علت صدای تقه شدید هنگام چرخاندن فرمان سانتافه در حالت ایستا
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که پشت فرمان هیوندای سانتافه خود نشسته باشید، خودرو در حالت درجا (ایستا) باشد و به محض چرخاندن فرمان، صدای تقه شدید یا کوبش نگرانکنندهای از زیر فرمان یا چرخها بشنوید؟
این مشکل یکی از رایجترین و در عین حال روی اعصابترین ایراداتی است که مالکان سانتافه (بهویژه مدلهای CM و DM یا همان سانتافه نیوفیس) با آن مواجه میشوند. این صدا گاهی آنقدر شدید است که حس میکنید بخشی از سیستم تعلیق یا فرمان خودرو در حال خرد شدن است!
در این مقاله تخصصی، قصد داریم به طور کامل علت صدای تقه شدید هنگام چرخاندن فرمان سانتافه در حالت ایستا را بررسی کنیم، اصلیترین قطعه متهم را به شما معرفی کرده و راهکارهای رفع آن را توضیح دهیم.
چرا این صدا بیشتر در حالت «ایستا» شنیده میشود؟
وقتی خودرو در حال حرکت است، اصطکاک لاستیکها با سطح جاده بسیار کمتر از زمان ایستادن کامل است. اما وقتی خودرو درجا و ایستا است، اصطکاک میان لاستیک و آسفالت به حداکثر میرسد. در این حالت، سیستم فرمان (بهویژه موتور برقی فرمان) باید بیشترین گشتاور و نیرو را برای چرخاندن چرخها وارد کند.
این فشار مضاعف باعث میشود هرگونه لقزدگی، فرسودگی یا شکستگی در قطعات سیستم فرمان و تعلیق، خود را با یک صدای تقه، تقتق یا ضربه شدید نشان دهد.
۴ علت اصلی صدای تقه فرمان سانتافه در حالت درجا
اگرچه دلایل مختلفی برای این مشکل وجود دارد، اما تجربه متخصصان هیوندای نشان میدهد که در ۹۰ درصد مواقع، علت اصلی یک قطعه کوچک اما بسیار حیاتی است. در ادامه دلایل را به ترتیب اولویت و شیوع بررسی میکنیم:
۱. خراب شدن لاستیک کوپلینگ فرمان برقی (MDPS) – متهم شماره یک!
اصلیترین و شایعترین علت صدای تقه فرمان سانتافه، تخریب یا خرد شدن لاستیک کوپلینگ فرمان است.
هیوندای سانتافه از سیستم فرمان برقی (MDPS) بهره میبرد. در این سیستم، برای جلوگیری از ضربههای ناگهانی موتور برقی به ستون فرمان و ایجاد نرمی، یک قطعه کوچک ژلاتینی/پلاستیکی به شکل ستاره (معروف به لاستیک ستارهای فرمان یا کوپلینگ فرمان) بین موتور برقی و میلفرمان قرار گرفته است.
- چرا خرابی این قطعه باعث صدای تقه میشود؟ با گذشت زمان، گرما و کارکرد بالا، این لاستیک به مرور خشک، له و در نهایت خرد میشود. وقتی این قطعه از بین میرود، قطعات فلزی موتور برقی و ستون فرمان مستقیماً و بدون هیچ ضربهگیری به یکدیگر برخورد میکنند. در نتیجه، با هر بار چرخاندن فرمان در حالت ایستا، صدای تقه شدید یا برخورد دو قطعه فلزی را دقیقاً از زیر غربیلک فرمان میشنوید.
نکته مهم: هیوندای حتی برای این مشکل در سطح جهانی فراخوان داد و جنس این لاستیکها را در نسخههای یدکی جدید بهبود بخشید.
۲. خرابی بلبرینگ سر کمکفنر (Top Strut Mount Bearing)
وقتی شما فرمان را میچرخانید، کل مجموعه کمکفنر و چرخ بر روی بلبرینگ سر کمک میچرخد. اگر این بلبرینگها خشک شده، ساچمههای آن خرد شده یا کثیفی وارد آنها شده باشد، هنگام چرخاندن فرمان در حالت ایستا (که بیشترین وزن خودرو روی چرخهای جلو است) گیر کرده و ناگهان آزاد میشوند. این آزاد شدن ناگهانی، صدای تقه یا تقتق شدیدی در جلوبندی ایجاد میکند.
۳. لقی یا خرابی سیبکها و قرقری فرمان (Tie Rods & Ball Joints)
سیستم فرمان از طریق قرقری و سیبک فرمان، نیروی چرخشی را به چرخها منتقل میکند.
- اگر سیبک فرمان دچار لقی یا فرسودگی در کاسه خود شده باشد؛
- یا قرقری فرمان (میلی پلوس) گریس خود را از دست داده و خشک شده باشد؛
هنگام چرخاندن فرمان در حالت ایستاده، به دلیل فشار بالا، این لقی به صورت یک ضربه و صدای «تقه» ناگهانی احساس و شنیده خواهد شد.
۴. لقی در چارشاخ فرمان یا جعبه فرمان (Steering Column Shaft & Rack)
چارشاخ فرمان (Universal Joint) وظیفه انتقال زاویهای چرخش دستهفرمان به جعبهفرمان را دارد. اگر بلبرینگهای سوزنی چارشاخ فرمان دچار سائیدگی شوند، هنگام چرخاندن فرمان احساس لقی و صدای تقتق خواهید داشت. همچنین خرابی دندههای داخلی جعبهفرمان یا شل شدن پیچهای نگهدارنده جعبهفرمان به شاسی نیز میتواند علت دیگری برای این صدای نگرانکننده باشد.
جدول عیبیابی سریع صدای فرمان سانتافه
| محل منشأ صدا | مشخصات صدا | زمان بروز صدا | علت احتمالی |
|---|---|---|---|
| دقیقاً زیر غربیلک فرمان (داخل کابین) | تقه شدید، احساس ضربه زیر دست | درجا و حرکت آرام | خرد شدن لاستیک کوپلینگ MDPS |
| از سمت چرخهای جلو (داخل گلگیر) | صدای تقه متوالی یا کشیده شدن فنر | چرخاندن کامل فرمان در درجا | خرابی بلبرینگ سر کمکفنر |
| زیر پا و کف خودرو | تقه تکی هنگام تغییر جهت فرمان | حالت ایستا یا روی سرعتگیر | لقی سیبک فرمان یا بوش طبقها |
آیا رانندگی با این مشکل خطرناک است؟
اگر علت صدا لاستیک کوپلینگ فرمان باشد: خوشبختانه این ایراد باعث بریدن ناگهانی فرمان یا از دست رفتن کنترل خودرو نمیشود، اما رانندگی طولانیمدت با آن به هیچ عنوان توصیه نمیشود. چرا که:
- ضربات فلز به فلز باعث آسیب به دندههای گرانقیمت موتور برقی فرمان (MDPS) میشود.
- به مرور زمان، خلاصی (لقی) فرمان بیشتر شده و دقت رانندگی را کاهش میدهد.
اگر علت صدا از سیبکها یا بلبرینگ سرکمک باشد: در صورت اهمال، احتمال در رفتن سیبک یا قفل کردن فرمان وجود دارد که میتواند بسیار خطرناک باشد.
روش تعمیر و هزینه رفع صدای تقه فرمان سانتافه
اگر مشخص شود که مشکل از لاستیک کوپلینگ فرمان است (که در اکثر موارد هست):
- قیمت قطعه: خود قطعه لاستیک ستارهای قیمت بسیار مناسب و ارزانی دارد.
- اجرت تعمیر: اجرت تعویض آن نسبت به قیمت قطعه بالاتر است، زیرا تعمیرکار باید ستون فرمان (تلسکوپی فرمان) را به طور کامل باز کرده، موتور MDPS را جدا کند، قطعه خرد شده قبلی را تمیز نموده و لاستیک جدید را جایگذاری کند.
⚠️ یک هشدار بسیار مهم: تعویض کوپلینگ فرمان سانتافه نیاز به تخصص بالایی دارد. در صورت عدم مهارت تعمیرکار، احتمال آسیب دیدن اسپیرال فرمان (ساعتفرمان)، قطع شدن سیم ایربگ یا از کالیبره خارج شدن سنسور زاویه فرمان وجود دارد. حتماً به تعمیرگاههای تخصصی هیوندای مراجعه کنید.
چگونه از بروز این مشکل جلوگیری کنیم؟
- در حالت کاملاً ایستا فرمان را نچرخانید: سعی کنید همیشه قبل از چرخاندن فرمان، خودرو حرکت بسیار اندکی (حتی در حد چند سانتیمتر) داشته باشد تا اصطکاک کاهش یابد.
- فرمان را تا انتها نگه ندارید: وقتی فرمان را تا آخرین حد (قفل به قفل) میچرخانید، فشار مضاعفی به سیستم MDPS و کوپلینگ وارد میشود.
- از پارک کردن با چرخهای کج خودداری کنید: پارک کردن خودرو در سطوح شیبدار با چرخهای چرخیده، فشار مداوم روی این لاستیک ایجاد میکند.
جمعبندی
اگر هنگام چرخاندن فرمان سانتافه در حالت ایستا صدای تقه شدید میشنوید، به احتمال ۹۰ درصد لاستیک کوپلینگ فرمان برقی شما خرد شده است. خبر خوب این است که این مشکل با هزینهای معقول و تعویض این قطعه کوچک به طور کامل برطرف میشود. پیشنهاد میکنیم در اولین فرصت به یک جلوبندیساز یا تعمیرگاه تخصصی خودروهای کره ای مراجعه کنید تا از آسیب به قطعات گرانقیمتتر سیستم فرمان جلوگیری شود.
آیا شما هم در سانتافه خود با این مشکل مواجه شدهاید؟ تجربه یا سوالات خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند.