از کجا بفهمیم ماشین روغنسوزی دارد؟
روغنسوزی یکی از آن اصطلاحاتی است که هر رانندهای از شنیدن آن تنش میلرزد. این مشکل مخفیانه میتواند به مرور زمان جان موتور ماشین شما را بگیرد و هزینههای گزافی روی دستتان بگذارد. اما نگران نباشید! اگر به موقع متوجه نشانههای آن شوید، میتوانید جلوی خسارتهای سنگین را بگیرید.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما دقیق بررسی کنیم که روغنسوزی چیست، چه علائمی دارد و چگونه میتوانیم آن را در مراحل اولیه تشخیص دهیم.
روغنسوزی چیست و چرا اتفاق میافتد؟
به زبان ساده، وقتی روغن موتور به درون محفظه احتراق نفوذ کرده و همراه با بنزین بسوزد، اصطلاحاً ماشین دچار «روغنسوزی» شده است. وظیفه اصلی روغن، روانکاری قطعات متحرک موتور است و نباید وارد محفظه احتراق شود.
این مشکل معمولاً به دلیل فرسودگی قطعات داخلی موتور رخ میدهد. مهمترین دلایل آن عبارتند از:
- خوردگی یا شکستگی رینگهای پیستون
- خوردگی دیواره سیلندر (بوش سیلندر)
- خرابی لاستیک ساق سوپاپ
- تراشیده شدن گاید سوپاپ
- استفاده از روغنهای بیکیفیت یا تعویض دیرهنگام روغن
۵ نشانه قطعی که به شما میگویند ماشین روغنسوزی دارد
تشخیص روغنسوزی همیشه هم نیاز به باز کردن موتور ندارد. ماشین شما با نشانههای روشنی با شما صحبت میکند. این ۵ علامت را جدی بگیرید:
۱. تغییر رنگ دود اگزوز (مهمترین نشانه)
یکی از سادهترین راههای تشخیص روغنسوزی، نگاه کردن به دود خروجی از اگزوز است:
- دود آبی رنگ: اگر دود خارج شده از اگزوز مایل به آبی یا خاکستری تیره بود، شک نکنید که ماشین روغنسوزی دارد. (توجه داشته باشید که بخار آب در هوای سرد زمستان سفید رنگ و طبیعی است، اما دود روغنسوزی بوی نامطبوعی دارد و زود محو نمیشود).
۲. کم کردن غیرعادی روغن موتور
اگر عادت دارید سطح روغن موتور را مرتب چک کنید و متوجه شدهاید که ماشین در فاصله کوتاهی مقدار زیادی روغن کم میکند (مثلاً در هر ۱۰۰۰ کیلومتر بیش از نیم لیتر)، این نشانه بارز روغنسوزی است. البته مطمئن شوید که ماشین نشتی روغن از کارتر یا واشر سرسیلندر نداشته باشد.
۳. چرب شدن سر شمعها
وقتی شمعهای خودرو را باز میکنید تا آنها را تعویض یا بررسی کنید، اگر الکترود شمع چرب، دوده گرفته یا رسوبزده باشد، نشان میدهد که روغن به محفظه احتراق نفوذ کرده است. چرب شدن شمعها حتی میتواند باعث خامسوزی، بد کار کردن موتور و لرزش آن شود.
۴. استشمام بوی سوختگی خاص
آیا گاهی اوقات بوی شبیه به پلاستیک سوخته یا روغن داغ به مشامتان میرسد؟ این بو که معمولاً پس از رانندگی طولانی یا گاز دادن به ماشین به مشام میرسد، ناشی از سوختن روغن در موتور یا نشستن قطرات روغن روی اگزوز داغ است.
۵. افت شتاب و کاهش قدرت موتور
در اثر روغنسوزی، تراکم درون سیلندرها کاهش مییابد. در نتیجه، احتراق به خوبی انجام نمیشود و شما افت显著 شتاب، تنبل شدن خودرو در سربالاییها و کاهش کلی توان موتور را احساس خواهید کرد.
تستهای ساده برای اطمینان از روغنسوزی
اگر به روغنسوزی ماشین خود مشکوک هستید، میتوانید این تستهای خانگی را انجام دهید:
- تست در سرازیری: وقتی ماشین گرم است، در یک سرازیری طولانی بدون اینکه پایتان را روی پدال گاز بگذارید (با دنده سنگین) حرکت کنید. سپس ناگهان پا را روی پدال گاز فشار دهید. اگر دود آبی غلیظی از اگزوز خارج شد، ماشین شما قطعا روغنسوزی دارد.
- تست کمپرس موتور: با مراجعه به یک مکانیک، از او بخواهید تست کمپرس (تراکم) بگیرد. اگر فشار تراکم در یکی از سیلندرها پایینتر باشد، مشکل از رینگها یا سوپاپهاست.
آیا میتوان از روغنسوزی جلوگیری کرد؟ (پیشگیری)
پیشگیری همیشه بهتر و ارزانتر از درمان است. با رعایت نکات زیر میتوانید عمر مفید موتور را افزایش دهید:
- تعویض به موقع روغن: هرگز اجازه ندهید روغن موتور کیفیت خود را از دست بدهد. از روغن با گرانروی (ویسکوزیته) توصیهشده توسط کارخانه سازنده استفاده کنید.
- بررسی مرتب سطح روغن: عادت کنید حداقل هفتهای یکبار یا پیش از سفرهای طولانی، روغن موتور را با گیج (سیخ روغن) چک کنید.
- تعویض بهموقع فیلترها: فیلتر هوای کثیف باعث ورود ذرات معلق به داخل موتور و سایش دیواره سیلندر میشود.
- پرهیز از فشار آوردن به موتور سرد: وقتی ماشین تازه روشن میشود، روغن هنوز به غلظت و دمای مناسب نرسیده است. از گاز دادن شدید در هوای سرد خودداری کنید.
هزینه و راهحل تعمیر روغنسوزی
متأسفانه روغنسوزی مشکی نیست که با یک آچارکشی ساده حل شود. برای رفع اساسی آن، موتور خودرو نیازمند تعمیر اساسی (اورن هال یا نیمموتور) است. در این فرآیند، مکانیک سرسیلندر را باز کرده، رینگهای پیستون را تعویض میکند، در صورت نیاز سیلندر را تراش میدهد و لاستیک ساق سوپاپها را نو میکند.
استفاده از افزودنیهای موسوم به “ضد روغنسوزی” یا “مکملهای بهبود تراکم” تنها یک راه حل موقت و اورژانسی هستند و مشکل اصلی را ریشهای حل نمیکنند.
سخن پایانی
روغنسوزی بیماری خاموش خودرو است. اگر نشانههایی که گفتیم را در خودروی خود مشاهده کردید، زمان را از دست ندهید و در اولین فرصت به یک مکانیک معتبر مراجعه کنید. بیتوجهی به روغنسوزی میتواند در نهایت به قفل شدن موتور (شاتون زدن) و تحمیل هزینههای سنگین چند ده میلیونی منجر شود.
نظر شما چیست؟ آیا تا به حال تجربه روغنسوزی خودرو داشتهاید؟ چه راهکاری را برای حل آن پیشنهاد میکنید؟ تجربیات خود را در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.