بررسی صدای شرشر آب پشت داشبورد تارا (هوا گرفتن رادیاتور بخاری)
شنیدن صدای عجیب از ماشین همیشه نگرانکننده است، اما برخی صداها آنقدر خاص هستند که بلافاصله توجه راننده را جلب میکنند. یکی از این موارد، صدای شرشر آب یا حرکت مایعات از پشت داشبورد خودروی تارا است. این صدا معمولاً هنگام استارت زدن، گاز دادن یا فشردن پدال گاز در دورهای پایین به گوش میرسد و حسی شبیه به جریان داشتن یک رودخانه کوچک در پشت کیلومترشمار را تداعی میکند!
اگر شما هم دارنده خودروی تارا (دندهای یا اتوماتیک) هستید و با این مشکل مواجه شدهاید، اصلاً نگران نباشید. در این مقاله جامع، به عنوان یک راهنمای تخصصی، به بررسی علت اصلی صدای شرشر آب پشت داشبورد تارا، خطرات نادیده گرفتن آن و آموزش گامبهگام هواگیری رادیاتور بخاری میپردازیم.
علت اصلی صدای شرشر آب پشت داشبورد تارا چیست؟
موتور تارا (TU5 پلاس) مانند سایر موتورهای مدرن، برای خنکسازی از یک سیستم مداربسته مایع (آب و ضدیخ) استفاده میکند. بخشی از این مایع خنککننده برای گرم کردن کابین در فصل زمستان، وارد رادیاتور بخاری میشود که درست در فضای پشت داشبورد قرار دارد.
به طور طبیعی، این مدار باید کاملاً پر از مایع و عاری از هرگونه هوا باشد. وقتی هوا وارد این سیستم میشود، همراه با گردش مایع توسط واترپمپ، حبابهای هوا حرکت کرده و هنگام عبور از رادیاتور بخاری، صدای شرشر یا قلقل آب تولید میکنند.
به طور کلی، دلایل ورود هوا به سیستم خنککننده تارا عبارتند از:
۱. کم شدن سطح ضدیخ یا آب رادیاتور
سادهترین علت، افت سطح مایع خنککننده در منبع انبساط است. اگر سطح آب از خط Minimum پایینتر برود، واترپمپ به جای مایع، هوا را به داخل مدار میکشد.
۲. هواگیری نادرست در زمان تعویض ضدیخ
اگر اخیراً ضدیخ ماشین را تعویض کردهاید یا تعمیراتی روی موتور انجام دادهاید، احتمالاً تعمیرکار مراحل هواگیری را به درستی و کامل انجام نداده است. موتور TU5 پلاس به هواگیری حساس است.
۳. نشتیهای ریز در مسیر گردش آب
وجود یک نشتی میکروسکوپی در شلنگها، اتصالات، ترموستات یا خود رادیاتور بخاری باعث میشود که در زمان خنک شدن موتور (و ایجاد فشار منفی)، هوا به داخل سیستم مکیده شود، حتی اگر قطرهای آب روی زمین نریزد!
۴. خرابی درب منبع انبساط
درب منبع انبساط تارا فقط یک سرپوش ساده نیست؛ بلکه دارای سوپاپ فشار است. اگر این سوپاپ خراب شود، تنظیم فشار مدار به هم خورده و سیستم هوا میگیرد.
۵. آسیبدیدگی واشر سرسیلندر (ترسیدن واشر)
این بدترین سناریوی ممکن است. اگر واشر سرسیلندر به هر دلیلی (مثل داغ کردن موتور) آسیب ببیند، کمپرس و گازهای ناشی از احتراق داخل سیلندر وارد مدار آب میشوند و مدام در سیستم ایجاد هوا میکنند.
چرا نباید صدای شرشر آب را نادیده بگیرید؟
شاید تصور کنید این صدا فقط یک مزاحمت صوتی ساده است، اما نادیده گرفتن آن میتواند هزینههای سنگینی روی دست شما بگذارد:
- کاهش راندمان بخاری: هوای محبوس شده در رادیاتور بخاری مانع از گرم شدن کامل آن میشود و بخاری خودرو باد ولرم یا سرد خواهد زد.
- بالا رفتن دمای موتور (جوش آوردن): وجود هوا در مدار خنککننده، گردش صحیح آب را اختلال داده و باعث ایجاد نقاط داغ (Hot Spots) در موتور میشود.
- سوختن واشر سرسیلندر: نوسانات دما و نرسیدن آب به برخی نقاط حساس موتور، در نهایت منجر به تاب برداشتن سرسیلندر و سوختن واشر آن میشود.
آموزش گامبهگام هواگیری رادیاتور بخاری و موتور تارا
اگر مشکل از نشتی شدید یا واشر سرسیلندر نباشد، با یک هواگیری ساده و اصولی مشکل صدای شرشر آب رفع خواهد شد. شما میتوانید این کار را خودتان انجام دهید یا به مکانیک مراجعه کنید.
نکته بسیار مهم ایمنی: هرگز هواگیری را زمانی که موتور داغ است انجام ندهید! خطر سوختگی شدید با آب جوش وجود دارد. حتماً صبر کنید موتور کاملاً سرد شود.
ابزار مورد نیاز:
- مایع ضدیخ استاندارد + آب مقطر (به نسبت ۵۰-۵۰)
- آچار یا پیچگوشتی مناسب برای پیچهای هواگیری (معمولاً پیچ آلن یا چهارسو)
- قیف هواگیری یا یک بطری نوشابه برشخورده
مراحل کار:
- سرد کردن کامل موتور: خودرو را در یک سطح صاف پارک کرده و بگذارید موتور کاملاً سرد شود.
- باز کردن درب منبع انبساط: درب منبع انبساط آب را باز کنید.
- شناسایی پیچهای هواگیری: در موتور TU5 پلاس تارا، معمولاً دو پیچ هواگیری وجود دارد:
- پیچ هواگیری برنجی (یا پلاستیکی): روی هوزینگ ترموستات.
- پیچ هواگیری پلاستیکی (شبیه درب والو لاستیک): روی شلنگ ورودی به بخاری (نزدیک دیواره اتاق).
- افزودن مایع خنککننده: قیف را روی منبع انبساط قرار داده و ترکیب آب مقطر و ضدیخ را بریزید تا منبع پر شود.
- باز کردن پیچهای هواگیری:
- ابتدا پیچ هواگیری روی ترموستات را باز کنید تا هوا و مایع بدون حباب خارج شود، سپس آن را ببندید.
- سپس پیچ هواگیری مسیر بخاری (که بالاترین نقطه است) را باز کنید. آنقدر مایع اضافه کنید تا مایع خروجی از این پیچ، کاملاً یکنواخت و بدون حبابهای هوا (یا صدای فوت کردن) خارج شود.
- بستن پیچها و تنظیم سطح آب: پیچهای هواگیری را با دقت (بدون فشار زیاد برای جلوگیری از هرز شدن) ببندید. سطح مایع در منبع انبساط را روی علامت Max تنظیم کرده و درب آن را محکم ببندید.
- تست نهایی: موتور را روشن کنید و بگذارید کار کند تا فن خنککننده حداقل یکبار روشن و خاموش شود. در این مدت عملکرد بخاری را تست کنید (باید باد بسیار گرم بزند). پس از خنک شدن مجدد موتور، سطح آب را چک کنید و در صورت نیاز سرسر کنید.
چه زمانی باید به تعمیرگاه مراجعه کنیم؟
اگر مراحل هواگیری را انجام دادید اما:
- صدای شرشر آب پس از چند روز دوباره بازگشت.
- سطح آب منبع انبساط مدام کم میشود.
- از اگزوز خودرو دود سفید همراه با بوی شیرین خارج میشود.
- روی درب موتور یا داخل منبع آب، حالت لجن سفید/کرم رنگ (مخلوط آب و روغن) دیدید.
در این حالت، احتمال نشتی در سیستم، خراب بودن درب منبع یا مشکل در واشر سرسیلندر وجود دارد و خودرو باید توسط یک مکانیک ماهر بررسی شود.
نتیجهگیری
صدای شرشر آب پشت داشبورد تارا، یک هشدار زودهنگام از طرف سیستم خنککننده خودروی شماست. علت اصلی آن وجود هوا در رادیاتور بخاری است که با یک هواگیری دقیق و بررسی سطح ضدیخ به راحتی برطرف میشود. پیشنهاد میکنیم همیشه در سرویسهای دورهای، سطح مایع خنککننده و سلامت درب منبع انبساط را چک کنید تا از بروز هزینههای سنگین تعمیر موتور جلوگیری شود.
شما هم در خودروی تارای خود تجربه شنیدن این صدا را داشتهاید؟ آیا با هواگیری