بررسی فیوز چراغهای خطر (راهنما و فلاشر) پژو
تصور کنید در حال رانندگی در یک جاده شلوغ یا اتوبان هستید و قصد دارید سمت راست بپیچید یا به دلیل یک خطر ناگهانی، فلاشر (جفتراهنما) خود را روشن کنید؛ اما هیچ اتفاقی نمیافتد! نه صدای «تیکتیک» راهنما میآید و نه چراغهای پشت آمپر یا بیرون خودرو روشن میشوند.
عملکرد صحیح چراغهای راهنما و فلاشر مستقیم با امنیت جانی شما در ارتباط است. در ۹۰ درصد مواقع، علت از کار افتادن ناگهانی این سیستم، سوزندهشدن یک قطعه کوچک، ارزان اما بسیار حیاتی به نام فیوز است.
در این مقاله جامع، قصد داریم به بررسی دقیق محل قرارگیری، نقشهخوانی و نحوه تعویض فیوز چراغهای خطر و راهنما در انواع پژو (۴۰۵، پارس، ۲۰۶، ۲۰۷) بپردازیم تا بدون نیاز به مراجعه به برقکار خودرو، خودتان مشکل را در چند دقیقه حل کنید.
سیستم چراغ راهنما و فلاشر پژو چگونه کار میکند؟
قبل از اینکه به سراغ جعبه فیوز برویم، بهتر است بدانید جریان برق در این سیستم چگونه منتقل میشود. برق از باتری وارد جعبه فیوز شده، پس از عبور از فیوز محافظ، به اتوماتیک راهنما (رله/آفتامات) یا یونیت مالتیپلکس (BSI/Ecomux) میرسد و در نهایت با زدن دسته راهنما یا دکمه فلاشر، به چراغها هدایت میشود.
اگر سیستم چراغ خطر شما کار نمیکند، معمولاً یکی از موارد زیر رخ داده است:
- سوختن فیوز مربوطه (شایعترین دلیل)
- خرابی دکمه فلاشر یا دسته راهنما
- معیوب شدن آفتامات/رله راهنما (در مدلهای غیر مالتیپلکس)
- سوختن لامپها
- اختلال در یونیت BSI (در ۲۰۶ و ۲۰۷ مالتیپلکس)
جعبه فیوز پژو کجاست؟
در اکثر محصولات خانواده پژو، دو جعبه فیوز وجود دارد:
- جعبه فیوز داخل اتاق (کابین): معمولاً در سمت چپ فرمان، زیر داشبورد یا پشت قاب درب داشبورد قرار دارد. فیوزهای راهنما و فلاشر معمولاً در این جعبه هستند.
- جعبه فیوز داخل محفظه موتور (BSM/BM34): در کنار باتری قرار دارد و مربوط به قطعات سنگینتر مانند فن، ایبیاس و چراغهای بزرگ جلو است.
بررسی فیوز راهنما و فلاشر در مدلهای مختلف پژو
چون سیستم برق پژو در سالها و مدلهای مختلف (ساده و مالتیپلکس) متفاوت است، در ادامه مدل به مدل بررسی میکنیم:
۱. فیوز راهنما و فلاشر پژو ۴۰۵، پژو پارس و سمند (سیستم برق قدیم/معمولی)
در پژو ۴۰۵ و پارسهای با سیستم برق قدیمی (غیر مالتیپلکس)، جعبه فیوز داخل کابین، زیر سمت چپ فرمان قرار دارد.
- شماره فیوز فلاشر (جفتراهنما): معمولاً فیوز شماره F13 (با آمپر ۱۵ یا ۲۰ آمپر – رنگ آبی یا زرد) مربوط به فلاشر و برق مستقیم آن است.
- شماره فیوز چراغ راهنما: معمولاً فیوز شماره F18 (۱۰ آمپر – رنگ قرمز) یا F8 مربوط به برق راهنما (بعد از باز شدن سوئیچ) است.
- نکته مهم: در این خودروها، اگر راهنما کار نمیکند اما فلاشر کار میکند (یا بالعکس)، به احتمال زیاد فیوز راهنما سوخته است، چون فیوز فلاشر مستقیم به باتری متصل است اما راهنما از برق سوئیچ تغذیه میکند.
مکان آفتامات راهنما: در پژو ۴۰۵ و پارس قدیمی، علاوه بر فیوز، یک رله مکعبی شکل (معمولاً مشکی یا زرد) زیر داشبورد وجود دارد که صدای تیکتیک تولید میکند. اگر فیوز سالم بود، این رله خراب است.
۲. فیوز راهنما و فلاشر پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ (فرانسوی – BSI)
در پژو ۲۰۶های مدل زیر ۹۱ (برق فرانسوی)، کنترل تمام تجهیزات الکترونیکی بر عهده یونیت BSI است که زیر داشبورد سمت راننده قرار دارد.
- فیوز فلاشر و راهنما: در سیستم BSI، چراغهای راهنما توسط رلههای داخلی خود BSI مدیریت میشوند، اما فیوزهای تغذیه آنها عبارتند از:
- فیوز F13 (5 آمپر): مربوط به صفحه آمپر و کلید فلاشر.
- فیوز F22 (20 آمپر): مربوط به برق تجهیزات روشنایی و نمایشگرها.
- فیوز F4 (10 آمپر): مربوط به تغذیه یونیت BSI و کلیدها.
نکته تخصصی ۲۰۶ فرانسوی: اگر راهنما در ۲۰۶ سریعتر از حد معمول میزند، فیوز سالم است و احتمالاً یکی از لامپهای راهنمای جلو یا عقب سوخته یا اتصالی دارد.
۳. فیوز راهنما و فلاشر پژو ۲۰۶، ۲۰۷ و پارس (سیستم مالتیپلکس ایرانی: اکومکس، سازهندوالکترونیک، کروز)
در مدلهای سال ۹۲ به بالا که سیستم برق آنها ایرانیزه (Multiplex) شده است، نقشه فیوزها متفاوت است:
- در سیستم اکومکس (ECO-MUX): جعبه فیوز داخل کابین (BCM) خروجی راهنماها را کنترل میکند. فیوز F2 یا F14 در جعبه فیوز داخل کابین را بررسی کنید.
- در سیستم کروز/سازهند: دفترچه راهنمای درب جعبه فیوز را باز کنید. علامت یک مثلث دوتایی (نماد فلاشر) یا دو فلش به سمت چپ و راست (نماد راهنما) روی درب درج شده است.
جدول راهنمای سریع رنگ و آمپر فیوزها
برای اینکه فیوزها را اشتباه تعویض نکنید، به رنگ آنها توجه کنید. هر رنگ نشاندهنده یک آمپراژ مشخص است:
| رنگ فیوز | شدت جریان (آمپر) |
|---|---|
| قهوهای روشن (کرمی) | ۵ آمپر |
| قهوهای تیره/قهوهای | ۷.۵ آمپر |
| قرمز | ۱۰ آمپر |
| آبی | ۱۵ آمپر |
| زرد | ۲۰ آمپر |
| سفید/شفاف | ۲۵ آمپر |
| سبز | ۳۰ آمپر |
توصیه: هرگز فیوز سوخته را با فیوزی با آمپر بالاتر یا پایینتر تعویض نکنید. استفاده از آمپر بالاتر ممکن است باعث سیمکشیسوزی و حریق خودرو شود!
آموزش گام به گام تست و تعویض فیوز چراغ خطر پژو
اگر راهنما یا فلاشر شما از کار افتاده، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
گام اول: خاموش کردن خودرو
سوئیچ خودرو را ببندید و کلید را بردارید تا جریان برق کاملاً قطع شود و از بروز اتصال کوتاه جلوگیری شود.
گام دوم: باز کردن درب جعبه فیوز
درب جعبه فیوز (زیر فرمان) را با فشار ملایم یا چرخاندن پیچهای پلاستیکی آن باز کنید. در پشت درب جعبه فیوز، نقشه جانمایی قرار دارد.
گام سوم: بیرون کشیدن فیوز
با استفاده از انبرک پلاستیکی موجود در جعبه فیوز (یا یک دمباریک کوچک)، فیوز مربوط به راهنما/فلاشر را به آرامی به سمت بیرون بکشید.
گام چهارم: بررسی ظاهری فیوز (تست چشمی)
به بدنه شفاف فیوز نگاه کنید:
- فیوز سالم: سیم فلزی U شکل داخل آن کاملاً پیوسته و سالم است.
- فیوز سوخته: سیم فلزی قطع شده، گسسته یا نوار سیاه رنگ ناشی از سوختگی روی پلاستیک آن دیده میشود.
گام پنجم: تست با چراغ تست یا مولتیمتر (در صورت نیاز)
اگر قطعی سیم مشخص نیست، مولتیمتر را روی حالت بوق (Continuity) بگذارید. دو پروب را به دو پایه فیوز بزنید؛ اگر صدای بوق شنیدید، فیوز سالم است.
گام ششم: جا زدن فیوز جدید
یک فیوز دقیقاً همآمپر (همرنگ) جایگزین کنید و آن را با فشار ملایم در جای خود قرار دهید.
علائم خرابی: فیوز سوخته یا آفتامات (رله) خراب است؟
یکی از سوالات پرکرار رانندگان این است که از کجا بفهمیم مشکل از فیوز است یا رله/آفتامات؟
- اگر نه راهنما کار میکند و نه فلاشر: به احتمال زیاد فیوز اصلی سوخته است یا کلید فلاشر قطعی دارد.
- اگر فلاشر کار میکند اما راهنما کار نمیکند: فیوز مربوط به برق سوئیچ (راهنما) سوخته است یا دسته راهنما مشکل دارد.
- اگر راهنما روشن میماند اما چشمک نمیزند (ثابت میماند): مشکل از آفتامات/رله راهنما است، نه فیوز!
- اگر صدای تیکتیک خیلی سریع شده است: یکی از لامپهای راهنما سوخته است و میزان مقاومت مدار تغییر کرده است.
سوالات متداول (FAQ)
۱. علت زود به زود سوختن فیوز راهنما و فلاشر پژو چیست؟ اگر به محض تعویض فیوز، دوباره میسوزد، یک اتصال کوتاه در مدار وجود دارد. شایعترین علل آن عبارتند از: آبخوردگی چراغهای راهنما، آسیبدیدگی سیمکشی سوکت راهنمای روی گلگیر، یا استفاده از لامپهای غیراستاندارد (مانند لامپهای LED بیکیفیت یا پرمصرف).
۲. آیا تعویض کلید فلاشر نیاز به ابزار خاصی دارد؟ در پژو ۴۰۵ و پارس، کلید فلاشر با یک فازمتر یا کارت پلاستیکی به راحتی از جای خود بیرون میآید. گاهی خرابی پلاتینهای داخل همین کلید باعث از کار افتادن کل راهنماها میشود.
۳. آیا میتوانم به جای فیوز سوخته از سیم مسی استفاده کنم؟ به هیچ عنوان! این کار مجاز نیست. سیم مسی در برابر نوسانات جریان ذوب نمیشود و جریان اضافی مستقیم به سیمکشی خودرو و یونیتهای گرانقیمت (مانند BSI) آسیب زده و باعث آتشسوزی خودرو میشود.
جمعبندی
بررسی و تعویض فیوز چراغهای خطر (راهنما و فلاشر) پژو یکی از سادهترین کارهای تعمیراتی است که هر رانندهای باید آن را بداند. با همراه داشتن چند فیوز یدک (۱۰، ۱۵ و ۲۰ آمپر) و یک انبرک در داشبورد خودرو، میتوانید در صورت بروز مشکل در جاده، در کمتر از ۵ دقیقه مشکل روشنایی و ایمنی خودروی خود را برطرف کنید.
اگر با تعویض فیوز همچنان مشکل راهنما و فلاشر پژو شما برطرف نشد، پیشنهاد میکنیم سلامت کلید فلاشر، دسته راهنما و در نهایت سیمکشی خودرو را توسط یک برقکار مجرب بررسی کنید.