علت جوش اوردن برلیانس
برلیانس (Brilliance) یکی از خودروهای محبوب چینی در بازار ایران است که به خاطر طراحی جذاب، کابین نسبتاً راحت و سواری نرم شناخته میشود. مدلهای مختلف این خودرو نظیر H220، H230، H320 و H330 طرفداران زیادی دارند. با این حال، مانند هر خودروی دیگری، این ماشین نیز ممکن است دچار مشکلاتی شود که یکی از نگرانکنندهترین آنها، جوش آوردن موتور است.
اگر آمپر آب برلیانس شما بالا رفته و به خط قرمز نزدیک شده است، باید سریعاً واکنش نشان دهید؛ چرا که بیتوجهی به این مسئله میتواند به قیمت تراش سرسیلندر یا حتی تعویض کامل موتور تمام شود. در این مقاله جامع از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق علت جوش آوردن برلیانس پرداخته و راهکارهای پیشگیری و رفع آن را بررسی کنیم.
چرا خودرو جوش میآورد؟ (مفهوم کلی)
سیستم خنککننده موتور در خودروی برلیانس وظیفه دارد دمای موتور را در حد استاندارد (معمولاً حدود ۹۰ درجه سانتیگراد) نگه دارد. زمانی که این سیستم به هر دلیلی نتواند گرمای تولید شده توسط احتراق موتور را به بیرون منتقل کند، دمای آب افزایش یافته و اصطلاحاً خودرو «جوش میآورد».
مهمترین دلایل جوش آوردن برلیانس
بیتوجیهی به سرویسهای دورهای میتواند سیستم خنککننده برلیانس را با چالش جدی روبرو کند. در ادامه، رایجترین دلایل جوش آوردن این خودرو را بررسی میکنیم:
۱. خرابی یا عمل نکردن ترموستات (Thermostat)
ترموستات وظیفه دارد مسیر جریان آب بین موتور و رادیاتور را کنترل کند. اگر ترموستات قفل کند (باز نشود)، آب داغ درون موتور حبس شده و رادیاتور دیگر نمیتواند آن را خنک کند. این یکی از شایعترین دلایل جوش آوردن ناگهانی برلیانس در ترافیک یا سربالاییها است.
۲. خرابی فن رادیاتور و رلههای آن
فن رادیاتور وظیفه جریان دادن هوا از میان پرههای رادیاتور را دارد، بهویژه زمانی که خودرو متوقف است یا با سرعت پایین حرکت میکند. سوختن موتور فن، خرابی فشنگی آب، یا معیوب شدن رلهها و فیوزهای مربوط به فن، مانع از کارکرد صحیح آن شده و به سرعت دمای آب را بالا میبرد.
۳. کمبود مایع خنککننده (ضد یخ / آب رادیاتور)
نشت مایع خنککننده از شلنگها، رادیاتور، واترپمپ یا درب رادیاتور باعث کاهش سطح آب سیستم میشود. وقتی حجم آب کم باشد، ظرفیت جذب گرمای موتور کاهش یافته و خودرو جوش میآورد. همچنین استفاده از آب معمولی به جای ترکیب استاندارد آب مقطر و ضد یخ، علاوه بر ایجاد رسوب، نقطه جوش را پایین میآورد.
۴. خرابی واترپمپ (پمپ آب)
واترپمپ قلب تپنده سیستم خنککننده است که وظیفه به گردش درآوردن آب بین موتور و رادیاتور را بر عهده دارد. اگر پرههای واترپمپ شکسته باشند یا محور آن هرز شده باشد، جریان آب متوقف شده و موتور در عرض چند دقیقه جوش میآورد.
۵. مسدود شدن رادیاتور (رسوبگرفتگی)
استفاده از آب شهری (دارای املاح) به مرور زمان باعث ایجاد رسوب در شبکه رادیاتور و مجاری آب موتور میشود. این رسوبها مانع از تبادل حرارتی مناسب میشوند. همچنین ورود اجسام خارجی یا حشرات به پرههای بیرونی رادیاتور نیز میتواند جریان هوا را مسدود کند.
۶. سوختن واشر سرسیلندر
گاهی اوقات جوش آوردن خودرو معلول نیست، بلکه معلول یک مشکل دیگر است. سوختن واشر سرسیلندر باعث نفوذ گازهای احتراق به داخل سیستم خنککننده یا مخلوط شدن آب و روغن میشود که خود عامل تشدید و تکرار جوش آوردن است.
نشانههای بالا رفتن دمای موتور برلیانس
پیش از اینکه خودرو کاملاً جوش بیاورد و از کاپوت دود بلند شود، نشانههایی وجود دارد که به شما هشدار میدهند:
- بالا رفتن آمپر آب: اگر عقربه آمپر از حالت نرمال (وسط) بالاتر رفت و به محدوده قرمز نزدیک شد.
- روشن شدن چراغ هشدار دما: چراغ قرمز رنگ حرارت موتور در پشت آمپر روشن میشود.
- کاهش قدرت موتور: به دلیل انبساط بیش از حد قطعات داخلی و اصطکاک بالا، موتور قدرت اولیه را ندارد.
- استشمام بوی نامطبوع: بوی داغی یا بوی شیرین ضد یخ در کابین استشمام میشود.
- شنیده شدن صدای تقتق یا کلیک از موتور: ناشی از انبساط حرارتی قطعات.
هنگام جوش آوردن برلیانس چه کنیم؟ (اقدامات اضطراری)
اگر متوجه شدید برلیانس شما جوش آورده است، حفظ خونسردی و انجام اقدامات درست حیاتی است:
- خودرو را متوقف کنید: در اولین فرصت در مکانی امن در حاشیه جاده توقف کنید.
- موتور را خاموش نکنید (فورا!): این یک اشتباه رایج است. اگر بلافاصله موتور را خاموش کنید، به دلیل توقف جریان آب و گردش روغن، گرمای انباشته شده باعث چسبیدن پیستونها و تاب برداشتن سرسیلندر میشود. بهتر است خودرو را در حالت درجا (Idling) نگه دارید تا فنها کار کنند و آب گردش کند، سپس کولر را خاموش کرده و بخاری را روی دور تند (گرم) قرار دهید تا مقداری از گرمای موتور خارج شود. پس از چند دقیقه موتور را خاموش کنید.
- کاپوت را بالا بزنید: اجازه دهید هوا جریان پیدا کند تا موتور سریعتر خنک شود. (درب کاپوت را کاملاً باز نکنید، تنها ضامن را آزاد کنید).
- به هیچ وجه درب رادیاتور را باز نکنید: این کار بسیار خطرناک است! سیستم تحت فشار است و پاشیدن آب داغ میتواند سوختگیهای شدید پوستی ایجاد کند.
- روی موتور آب نریزید: ریختن آب سرد روی بلوک موتور داغ باعث ترک خوردن سیلندر یا سرسیلندر میشود.
- اضافه کردن آب با احتیاط: پس از اینکه موتور کاملاً سرد شد، به آرامی و در حالی که موتور روشن است، آب یا مایع خنککننده را به مخزن انبساط اضافه کنید.
راهکارهای پیشگیری از جوش آوردن برلیانس
پیشگیری همیشه بهتر و کمهزینهتر از درمان است. با رعایت نکات زیر میتوانید احتمال جوش آوردن برلیانس را به صفر برسانید:
- بررسی دورهای سطح مایع خنککننده: حداقل هفتهای یکبار سطح آب رادیاتور و منبع انبساط را بررسی کنید.
- استفاده از ضد یخ باکیفیت: همیشه از ترکیب ۵۰-۵۰ آب مقطر و ضدیخ مرغوب استفاده کنید. ضدیخ نه تنها در زمستان از یخزدگی جلوگیری میکند، بلکه نقطه جوش آب را در تابستان بالا میبرد.
- سرویس سالانه رادیاتور: شستشوی رادیاتور و تعویض مایع خنککننده هر یک سال یا ۳۰ هزار کیلومتر توصیه میشود.
- بازرسی شلنگها و بستها: شلنگهای لاستیکی آب به مرور زمان ترک میخورند. پیش از پارگی، آنها را تعویض کنید.
- سلامت ترموستات و فن: عملکرد فن و سلامت ترموستات را در بازدیدهای دورهای مکانیکی چک کنید.
نتیجهگیری
جوش آوردن برلیانس میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از یک کمآبی ساده گرفته تا خرابی واترپمپ یا واشر سرسیلندر. مهمترین اصل در مواجهه با این مشکل، واکنش سریع و اصولی است. در صورتی که خودروی شما به طور مداوم جوش میآورد، از رانندگی با آن خودداری کرده و در اسرع وقت به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید تا از هزینههای سنگین تعمیر موتور جلوگیری نمایید.
اگر شما هم تجربهای در زمینه جوش آوردن برلیانس دارید، نظرات و سوالات خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید.