
نکات مهم پس از تعمیر یا تعویض پمپ ترمز
اگر پمپ ترمز پیکان خود را تعویض یا تعمیر کردید، حتماً باید مراحل زیر را انجام دهید تا سیستم به درستی کار کند:
- ** هواگیری سیستم ترمز پیکان:** این مرحله حیاتیترین بخش کار است. اگر هوا درون لولههای ترمز باقی بماند، پدال ترمز اصطلاحاً «کپ» میکند و ترمز نمیگیرد. هواگیری باید برای هر چهار چرخ و به ترتیبِ دورترین چرخ تا نزدیکترین چرخ به پمپ (معمولاً از چرخ عقب شاگرد شروع و به چرخ جلو راننده ختم شود) انجام گیرد.
- بررسی کیفیت روغن ترمز: حتماً از روغن ترمز استاندارد (معمولاً DOT 3 یا DOT 4 بسته به توصیه سازنده) استفاده کنید و از مخلوط کردن روغنهای مختلف بپرهیزید.
- ** تست در محل امن:** پس از انجام کار، قبل از ورود به جاده یا ترافیک سنگین، در یک خیابان خلوت ترمز خودرو را در سرعتهای پایین تست کنید.
نتیجهگیری
سیستم ترمز پیکان به دلیل عدم وجود سیستمهای کمکی مدرن مانند ABS، وابستگی صددرصدی به سلامت مکانیکی قطعاتی چون پمپ ترمز، بوستر و کاسه چرخها دارد. علائم خرابی پمپ ترمز پیکان را هرگز نباید پشت گوش اندازید؛ چرا که یک ترمز2ی بریده یا ضعیف میتواند خسارات جبرانناپذیری به بار آورد.
اگر با نشانههایی نظیر خالی کردن پدال، نشتی روغن یا سفتی غیرعنادی ترمز مواجه شدید، بلافاصله به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید تا با تعویض لوازم یا خود پمپ ترمز، امنیت سفرهایتان را تضمین نمایید.
سؤالی دارید؟ اگر در زمینه سیستم ترمز پیکان یا نحوه هواگیری آن سوالی دارید، در بخش نظرات با کارشناسان ما در میان بگذارید تا در کوتاهترین زمان پاسخگوی شما باشیم.