دلیل گاز هرز خوردن و تق کردن گیربکس اتوماتیک دنا پلاس چیست؟
دنا پلاس اتوماتیک یکی از محبوبترین خودروهای ملی در بازار ایران است که به دلیل راحتی در رانندگی، امکانات مناسب و ظاهر جذاب، طرفداران زیادی دارد. اما مانند هر خودروی مجهز به گیربکس اتوماتیک دیگری، این خودرو نیز ممکن است پس از مدتی دچار مشکلاتی شود.
دو مورد از آزاردهندهترین و در عین حال نگرانکنندهترین ایراداتی که رانندگان دنا پلاس اتوماتیک گزارش میکنند، «گاز هرز خوردن» و «تق کردن گیربکس» است. اگر شما هم پشت فرمان این خودرو نشستهاید و با این نشانهها مواجه شدهاید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا به بررسی دلایل، علائم و راههای درمان این مشکلات بپردازیم.
چرا گیربکس اتوماتیک دنا پلاس «تق» میکند؟
صدای تقه، ضربه یا لگد زدن گیربکس هنگام تعویض دنده (بهویژه بین دندههای ۱ به ۲ یا هنگام قرار دادن دسته دنده در حالت R یا D)، از شایعترین گلایههای مالکان این خودرو است. مهمترین دلایل بروز این مشکل عبارتند از:
۱. خرابی یا کثیفی روغن گیربکس (ATF)
روغن گیربکس در سیستمهای اتوماتیک نقش حیاتی دارد؛ همزمان وظیفه روانکاری، خنککاری و انتقال فشار هیدرولیک را بر عهده دارد. اگر روغن گیربکس کیفیت خود را از دست بدهد، بسوزد یا سیاهرنگ شود، سوپاپها و ساعت گیربکس بهدرستی عمل نمیکنند و تعویض دندهها با ضربه و تقه همراه خواهد بود.
۲. خرابی دستهموتورها و دستهگیربکس
دنا پلاس اتوماتیک گشتاور موتور را بهخوبی منتقل میکند. اگر دستهموتورها یا دستهگیربکس دچار پارگی، شل شدن یا فرسودگی لاستیک داخلی شده باشند، نیروی وارد شده به موتور و گیربکس مهارنشده و تکانهای شدید موتور به کابین منتقل میشود که این امر کاملاً شبیه به تقه زدن گیربکس احساس میشود.
۳. خرابی ساعت گیربکس (Valve Body)
ساعت گیربکس مغز متفکر سیستم هیدرولیک است که مسیر روغن را هدایت میکند. وجود براده آهن در روغن، رسوبگذاری یا خرابی شیر برقیها (سلونوئیدها) در ساعت گیربکس، باعث افت فشار و در نتیجه تقه زدن هنگام تعویض دنده میشود.
۴. ایرادات نرمافزاری و ایسییو گیربکس (TCU)
گاهی اوقات گیربکس از نظر مکانیکی کاملاً سالم است، اما عدم تطابق نرمافزاری، بهروز نبودن فریمور ایسییو گیربکس یا به هم خوردن تدابیر تطبیقی (Adaptation)، باعث میشود دندهها در دور موتورهای نامناسب و با شوک تعویض شوند.
چرا گیربکس اتوماتیک دنا پلاس «گاز هرز» میخورد؟
گاز هرز خوردن به این معناست که پای خود را روی پدال گاز فشار میدهید، دور موتور بالا میرود (مثلاً به ۳۰۰۰ یا ۴۰۰۰ دور بر دقیقه میرسد)، اما خودرو به همان نسبت شتاب نمیگیرد و گویی نیرو به چرخها منتقل نمیشود. این مشکل معمولاً ناشی از موارد زیر است:
۱. کمبود سطح روغن گیربکس (کم روغن کردن)
اگر به دلیل نشری یا تبخیر، میزان روغن گیربکس دنا پلاس کاهش یابد، فشار هیدرولیک لازم برای درگیر کردن صفحات کلاج تامین نمیشود. نتیجه این امر، لغزش صفحات کلاج روی یکدیگر و در نهایت «گاز هرز خوردن» خودرو است.
۲. فرسودگی و سوختن صفحات کلاج (Clutch Packs)
صفحات کلاج وظیفه درگیر کردن و انتقال قدرت را دارند. اگر رانندگیهای پرفشار، بکسل کردن یا تعویض نکردن بهموقع روغن رخ داده باشد، اصطکاک صفحات از بین رفته و اصطلاحاً میسوزند. در این حالت، کلاجها دیگر توانایی انتقال کامل قدرت موتور را ندارند.
۳. خرابی توربین (Torque Converter)
توربین یا مبدل گشتاور وظیفه انتقال نیروی موتور به گیربکس را از طریق سیال دارد. اگر پرههای توربین آسیب ببیند یا قطعات داخلی آن دچار خرابی شوند، ارتباط موثر موتور و گیربکس قطع شده و خودرو گاز هرز میخورد.
ارتباط بین گاز هرز خوردن و تق کردن گیربکس چیست؟
بسیاری از اوقات این دو مشکل با یکدیگر همزمان رخ میدهند. برای مثال، افت فشار روغن در گیربکس هم باعث لغزش کلاجها (گاز هرز) و هم باعث عملکرد ناگهانی و همراه با ضربه سوپاپها (تق کردن) میشود. بنابراین، مشاهده همزمان این دو علامت هشدار جدی برای مراجعه فوری به یک تعمیرکار متخصص گیربکس اتوماتیک است.
راهحلها و اقدامات پیشگیرانه
اگر دنا پلاس اتوماتیک شما دچار این علائم شده است، برای جلوگیری از هزینههای سرسامآور تعمیر اساسی (Overhaul)، اقدامات زیر را انجام دهید:
- بررسی سطح و کیفیت روغن: اولین قدم، چک کردن سطح روغن و رنگوبوی آن است. تعویض روغن گیربکس در بازههای منظم (معمولاً هر ۴۵ تا ۶۰ هزار کیلومتر) بسیاری از این مشکلات را حل میکند.
- بررسی دستهموتورها: سلامت دستهموتورها را توسط مکانیک بررسی کنید و در صورت پارگی، آنها را با قطعات باکیفیت تعویض کنید.
- بهروزرسانی نرمافزار (Calibrate): گاهی با یک آپدیت ساده نرمافزاری در نمایندگی یا تعمیرگاههای تخصصی، رفتار گیربکس بهبود مییابد.
- عیبیابی با دستگاه دیاگ: خطاهای ذخیره شده در ایسییو گیربکس میتوانند دقیقا مشخص کنند کدام سنسور، سلونوئید یا شیر برقی دچار ایراد شده است.
نتیجهگیری
گاز هرز خوردن و تق کردن گیربکس اتوماتیک دنا پلاس، نشانههایی از خستگی یا خرابی در بخشهای هیدرولیکی، مکانیکی یا الکترونیکی گیربکس هستند. بیتوجهی به این علائم کوچک، میتواند در کوتاهمدت به خرابی کامل گیربکس و تحمیل هزینههای سنگین مالی منجر شود. به محض مشاهده این نشانهها، خودرو را نزد یک تعمیرکار مجرب و متخصص گیربکسهای اتوماتیک ببرید و از رانندگی پرفشار با خودرو خودداری کنید.
آیا شما هم تجربه رانندگی با دنا پلاس اتوماتیک و مواجهه با این مشکلات را داشتهاید؟ نظرات و سوالات خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.