علت صدای کوبش و تقتق در جلوبندی جیلی هنگام عبور از دستانداز
خودروهای برند جیلی (Geely) مانند جیلی امگرند ۷، امگرند X7 و GC6 به دلیل ارزش خرید بالا، امکانات مناسب و سواری نرم در بازار ایران شناخته شدهاند. با این حال، مانند هر خودروی دیگری، سیستم تعلیق و جلوبندی آنها پس از مدتی کارکرد یا تردد در جادههای ناهموار دچار استهلاک میشود.
اگر شما نیز هنگام عبور از دستاندازها، سرعتگیرها یا چالههای خیابان با صداهای ناهنجاری مثل کوبش، تقتق، جیغ یا زوزه از قسمت جلوی خودرو مواجه میشوید، این مقاله دقیقاً برای شما نوشته شده است. در این مطلب تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی مهمترین دلایل صدای جلوبندی جیلی پرداخته و راه حلهای رفع آن را بررسی کنیم.
چرا جلوبندی جیلی دچار صدا میشود؟
سیستم تعلیق خودرو مجموعهای پیچیده از قطعات لاستیکی، فلزی و هیدرولیکی است که وظیفه جذب ضربات جاده و حفظ پایداری خودرو را بر عهده دارند. وقتی یکی از این قطعات دچار فرسودگی، پارگی یا لقی شود، فلز به فلز شده یا ضربه را به بدنه منتقل میکند که نتیجه آن ایجاد صداهای آزاردهنده است.
در ادامه، رایجترین عوامل بروز صدای تقتق و کوبش در جلوبندی انواع خودروهای جیلی را بررسی میکنیم:
۱. خرابی بوشهای طبق (Control Arm Bushings)
بوشها قطعات لاستیکی یا بورتانی هستند که طبقها را به شاسی خودرو متصل میکنند. وظیفه اصلی آنها جذب لرزشها و ضربات ریز جاده است.
- علائم خرابی: با گذشت زمان و در اثر حرارت و فشار، لاستیک این بوشها پاره یا خشک میشود. خرابی بوش طبق باعث ایجاد صدای «تقتق» یا «کوبش» در هنگام عبور از دستاندازها و حتی در هنگام ترمزگیری شدید میشود.
۲. خرابی سیبکهای فرمان و طبق (Ball Joints)
سیبکها مفاصل گوی و کاسهای هستند که امکان چرخش چرخها و همزمان بالا و پایین رفتن سیستم تعلیق را فراهم میکنند.
- علائم خرابی: اگر سیبکها دچار لقی یا اصطلاحاً «گشاد شدن» شوند، هنگام عبور از ناهمواریها صدای «تقتق» خشکی ایجاد میکنند. همچنین در موارد شدید، فرمانپذیری خودرو مختل شده و ممکن است فرمان سفتی یا بازی بیش از حد داشته باشد.
۳. خرابی یا مستهلک شدن کمکفنرها (Shock Absorbers)
کمکفنرهای جیلی وظیفه کنترل نوسانات فنرها را دارند. اگر روغن کمکفنر خالی شود یا سوپاپهای درون آن آسیب ببینند، کارایی خود را از دست میدهند.
- علائم خرابی: صدای «کوبش» شدید (به خصوص در زمان پایین آمدن خودرو از روی دستانداز)، شیرجه رفتن ماشین در ترمزگیری، و نوسان بیش از حد بدنه از نشانههای خرابی کمکفنر است. گاهی اوقات خودِ کمکفنر سالم است، اما پاتوم یا دستهکمک بالای کمک خراب شده و ایجاد صدا میکند.
۴. خرابی میل موجگیر و لاستیکهای چاکدار (Sway Bar & Stabilizer Links)
میل موجگیر (استابیلایزر) دو چرخ جلو را به یکدیگر متصل میکند تا از پیچیدن بیش از حد خودرو در سر پیچها جلوگیری کند. این میل توسط سیبکهای کوچک (لینک تعلیق) و لاستیکهای چاکدار مهار میشود.
- علائم خرابی: خرابی لینکهای میل موجگیر یا از بین رفتن لاستیکهای چاکدار، عامل شماره یک صدای «قژقژ» یا «تقتق ریز و متوالی» هنگام رد شدن از دستاندازهای ریز یا ناهمواریهای جاده است.
۵. شل شدن پیچومهرههای جلوبندی یا زیروبند
گاهی اوقات قطعات جلوبندی کاملاً سالم هستند، اما به دلیل عبور مداوم از دستاندازها، پیچومهرههای شاسی، طبق، یا جعبه فرمان شل شدهاند. این لقی باعث میشود قطعات هنگام ضربه خوردن به هم بخویند و صدای کوبش ایجاد کنند.
۶. خرابی پلوس و سرپلوس (Axle Joints)
اگر صدای تقتق بیشتر هنگام دور زدن کامل (مثلاً در دور میدان) به گوش برسد، احتمال خرابی سرپلوس بسیار بالاست. البته اگر گردگیر پلوس پاره شده باشد، خاک و آب وارد مفصل شده و به سرعت آن را خراب میکند.
عیبیابی سریع جلوبندی جیلی در خانه
قبل از مراجعه به مکانیک، میتوانید برخی موارد را به صورت چشمی بررسی کنید:
- بررسی چرخها: فرمان را تا آخر بپیچید و با یک چراغ قوه به پشت چرخها نگاه کنید. آیا روغنی روی کمکفنرها نشسته است؟ آیا لاستیکهای بوش و گردگیرها پاره شدهاند؟
- تست تکان دادن (Bounce Test): با دست روی کاپوت جلو فشار بیاورید و خودرو را چند بار بالا و پایین کنید و ناگهان رها کنید. اگر خودرو بیش از یکبار نوسان کرد، کمکفنرهای شما ضعیف شدهاند.
- آزمون لق زدن چرخ: در حالی که خودرو روی جک است، چرخ را در ساعت ۱۲ و ۶ بگیرید و تکان دهید؛ اگر لقی احساس کردید، بلبرینگ یا سیبک مشکل دارد. اگر در ساعت ۳ و ۹ لقی داشت، مشکل از سیبک فرمان است.
هزینهها و اهمیت تعمیر بهموقع جلوبندی جیلی
نادیده گرفتن صدای جلوبندی جیلی میتواند بسیار خطرناک باشد. یک سیبک خراب یا قفل شده میتواند در سرعتهای بالا باعث بریدن فرمان و بروز تصادفات شدید شود. از طرفی، خرابی یک قطعه کوچک مانند لاستیک چاکدار یا بوش، اگر به موقع تعویض نشود، به مرور به قطعات گرانقیمتتری مثل جعبه فرمان، طبقها و کمکفنرهای خودرو آسیب میزند.
نکته خرید قطعه: اگر مالک خودروهایی مثل جیلی امگرند ۷ یا X7 هستید، حتماً هنگام تعویض قطعات جلوبندی به کیفیت قطعه (ترجیحاً قطعات اصلی (OEM) یا برندهای معتبر کرهای/چینی درجه یک) توجه کنید. قطعات بیکیفیت بازار پس از مدت کوتاهی مجدداً به صدا میافتند.
سخن پایانی
صدای کوبش و تقتق در جلوبندی جیلی هنگام عبور از دستانداز هشدار واضحی است که سیستم تعلیق خودروی شما به توجه نیاز دارد. بهترین کار این است که به محض شنیدن این صداها، به یک تعمیرکار متخصص جلوبندی مراجعه کنید تا با دستگاه بالانس و جک، منشاء دقیق صدا پیدا شود.
آیا شما هم تجربه رانندگی با خودروهای جیلی و مواجهه با صدای جلوبندی را دارید؟ تجربیات و سوالات خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید!