جای رله استارت کوییک
خودروی کوییک (Quick) به عنوان یکی از محبوبترین هاچبکهای تولیدی سایپا، این روزها در خیابانهای کشور بسیار دیده میشود. شناخت بخشهای مختلف فنی این خودرو برای هر رانندهای لازم است؛ چرا که گاهی اوقات بروز یک ایراد جزئی میتواند ما را ساعتها در جاده معطل کند. یکی از مشکلات رایجی که ممکن است برای هر خودرویی از جمله کوییک پیش بیاید، عمل نکردن استارت است.
وقتی سوئیچ را میچرخانید یا دکمه استارت را فشار میدهید اما ماشین تنها یک صدای «تک» میدهد یا کاملاً بیصداست، احتمال زیادی وجود دارد که مشکل از رله استارت باشد.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به طور مفصل درباره جای رله استارت کوییک، نحوه پیدا کردن آن، علائم خرابی و روش عیبیابیاش صحبت کنیم. اگر شما هم میخواهید مانند یک مکانیک حرفهای از پس این کار بر 오ید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
رله استارت چیست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از اینکه به سراغ پیدا کردن جای رله استارت کوییک برویم، بهتر است بدانیم این قطعه کوچک چه کاری انجام میدهد.
استارت خودرو برای چرخاندن موتور به جریان الکتریکی بسیار قوی (گاهی بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ آمپر) نیاز دارد. اگر این جریان مستقیم از سوی سوئیچ استارت به سمت استارت هدایت شود، سیمکشی خودرو ذوب شده و سوئیچ در1 ثانیه میسوزد.
اینجاست که رله استارت (Starter Relay) وارد میدان میشود. رله در واقع یک کلید الکترونیکی است. جریان ضعیفی که با چرخاندن سوئیچ ارسال میشود، رله را تحریک میکند و رله به عنوان یک پل ارتباطی، اجازه میدهد تا جریان قوی باتری مستقیماً به استارت برسد. بنابراین، اگر رله بسوزد، فرمان استارت به موتور منتقل نشده و ماشین روشن نمیشود.
جای رله استارت کوییک کجاست؟
یکی از سوالات پررکرر رانندگان کوییک این است که: «جعبه فیوز کوییک کجاست و رله استارت دقیقاً کدام یکی است؟»
در خودروی کوییک (که پلتفرمی مشترک با تیبا و ساینا دارد)، به طور کلی دو جعبه فیوز اصلی تعبیه شده است: ۱. جعبه فیوز داخلی (زیر فرمان، سمت چپ راننده) ۲. جعبه فیوز محفظه موتور (داخل کاپوت، کنار باتری)
محل دقیق رله استارت در کوییک:
رله استارت کوییک در جعبه فیوز داخل محفظه موتور قرار دارد.
برای دسترسی به آن باید مراحل زیر را طی کنید:
- کاپوت خودرو را بالا بزنید.
- به دنبال یک جعبه پلاستیکی سیاه رنگ در سمت چپ یا راست محفظه موتور (معمولاً نزدیک به باتری و مخزن شیشهشور) بگردید.
- خارهای درپوش جعبه فیوز را باز کرده و درب آن را بردارید.
- پشت درب جعبه فیوز یا در دفترچه راهنمای خودرو، نقشه فیوزها و رلهها درج شده است. رله استارت معمولاً با برچسبهایی مانند START یا STA مشخص شده است.
نکته فنی: در برخی مدلهای کوییک، ممکن است رلههای مربوط به سیستم استارت و پمپ بنزین در یک بلوک درایور مجزا در نزدیکی ایسیو (ECU) یا زیر داشبورد نیز حضور داشته باشند، اما اصلیترین رله قدرت استارت در جعبه فیوز داخل کاپوت قرار دارد.
علائم خرابی رله استارت کوییک
تشخیص اینکه مشکل از خود استارت است یا رله آن، کار چندان سختی نیست. اگر نشانههای زیر را مشاهده کردید، احتمال خرابی رله استارت بسیار بالاست:
۱. صدای «تک» (Click) هنگام استارت زدن
وقتی سوئیچ را میچرخانید، صدای کلیک ضعیفی شنیده میشود اما موتور استارت نمیخورد. این صدا در واقع صدای عمل کردن خود رله است که جریان را قطع و وصل میکند، اما اتصالات داخلی رله آنقدر فرسوده شدهاند که نمیتوانند جریان برق را به موتور استارت برسانند.
۲. سکوت کامل هنگام استارت زدن
هیچ صدایی از موتور یا زیر کاپوت شنیده نمیشود. چراغهای پشت آمپر روشن هستند (پس باتری سالم است)، اما ماشین هیچ واکنشی به استارت زدن نشان نمیدهد. این یعنی سیگنال برق اصلاً به رله نمیرسد یا بوبین رله سوخته است.
۳. استارت خوردن گاهبهگاه (مشکل intermittent)
گاهی اوقات ماشین راحت روشن میشود، اما در برخی مواقع (مخصوصاً وقتی موتور گرم است) هرچه استارت میزنید فایدهای ندارد و بعد از گذشت دقایقی، دوباره ماشین بدون مشکل روشن میشود. این حالت «گیر کردن» یا قطع اتصال حرارتی در رله استارت است.
چگونه مطمئن شویم مشکل از رله استارت است؟ (روش تست)
قبل از اینکه برای خرید رله جدید هزینه کنید، میتوانید آن را تست کنید. بهترین روش برای تست رله استارت کوییک، جابجایی (Swap) آن با یک رله مشابه است.
در جعبه فیوز موتور کوییک، چند رله مشابه یکدیگر وجود دارد (مثلاً رله بوق، رله فن یا رله چراغها معمولاً از نظر آمپر و شکل ظاهری با رله استارت یکی هستند).
- رله استارت را از جای خود خارج کنید.
- آن را با رله بوق یا رله فن (که از سالم بودنشان مطمئن هستید) جابجا کنید.
- حالا استارت بزنید. اگر خودرو روشن شد، یعنی رله قبلی شما سوخته و نیاز به تعویض دارد. اگر باز هم ماشین روشن نشد، مشکل جای دیگری است (مثلاً اتوماتیک استارت، زغال استارت یا خود استارت).
نحوه تعویض رله استارت کوییک
تعویض این قطعه بسیار ساده است و نیازی به ابزار خاصی ندارد. حتی خودتان میتوانید در جاده آن را انجام دهید:
- قطع کردن باتری (توصیه ایمنی): برای جلوگیری از اتصالی، بهتر است سر باتری منفی (-) را جدا کنید. (البته بسیاری از مکانیکها این کار را انجام نمیدهند، اما برای افراد مبتدی ایمنتر است).
- پیدا کردن جای رله استارت کوییک: طبق راهنمایی که در بخشهایپر گفتیم، درب جعبه فیوز موتور را باز کنید.
- خارج کردن رله معیوب: رله را با دو انگشت یا با کمک یک انبر دست کوچک به آرامی به سمت بالا بکشید تا از سوکت خارج شود. حواستان باشد پایههای آن کج نشود.
- خرید رله جدید: هنگام خرید قطعه یدکی، حتماً به آمپر رله (معمولاً ۳۰ آمپر یا ۴۰ آمپر) و تعداد پایههای آن دقت کنید. حتماً رله استاندارد و باکیفیت تهیه کنید تا به سیمکشی کوییک آسیبی نرسد.
- جا زدن رله جدید: رله جدید را دقیقاً در همان جهت رله قبلی درون سوکت فشار دهید تا کاملاً جا بیفتد.
- تست نهایی: کاپوت را ببندید و استارت بزنید.
دلایل اصلی سوختن رله استارت کوییک
برای اینکه رله جدیدی که میخرید زود نسوزد، بهتر است با عوامل خرابی آن آشنا باشید:
- نوسانات برق باتری: ضعیف بودن باتری یا خرابی دینام میتواند باعث داغ شدن و آسیب به بوبین رله شود.
- استفاده از تجهیزات برقی غیر استاندارد: نصب دزدگیرهای متفرقه، سیستمهای صوتی سنگین بدون رله مجزا، یا چراغهای زنون غیر استاندارد، فشار مضاعفی به سیستم برق و رلههای خودرو وارد میکند.
- نفوذ آب و رطوبت: شستشوی موتور با آب با فشار زیاد میتواند باعث نفوذ آب به داخل جعبه فیوز و اکسید شدن پایههای رله استارت شود.
- کیفیت پایین قطعه: استفاده از رلههای متفرقه و چینی بیکیفیت در بازار لوازم یدکی.
کلام آخر
آشنایی با جای رله استارت کوییک و نحوه کارکرد آن، یکی از مهارتهای ساده اما بسیار کاربردی برای هر رانندهای است. اگر روزی خودروی کوییک شما استارت نخورد، پیش از اینکه نگران هزینه برنت جرثقیل و انتقال ماشین به تعمیرگاه باشید، میتوانید جعبه فیوز داخل کاپوت را چک کنید، رله استارت را تست کرده و در صورت نیاز آن را با یک رله یدکی تعویض نمایید.
امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد. اگر در زمینه سیستم برق کوییک یا جای رلهها سوالی دارید، حتماً آن را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.