علت ریپ زدن پژو ۴۰۵ ، سمند ، پژو ۲۰۶ ، تندر ۹۰ و پراید
عنوان: علت ریپ زدن ماشین چیست؟ بررسی جامع دلایل ریپ زدن پژو ۴۰۵، سمند، پژو ۲۰۶، ال ۹۰ (تندر ۹۰) و پراید
ریپ زدن ماشین، تقه زدن، کاتاف ناخواسته یا همان تقلای موتور برای کار کردن، یکی از آزاردهنده‌ترین تجربه‌ها برای هر راننده‌ای است. وقتی خودرو در حال حرکت یا درجا کار کردن دچار لرزش شدید، افت توان و صدای نامتعارف می‌شود، یعنی یک جای کار در سیستم سوخت‌رسانی، جرقه یا برق خودرو می‌لنگد.
اگر شما هم سوار بر خودروهایی مثل پژو ۴۰۵، سمند، پژو ۲۰۶، تندر ۹۰ (L90) یا پراید هستید، احتمالاً حداقل یک‌بار با این مشکل مواجه شده‌اید. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما فنی، علت ریپ زدن این خودروهای پرطرفدار در ایران را بررسی کنیم و راه حل رفع آن را بگوییم.
ریپ زدن ماشین یعنی چه؟
پیش از بررسی خودروها به تفکیک، بیایید ببینیم چرا موتور «ریپ» می‌زند. موتور خودرو برای کارکرد صحیح به سه عنصر اصلی نیاز دارد: سوخت، هوا و جرقه در زمان مناسب. اگر هر یک از این سه عامل دچار اختلال شود، احتراق به صورت ناقص انجام شده و موتور دچار سکته‌های کوتاه یا همان ریپ زدن می‌شود.
۱. علت ریپ زدن پژو ۴۰۵ و سمند (موتور XU7)
موتور قدیمی و محبوب XU7 (که روی پژو ۴۰۵، سمند ال‌ایکس و پارس سال قرار دارد) به سیستم برق و واشر سر سیلندر حساس است. شایع‌ترین دلایل ریپ زدن این خودروها عبارتند از:
خرابی یا گرفتگی انژکتورها: کیفیت پایین بنزین در ایران باعث رسوب گرفتن سوزن‌های انژکتور می‌شود. اگر یکی از انژکتورها سوخت را به اندازه پاشش نکند، ماشین ریپ می‌زند.
مشکل در کوئل و وایر شمع‌ها: موتور XU7 سیستم کوئل دوبل دارد. خرابی وایرها (برق‌دزدی) یا نیم‌سوز شدن کوئل، به‌ویژه در هوای بارانی و مرطوب، اصلی‌ترین دلیل ریپ زدن پژو ۴۰۵ است.
پمپ بنزین ضعیف: اگر پمپ بنزین نتواند فشار کافی (حدود ۳ بار) را تامین کند، خودرو در سرپایینی‌ها یا شتاب‌گیری ناگهانی ریپ می‌زند.
سنسور دور موتور: خرابی این سنسور باعث قطع شدن پالس جرقه و پاشش سوخت شده و خودرو ناگهان سکته می‌کند یا خاموش می‌شود.
۲. علت ریپ زدن پژو ۲۰۶ (تیپ ۲ و تیپ ۵)
پژو ۲۰۶ خودرویی کاملاً الکترونیکی است و کامپیوتر خودرو (ECU) نقش مهمی در آن دارد. ریپ زدن ۲۰۶ معمولاً با چراغ چک همراه است:
مشکل در کوئل یک‌تکه: پژو ۲۰۶ (به‌ویژه موتور TU5) مجهز به کوئل یک‌پارچه است. اگر یکی از پایه‌های کوئل نیم‌سوز شود، موتور سه کار کرده و به شدت ریپ می‌زند.
کثیفی استپر موتور و دریچه گاز: در ۲۰۶ های تیپ ۲ (دریچه گاز مکانیکی)، کثیف شدن استپر موتور باعث نوسان دور موتور و ریپ زدن در حالت درجا می‌شود. در تیپ ۵ نیز کثیفی دریچه گاز برقی همین مشکل را ایجاد می‌کند.
کیفیت بنزین و سنسور اکسیژن: موتورهای TU5 نسبت به کیفیت بنزین بسیار حساس هستند. خرابی سنسور اکسیژن بالا یا پایین، مخلوط سوخت و هوا را به هم ریخته و باعث ریپ زدن در دور موتورهای پایین می‌شود.
۳. علت ریپ زدن تندر ۹۰ (ال ۹۰ – L90)
تندر ۹۰ به داشتن استهلاک کم و موتور سرسخت (K4M) معروف است، اما گاهی اوقات این خودروی فرانسوی نیز دچار ریپ زدن می‌شود:
آب‌خوردگی شمع‌ها: این شایع‌ترین مشکل L90 است! به دلیل طراحی خاص محفظه شمع‌ها، با شستن موتور یا بارندگی شدید، آب درون چاهک شمع نفوذ کرده و باعث برق‌دزدی و ریپ زدن شدید موتور می‌شود.
کثیف شدن مپ سنسور (Sensor MAP): سنسور فشار هوای مانیفولد اگر کثیف شود، اطلاعات غلط به ایسیو فرستاده و خودرو در تعویض دنده‌ها ریپ می‌زند.
تمام شدن عمر شمع‌ها: شمع‌های تندر ۹۰ باید هر ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر تعویض شوند. استفاده از شمع‌های تقلبی بازار باعث ریپ زدن در شتاب اولیه می‌شود.
۴. علت ریپ زدن پراید (سایپا ۱۳۱، ۱۱۱، تیبا و ساینا)
پراید پرکارترین خودروی کشور است و سیستم سوخت‌رسانی ساده‌تری (موتور HP+M13) دارد. دلایل ریپ زدن پراید معمولاً موارد زیر است:
خرابی شمع و وایر: ارزان‌ترین و شایع‌ترین دلیل. وایر شمع‌های پراید کیفیت پایینی دارند و زود دچار برق‌دزدی می‌شوند.
آب آوردن بنزین (وجود آب در باک): با توجه به فرسودگی پمپ‌بنزین‌های جایگاه‌ها، وجود آب در بنزین باعث می‌شود پراید بلافاصله پس از استارت زدن یا در حال حرکت به شدت ریپ بزند.
گرفتگی فیلتر بنزین: اگر فیلتر بنزین به‌موقع تعویض نشود، مسیر سوخت‌رسانی مسدود شده و خودرو در سربالایی‌ها کشش نداشته و ریپ می‌زند.
خرابی سنسور میل سوپاپ یا دور موتور: در پرایدهای مدل بالا (Euro 4)، خرابی این سنسورها خطای احتراق ناقص داده و ماشین ریپ می‌زند.
جدول عیب‌یابی سریع ریپ زدن خودرو
وضعیت ریپ زدن محتمل‌ترین علت خودروهای مستعد
ریپ زدن در هوای بارانی برق‌دزدی وایرها یا خیس شدن کوئل پژو ۴۰۵، سمند، پراید، ال ۹۰
ریپ زدن در سر بالایی و فشار ضعیف بودن پمپ بنزین یا گرفتگی فیلتر پراید، پژو ۴۰۵
ریپ زدن در حالت درجا (پشت چراغ قرمز) کثیفی استپر موتور یا خرابی شمع پژو ۲۰۶ تیپ ۲، پراید
روشن شدن چراغ چک همراه با ریپ خرابی کوئل، سنسور اکسیژن یا انژکتور پژو ۲۰۶، سمند EF7
چگونه مشکل ریپ زدن ماشین را برطرف کنیم؟ (اقدامات اولیه)
اگر خودروی شما دچار ریپ زدن شد، می‌توانید این مراحل را برای عیب‌یابی اولیه انجام دهید:
بررسی وایرها و شمع‌ها: کاپوت را در تاریکی بالا بزنید؛ اگر جرقه‌های آبی‌رنگی روی وایرها دیدید، یعنی وایرها برق‌دزدی دارند.
تعویض فیلتر بنزین: این قطعه ارزان‌قیمت را هر ۱۰ هزار کیلومتر تعویض کنید.
استفاده از مکمل‌های شستشوی انژکتور: گاهی یک مکمل استاندارد در باک می‌تواند سوزن انژکتور را پاکسازی کند.
مراجعه به باطری‌ساز یا مکانیک برای دیاگ: مطمئن‌ترین راه، اتصال خودرو به دستگاه دیاگ برای خواندن کدهای خطای (Fault Codes) ایسیو است تا قطعه معیوب دقیقاً شناسایی شود.
نتیجه‌گیری
ریپ زدن پژو ۴۰۵، سمند، ۲۰۶، تندر ۹۰ و پراید اگرچه دلایل مشترکی مثل سیستم جرقه و سوخت دارد، اما هرکدام قلق‌های خاص خود را دارند. بی‌توجهی به ریپ زدن ماشین می‌تواند در درازمدت به کاتالیزور، موتور و سرسیلندر آسیب‌های مالی سنگینی وارد کند. پیشنهاد می‌شود به محض مشاهده این علامت، نسبت به سرویس دوره‌ای خودروی خود اقدام کنید.
اگر شما هم تجربه ریپ زدن خودروی خود را دارید، در بخش نظرات بنویسید که چه خودرویی دارید و مشکل چطور حل شد؟