علت خرابی استارت چانگان و اتوماتیک استارت
- تصور کنید برای یک جلسه مهم عجله دارید، پشت فرمان خودروی چانگان (بهویژه مدل محبوب CS35) مینشینید، سوئیچ را میچرخانید اما ماشین هیچ واکنشی نشان نمیدهد یا تنها صدای یک کلیک ضعیف به گوش میرسد! این یکی از روی اعصابترین اتفاقاتی است که میتواند برای هر رانندهای رخ دهد. متهم شماره یک در این شرایط، سیستم استارت و اتوماتیک استارت است.
در این مقاله قصد داریم به بررسی سیر تا پیاز علت خرابی استارت چانگان و اتوماتیک استارت بپردازیم، علائم خرابی آن را بررسی کنیم و بگوییم چگونه میتوانید از بروز این مشکل جلوگیری کنید.
استارت و اتوماتیک استارت چانگان چگونه کار میکنند؟
قبل از بررسی علل خرابی، بهتر است بدانیم این قطعات چه وظیفهای دارند:
- استارت (Starter Motor): یک موتور الکتریکی قوی است که انرژی الکتریکی باتری را به انرژی مکانیکی تبدیل کرده و میللنگ خودرو را میچرخاند تا موتور روشن شود.
- اتوماتیک استارت (Starter Solenoid): یک قطعه کوچکتر است که روی موتور استارت نصب میشود. اتوماتیک استارت دو وظیفه حیاتی دارد:
- وصل کردن جریان برق قوی از باتری به موتور استارت.
- هل دادن دنده استارت به سمت فلایویل برای درگیر شدن و چرخاندن موتور.
اگر هر کدام از این دو قطعه دچار مشکل شوند، چانگان شما روشن نخواهد شد.
علت خرابی استارت چانگان چیست؟
استارت خودرو قطعهای مصرفی است اما برخی عوامل عمر آن را کاهش میدهند. مهمترین دلایل خرابی استارت در خودروهای چانگان عبارتند از:
۱. تمام شدن یا خرابی زغالهای استارت (Carbon Brushes)
زغالهای استارت وظیفه انتقال جریان برق به آرمیچر را دارند. با گذشت زمان و استفاده مداوم، این زغالها ساییده و تمام میشوند. تمام شدن زغال باعث میشود برق به آرمیچر نرسد و استارت اصلاً بچرخد.
۲. استارت زدنهای طولانی و مداوم
اگر خودرو بد روشن میشود و شما سوئیچ را بیشتر از ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه میدارید، گرمای شدیدی در استارت تولید میشود. این گرمای بیش از حد باعث سوختن سیمپیچی آرمیچر یا بالشتکهای استارت چانگان میشود.
۳. خراب شدن دنده استارت (Starter Drive/Bendix)
دنده استارت قطعهای است که با فلایویل درگیر میشود. ساییدگی یا شکستگی دندانههای این دنده باعث میشود استارت بچرخد، اما موتور خودرو نچرخد (به اصطلاح استارت هرز میگردد).
۴. نفوذ روغن یا آب به داخل استارت
نشتی روغن از موتور یا شستشوی غیراصولی موتور خودرو (موتورشویی) میتواند باعث ورود آب و چربی به داخل قطعات الکتریکی استارت شده و باعث اتصال کوتاه یا کثیفی پلاتینها شود.
علت خرابی اتوماتیک استارت چانگان
اتوماتیک استارت به دلیل کارکرد مداوم و جریان برق بالایی که از خود عبور میدهد، حساسیت بالایی دارد. دلایل اصلی خرابی اتوماتیک استارت چانگان شامل موارد زیر است:
۱. خال زدن و سوختن پلاتینهای داخلی
در داخل اتوماتیک استارت، پلاتینهایی وجود دارند که با هر بار استارت زدن به هم وصل میشوند. جریان بالای برق باعث ایجاد جرقه و در نهایت سوختن یا اصطلاحاً «خال زدن» این پلاتینها میشود. در این حالت برق به موتور استارت نمیرسد.
۲. ضعیف شدن یا سوختن سیمپیچ اتوماتیک
اتوماتیک استارت دارای یک سیمپیچ مغناطیسی است. افت ولتاژ شدید باتری یا استارت زدنهای مکرر میتواند باعث سوختن این سیمپیچ شود.
۳. گیر کردن پیستون (پلانجر) اتوماتیک
به دلیل ورود گرد و غبار یا خشک شدن گریس داخلی، پیستون اتوماتیک ممکن است گیر کند و نتواند دنده استارت را به جلو براند.
علائم خرابی استارت و اتوماتیک استارت چانگان
چگونه بفهمیم مشکل از استارت یا اتوماتیک آن است؟ به این نشانهها دقت کنید:
- شنیده شدن صدای «تق» یا «تکتک» هنگام استارت: این رایجترین نشانهی خرابی اتوماتیک استارت است. اتوماتیک عمل میکند اما نمیتواند برق را به موتور استارت برساند یا باتری بسیار ضعیف است.
- شنیده شدن صدای سوت یا صدای خردشدگی (هرز چرخیدن): نشاندهنده خرابی دنده استارت یا درگیر نشدن صحیح آن با فلایویل است.
- سنگین استارت خوردن خودرو: موتور خیلی کند میچرخند (انگار باتری ضعیف است). این مشکل معمولاً از خراب بودن زغالها یا آرمیچر استارت است.
- هیچ صدایی شنیده نمیشود: نشاندهنده قطعی کامل در مدار، سوختن اتوماتیک استارت یا قطع شدن سیمکشی است.
- استارت گیر میکند و خاموش نمیشود: پس از روشن شدن موتور، استارت همچنان درگیر میماند که ناشی از چسبیدن پلاتینهای اتوماتیک استارت است و باید سریعاً خودرو را خاموش کنید.
جدول تشخیص سریع مشکل استارت چانگان
نشانه و علامت علت احتمالی قطعه نیازمند بررسی صدای «تق» تک و عدم چرخش خال زدن پلاتین اتوماتیک / ضعف باتری اتوماتیک استارت / باتری استارت میچرخد ولی موتور نه ساییدگی دنده استارت / خرابی اتوماتیک دنده استارت استارت بسیار کند و ضعیف تمام شدن زغال / خرابی بوشها زغال و بوش استارت سکوت کامل هنگام چرخاندن سوئیچ قطع برق / سوختن کامل اتوماتیک سیمکشی / اتوماتیک استارت
راهکارهای افزایش طول عمر استارت چانگان
برای اینکه با هزینه سنگین تعویض استارت روبهرو نشوید، نکات زیر را رعایت کنید:
- استارت کوتاه بزنید: هر بار استارت نباید بیشتر از ۵ ثانیه طول بکشد. اگر ماشین روشن نشد، ۱۰ تا ۱۵ ثانیه صبر کنید و سپس دوباره امتحان کنید.
- سلامت باتری را بررسی کنید: ولتاژ پایین باتری فشار مضاعفی به اتوماتیک استارت وارد میکند و باعث سوختن پلاتینهای آن میشود.
- از سلامت اتصالات و کابل شوها مطمئن شوید: سولفاته شدن بستهای باتری یا شل بودن سیم زمین (ارت) کارکرد استارت را مختل میکند.
- نشتیهای روغن را برطرف کنید: اجازه ندهید روغن موتور روی استارت بریزد.
آیا اتوماتیک استارت چانگان قابل تعمیر است یا باید تعویض شود؟
در بسیاری از موارد، اگر پوسته استارت و آرمیچر سالم باشند، اتوماتیک استارت چانگان قابل تعویض به صورت جداگانه است و نیازی به خرید کامل مجموعه استارت نیست. همچنین قطعاتی مثل زغالها، بوشها و دنده استارت به راحتی در بازار پیدا شده و قابل تعمیر هستند.
نکته مهم: همیشه از قطعات یدکی اورجینال چانگان استفاده کنید. قطعات بیکیفیت و فیک بازار، به دلیل عدم تحمل جریان بالای برق، در مدت زمان کوتاهی دوباره دچار خرابی خواهند شد.
جمعبندی
خرابی استارت چانگان معمولاً یکباره رخ نمیدهد و با علائمی مثل سنگین استارت خوردن یا شنیده شدن صداهای غیرعادی همراه است. اصلیترین علت خرابی اتوماتیک استارت چانگان، نوسانات برقی، ضعف باتری و استارت زدنهای طولانی است. با بررسی دوره ای سیستم برق خودرو و تعویض به موقع زغالها میتوان از هزینههای گزاف جلوگیری کرد.
اگر چانگان شما استارت نمیخورد، ابتدا از سلامت باتری اطمینان حاصل کنید و سپس به یک تعمیرکار و باتریساز متخصص مراجعه نمایید.