علت از کار افتادن کولر پژو 206 و پژو 405 (بررسی فیوز کمپرسور)
در روزهای گرم تابستان، هیچچیز کلافهکنندهتر از این نیست که دکمه A/C خودرو را فشار دهید و بهجای باد خنک و مطبوع، باد گرم تحویل بگیرید! پژو ۲۰۶ و پژو ۴۰۵ از محبوبترین و پرتیراژترین خودروهای ایران هستند، اما سیستم تهویه مطبوع (کولر) آنها گاهی دچار افت عملکرد یا از کار افتادگی ناگهانی میشود.
اگر شما هم با مشکل کار نکردن کولر پژو ۲۰۶ یا ۴۰۵ مواجه شدهاید، نگران نباشید. در بسیاری از موارد، علت این مشکل یک قطعه کوچک و ارزانقیمت به نام فیوز است. در این مقاله جامع، به بررسی علتهای اصلی باد گرم کولر، جایگاه فیوز کمپرسور در ۲۰۶ و ۴۰۵ و نحوه عیبیابی گامبهگام آن میپردازیم.
چرا کولر پژو ۲۰۶ و ۴۰۵ از کار میافتد؟
از کار افتادن سیستم کولر میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از دلایل ساده برقی گرفته تا مشکلات مکانیکی پیچیده. بهطور کلی، مهمترین علتهای باد گرم کولر عبارتاند از:
- سوختن فیوز کمپرسور کولر (شایعترین و ارزانترین علت)
- کمبود یا تخلیه گاز کولر (مبرد)
- خرابی رله کولر یا رله فنها
- عمل نکردن کلاچ و بوبین کمپرسور
- خرابی سنسور فشار گاز (سنسور سه کاره یا تریپریشر)
- ایراد در ترموستات داخل اتاق
- وجود مشکل در سیستم برق خودرو (ECU یا BSI)
در ادامه، ابتدا به سراغ فیوز کمپرسور که متهم شماره یک این ماجراست میرویم و سپس سایر علتها را بررسی میکنیم.
بررسی فیوز کمپرسور کولر پژو ۲۰۶ و پژو ۴۰۵
فیوزها وظیفه محافظت از مدارات برقی خودرو در برابر نوسانات و جریان اضافی را بر عهده دارند. اگر جریان زیادی از مدار کمپرسور بگذرد، فیوز میسوزد تا به خود کمپرسور و سیمکشی آسیب نرسد.
۱. جایگاه فیوز کولر در پژو ۲۰۶ (تیپ ۲، ۳، ۵، ۶ و SD)
سیستم برقی پژو ۲۰۶ دارای دو جعبه فیوز اصلی است: یکی داخل اتاق (زیر فرمان – BSI) و دیگری داخل کاپوت (کنار باتری – BSM یا BM34).
- فیوز داخل کاپوت (BM34/BSM): اصلیترین فیوز مربوط به کمپرسور کولر و فنها در این بخش قرار دارد.
- فیوز شماره F11 (با ظرفیت ۴۰ یا ۱۵ آمپر): در اکثر مدلهای ۲۰۶، فیوز F11 در جعبه فیوز داخل کاپوت مسئول تغذیه برق کمپرسور کولر و تغذیه تغذیه سیستم A/C است.
- فیوز شماره F18: در برخی مدلهای فرانسوی یا مدلهای خاص، این فیوز نیز با سیستم تهویه مرتبط است.
- فیوز داخل اتاق (BSI):
- فیوز شماره F4 (با ظرفیت ۵ یا ۱۰ آمپر): این فیوز مربوط به پنل کنترل کولر (کلید A/C) در داخل اتاق است. اگر این فیوز بسوزد، چراغ دکمه کولر روشن نمیشود.
نکته مهم در ۲۰۶: در پژو ۲۰۶، رله کمپرسور کولر بهصورت یکپارچه روی برد BM34 (جعبه فیوز داخل کاپوت) لحیم شده است. اگر فیوز سالم باشد اما برق به کمپرسور نرسد، احتمال خرابی این رله داخلی وجود دارد.
۲. جایگاه فیوز کولر در پژو ۴۰۵ (GLX و SLX) و پارس
سیستم برقی پژو ۴۰۵ کمی سادهتر از ۲۰۶ است، اما بسته به سال ساخت (داشبورد قدیم یا داشبورد جدید/سوناتایی) جایگاه فیوزها متفاوت است.
- جعبه فیوز داخل اتاق (زیر پا سمت راننده):
- در ۴۰۵ داشبورد قدیم: فیوز شماره ۱ (F1) یا فیوز شماره ۱۰ (F10) با ظرفیت ۱۰ یا ۱۵ آمپر مربوط به سیستم کولر و بخاری است.
- در ۴۰۵ داشبورد جدید (SLX و یورو ۴): معمولاً فیوز شماره ۱9 یا F24 مربوط به کمپرسور و فن تهویه است (حتماً دفترچه راهنمای درب جعبه فیوز خودروی خود را چک کنید).
- رلههای جلوی شبکه (پشت جلوپنجره): در پژو ۴۰۵، سه عدد رله پشت جلوپنجره قرار دارد که وظیفه کنترل فنها و کولر را دارند. گاهی خود فیوز سالم است، اما پایه این رلهها دچار سولفاته یا سوختگی میشود.
چگونه فهمیم فیوز کمپرسور کولر سوخته است؟
برای تست فیوز نیازی به مراجعه سریع به تعمیرگاه ندارید. مراحل زیر را دنبال کنید:
- خودرو را خاموش کنید و سوئیچ را بردارید.
- درب جعبه فیوز مربوطه (داخل کاپوت یا زیر فرمان) را باز کنید.
- با استفاده از انبرک مخصوص موجود در جعبه فیوز، فیوز مورد نظر را بیرون بکشید.
- ظاهر فیوز را بررسی کنید: اگر سیم فلزی داخل فیوز شفاف قطع شده یا پلستیک آن سیاه و ذوب شده باشد، فیوز سوخته است.
- تست با مولتیمتر یا فازمتر خودرو: اگر ابزار دارید، اتصال کوتاه (بوق) فیوز را تست کنید.
راه حل: فیوز سوخته را دقیقاً با یک فیوز همظرفیت (همآمپر) تعویض کنید. (مثلاً اگر فیوز ۱۵ آمپر بنفش است، حتماً فیوز ۱۵ آمپر جایگزین کنید. استفاده از آمپر بالاتر باعث خسارت و آتشسوزی سیمکشی میشود).
هشدار: اگر به محض تعویض فیوز و روشن کردن کولر، فیوز جدید هم بلافاصله سوخت، نشاندهنده اتصالی در سیمکشی یا قفل شدن (گیرپاژ) کمپرسور است و باید به برقکار مراجعه کنید.
سایر علتهای اصلی کار نکردن کولر پژو ۲۰۶ و ۴۰۵
اگر فیوزها را بررسی کردید و همگی سالم بودند، علت نكردن کولر یکی از موارد زیر است:
۱. خالی شدن یا کمبود گاز کولر (مبرد)
سیستم کولر خودرو دارای یک سنسور ایمنی فشار (Pressostat) است. اگر گاز کولر به دلیل نشتی کم شود، این سنسور اجازه روشن شدن به کمپرسور را نمیدهد تا کمپرسور بدون روغن کار نکرده و نسوزد.
- نشانه: دکمه کولر را میزنید، اما صدای «تق» کلاچ کمپرسور از داخل کاپوت شنیده نمیشود.
۲. خرابی کلاچ و بوبین کمپرسور
بوبین یک آهنربای الکتریکی است که با دریافت برق، کلاچ کمپرسور را درگیر میکند تا فولی کمپرسور به گردش درآید.
- نشانه: برق تا پشت کمپرسور میآید (با فازمتر تست میشود) اما کلاچ درگیر نمیشود. در این حالت بوبین سوخته یا فاصله کلاچ تنظیم نیست.
۳. خرابی رله فن و کار نکردن فنهای رادیاتور
کولر خودرو برای خنککردن گاز مبرد نیاز به کارکرد همزمان فنهای رادیاتور دارد.
- در پژو ۴۰۵، خرابی رلههای فن جلوی پنجره باعث میشود دور تند فن کار نکند و کولر قطع شود.
- در پژو ۲۰۶، خرابی مقاومت فن (مقاومت فن دور کند) باعث شارژ بیش از حد فشار و قطع خودکار کولر توسط ECU میشود.
۴. خرابی سنسور فشار گاز (سنسور سه کاره)
این سنسور فشار گاز را به ECU گزارش میدهد. اگر سنسور خراب باشد، اطلاعات نادرست به ECU فرستاده شده و دستور روشن شدن کمپرسور صادر نمیشود.
۵. ایراد در ترموستات اپراتور (داخل اتاق)
ترموستات وظیفه دارد از یخزدگی لولههای کولر جلوگیری کند. اگر این قطعه خراب باشد، یا کولر اصلاً روشن نمیشود یا پس از چند دقیقه کارکرد، کلاً قطع میشود.
جدول خلاصه عیبیابی سریع کولر پژو ۲۰۶ و ۴۰۵
| علائم مشکل | علت احتمالی | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| چراغ دکمه A/C روشن نمیشود | فیوز داخل اتاق (BSI / جعبه فیوز) | تعویض فیوز مربوط به پنل کولر |
| دکمه A/C روشن میشود اما کمپرسور درگیر نمیشود | فیوز BSM (داخل کاپوت)، کمبود گاز، خرابی بوبین | بررسی فیوز F11 (در ۲۰۶)، شارژ گاز |
| کولر در حالت درجا باد گرم میدهد اما در حرکت خنک است | ضعیف بودن فن رادیاتور، کثیفی کندانسور | شستشوی کندانسور، بررسی رله و موتور فن |
| کولر چند دقیقه خنک میکند سپس باد گرم میشود | یخ زدن اپراتور، خرابی ترموستات، فشار بالای گاز | بررسی ترموستات اتاق و میزان گاز |
| صدای جیغ هنگام روشن کردن کولر | شل بودن یا خرابی تسمه دینام/کولر | رگلاژ یا تعویض تسمه کولر |
جمعبندی و توصیه پایانی
اگر کولر پژو ۲۰۶ یا ۴۰۵ شما ناگهانی از کار افتاد، اولین و سادهترین قدم، بررسی فیوز کمپرسور کولر و فیوزهای مربوط به تهویه مطبوع است. در بسیاری از مواقع با تعویض یک فیوز چند هزار تومانی، مشکل به کلی حل میشود!
اما اگر فیوز سالم بود یا پس از تعویض دوباره سوخت، از دستکاری سیستم برقی خودداری کرده و خودرو را به یک متخصص کولر خودرو یا برقکار (باتریساز) نشان دهید تا فشار گاز و سلامت بوبین کمپرسور با دستگاههای تخصصی سنجیده شود.
شما چه تجربهای از از کار افتادن کولر خودروی خود داشتهاید؟ آیا تا به حال با تعویض فیوز مشکلتان حل شده است؟ نظرات و سوالات خود را در بخش دیدگاهها با ما در میان بگذارید!