علت روغن دادن واسکازین از ته گیربکس تیبا
اگر مالک خودروی تیبا هستید، احتمالاً برای شما هم پیش آمده که هنگام پارک کردن خودرو، متوجه لکههای چرب و تیرهرنگ روی زمین، دقیقاً در قسمت زیرین و عقب موتور (سمت گیربکس) شدهاید. این مشکل که به اصطلاح به آن روغن ریزی واسکازین از ته گیربکس تیبا میگویند، یکی از شایعترین ایرادات این خودرو و خانواده محصولات سایپا (ساینا و کوییک) است.
بیتوجهی به این مشکل میتواند در بلندمدت آسیبهای جبرانناپذیری به جعبهدنده خودروی شما وارد کند. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دلایل اصلی این عارضه، نشانههای آن و بهترین راههای تعمیر و پیشگیری بپردازیم.
واسکازین چیست و چرا نشت آن خطرناک است؟
پیش از بررسی علت روغنریزی، بهتر است بدانید «واسکازین» یا همان روغن دنده، وظیفه روانکاری، کاهش اصطکاک و خنککاری قطعات داخلی گیربکس را بر عهده دارد. گیربکس تیبا دستی است و ظرفیت واسکازین آن حدود ۲.۱ لیتر میباشد.
اگر به دلیل خرابی قطعات، این روغن به بیرون نشت کند، سطح واسکازین درون گیربکس کاهش مییابد. نتیجه این امر، افزایش اصطکاک میان چرخدندهها، داغ شدن گیربکس، زوزه کشیدن دندهها (بهویژه در دنده ۲ و معکوسها) و در نهایت خرد شدن دندهها و قفل کردن گیربکس خواهد بود که هزینههای سنگینی را به همراه دارد.
مهمترین علل روغن دادن واسکازین از ته گیربکس تیبا
نشت روغن از انتهای گیربکس تیبا معمولاً به چند دلیل مشخص رخ میدهد. در ادامه این دلایل را به ترتیب فراوانی بررسی میکنیم:
۱. خرابی و فرسودگی کاسه نمد ماهک تعویض دنده
این مورد، متهم ردیف اول در روغنریزی انتهای گیربکس تیبا است. ماهک دنده میلهای است که از اتاق خودرو (دسته دنده) به گیربکس متصل میشود تا تعویض دنده صورت گیرد. برای جلوگیری از خروج روغن از محفظه ورود این میله به گیربکس، از قطعهای به نام «کاسه نمد ماهک» استفاده میشود.
- علت خرابی: کیفیت پایین قطعات یدکی، کارکرد بالا و گرمای موتور باعث خشک شدن، ترک خوردن یا گشاد شدن این کاسه نمد میشود.
- نشانهها: تجمع روغن و گرد و غبار دقیقاً در قسمت ماهک دنده و چکیدن آن از ته گیربکس.
۲. خرابی کاسه نمد شفت ورودی یا خروجی (پلوسها)
اگرچه پلوسها در دو طرف گیربکس قرار دارند، اما روغن ناشی از خرابی کاسه نمد آنها نیز میتواند به سمت پایین و ته گیربکس سرازیر شود.
- علت خرابی: استهلاک، بازی بیش از حد پلوسها به دلیل خرابی دستهموتورها، یا استفاده از بلبرینگهای بیکیفیت.
۳. ترک خوردگی یا سوراخ شدن پوسته گیربکس
پوسته گیربکس تیبا از جنس آلومینیوم است و نسبتاً ترد میباشد.
- علت: عبور از دستاندازهای شدید با سرعت بالا، برخورد سنگ یا کف ماشین با زمین، یا محکم بیش از حد پیچها هنگام تعمیرات قبلی میتواند باعث ایجاد ترکهای مویی یا شکستگی در پوسته گیربکس و در نتیجه نشت واسکازین شود.
۴. شل شدن یا خرابی واشر ته گیربکس (کاسه نمد ته شفت / پوسته واسطه)
گیربکس تیبا از چند بخش (کاسه، پوسته کلاچ، پوسته واسطه و ته گیربکس) تشکیل شده است. در محل اتصال این قطعات از چسبهای آببندی یا واشرهای کاغذی/فایبرگلاس استفاده میشود. با گذشت زمان، خاصیت این چسبها از بین رفته و روغن از درزهای بین پوسته نشت میکند.
۵. مسدود شدن سوپاپ هواکش گیربکس
گیربکس هنگام کار کردن گرم میشود و هوای داخل آن منبسط میگردد. برای جلوگیری از فشار آمدن به کاسه نمدها، یک سوپاپ هواکش (برنت) روی گیربکس تعویض شده است. اگر این سوپاپ کثیف یا مسدود شود، فشار بخار روغن افزایش یافته و روغن را از ضعیفترین نقطه (معمولاً کاسه نمد ماهک یا شفتها) به بیرون پرت میکند.
از کجا بفهمیم روغن ریزی مربوط به موتور است یا گیربکس؟
بسیاری از رانندگان روغنریزی موتور (کاسه نمد سر میللنگ یا کارتل) را با روغنریزی گیربکس اشتباه میگیرند. برای تشخیص:
- رنگ و بو: واسکازین رنگی مایل به زرد/قهوهای شفاف یا تیره دارد و بوی بسیار تند و زنندهای (شبیه به گوگرد) میدهد. در حالی که روغن موتور سیاه رنگ است.
- محل قطرهها: اگر لکه روغن دقیقاً زیر سینی زیر موتور و سمت شاگرد/وسط باشد، مربوط به گیربکس تیبا است.
راه حل قطعی رفع روغن ریزی از ته گیربکس تیبا
برای حل این مشکل، بهترین کار مراجعه به یک مکانیک باتجربه است. روشهای تعمیر بستگی به محل دقیق نشتی دارد:
- تعویض کاسه نمد ماهک دنده: این کار نسبتاً کمهزینه است. مکانیک با باز کردن ماهک، کاسه نمد کهنه را خارج کرده و یک کاسه نمد اصلی و باکیفیت (ترجیحاً ژاپنی یا شرکتی سایپا) را جایگزین میکند.
- استفاده از چسب آببندی: اگر نشتی از پوسته واسطه باشد، گیربکس باید پایین آورده شده، کاملاً شسته شود و پس از چسبکاری مجدد، بسته شود.
- بررسی و تعویض روغن از دست رفته: فراموش نکنید که پس از رفع نشتی، حتماً باید سطح واسکازین گیربکس بررسی شده و روغن از دست رفته (معمولاً با واسکازین باکیفیت 75W85 یا 75W90 بر اساس استاندارد) شارژ شود تا به چرخدندهها آسیبی نرسد.
کلام آخر
روغن دادن واسکازین از ته گیربکس تیبا مشکلی است که با وجود رایج بودن، نباید آن را پشت گوش اندازید. چک کردن هفتگی زیر خودرو، تعویض بهموقع کاسه نمدها و استفاده از واسکازین مرغوب، میتواند عمر گیربکس خودروی شما را به طور چشمگیری افزایش دهد و از هزینههای سرسامآور تعمیرات کلی گیربکس جلوگیری کند.
ا