رله استارت طرح کلیک کجاست
موتورسیکلتهای اسکوتر طرح کلیک (مثل هوندا کلیک، طرح کلیک نیرو موتور، کبیر، هانی و سایر مدلهای مونتاژی) امروزه سهم بزرگی از بازار موتورسیکلت ایران را به خود اختصاص دادهاند. این موتورسیکلتها به دلیل راحتی، سیستم استارت برقی و گیربکس اتوماتیک بسیار محبوب هستند. اما گاهی اوقات ممکن است با فشردن دکمه استارت، با سکوت موتورسیکلت مواجه شوید و هیچ صدایی از موتور به گوش نرسد. در ۹۰ درصد مواقع، مقصر اصلی این ماجرا قطعهای به نام «رله استارت» است.
اگر برای شما هم این سوال پیش آمده که «رله استارت طرح کلیک کجاست؟» و چطور میتوان آن را پیدا، تست یا تعویض کرد، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید تا به صورت تخصصی و گامبهگام این موضوع را بررسی کنیم.
رله استارت چیست و چه وظیفهای دارد؟
پیش از اینکه به سراغ پیدا کردن جایگاه رله استارت برویم، بهتر است بدانیم این قطعه کوچک چه کاری انجام میدهد.
باتری موتورسیکلت جریان برق با آمپر بالا را تولید میکند، اما کلید استارت روی فرمان بسیار کوچک است و نمیتواند جریان مستقیم و قوی باتری را تحمل کند (اگر این اتفاق بیفتد، کلید استارت ذوب میشود). اینجاست که رله استارت (Starter Relay) وارد عمل میشود. رله مثل یک کلید اتوماتیک بزرگ (یا پل ارتباطی) عمل میکند؛ وقتی شما دکمه استارت را فشار میدهید، یک فرمان ضعیف به رله میرسد، رله مغناطیسی شده و مدار اصلی را متصل میکند تا برق قوی باتری به استارت برسد و موتور روشن شود.
پاسخ اصلی: رله استارت طرح کلیک کجاست؟
در اکثر موتورسیکلتهای طرح کلیک (که از انجینهای مشابه PCX یا کلیک هوندا بهره میبرند)، سیستمهای برقی در قسمت عقب یا زیر پلاستیکهای جلو قرار دارند.
برای پیدا کردن رله استارت طرح کلیک باید مراحل زیر را دنبال کنید:
- زین را باز کنید: در زیر زین صندوق کوچکی وجود دارد که با جک زدن موتورسیکلت به آن دسترسی دارید.
- قابهای بغل یا باتری را بررسی کنید: در بسیاری از مدلهای طرح کلیک، باتری موتورسیکلت در قسمت جلوییپایینی جای پا (کف موتور) و یا در زیر قابهای بغل زین قرار دارد.
- جایگاه دقیق رله: رله استارت معمولاً در نزدیکی باتری و متصل به کابل مثبت (+) باتری قرار دارد. این قطعه به شکل یک جعبه کوچک مشکی رنگ است که یک یا دو فیوز (معمولاً فیوز ۱۰ یا ۱۵ آمپر) داخل آن قرار گرفته و یک کابل ضخیم از باتری به آن وارد و از آن خارج شده است.
نکته مهم: در برخی مدلهای متفرقه طرح کلیک، ممکن است رله استارت در زیر قابهای جلو (دور فرمان و پشت چراغ) تعبیه شده باشد. اما در مدلهای استاندارد (مثل نیرو موتور یا کبیر)، با باز کردن قاب باتری یا قابهای زیرین نزدیک باتری، فوراً آن را پیدا خواهید کرد.
از کجا بفهمیم مشکل از رله استارت است؟ (علائم خرابی)
قبل از اینکه دست به آچار شوید و بخواهید رله را تعویض کنید، باید مطمئن شوید که مشکل دقیقاً از همین قطعه است. علائم زیر نشاندهنده خرابی یا نیمسوز شدن رله استارت طرح کلیک هستند:
- صدای تیکتیک (Clicking Sound): وقتی دکمه استارت را میزنید، از زیر قاب موتور صدای «تیک تیک» میشنوید اما موتور استارت نمیزند. این صدا نشان میدهد که فرمان به رله میرسد و رله تلاش میکند مدار را ببصلد، اما توان عبور دادن آمپر کافی را ندارد یا کنتاکتهای داخلی آن ضعیف شدهاند.
- سکوت مطلق: دکمه استارت را فشار میدهید و هیچ صدایی (حتی تیکتیک) شنیده نمیشود. (البته این حالت ممکن است خرابی خود دکمه استارت، قطعی سیمکشی یا تمام شدن زغال استارت هم باشد).
- سوختن مداوم فیوز: اگر فیوز موتورسیکلت مدام میسوزد، احتمال اتصالی در رله استارت وجود دارد.
چگونه رله استارت را تست کنیم؟
برای اینکه مطمئن شوید رله استارت طرح کلیک خراب است، یک تست ساده وجود دارد:
- تست با پیچگوشتی (بypass): دو پیچ یا پایهای که کابلهای ضخیم به رله استارت متصل هستند را با یک پیچگوشتی قوی و عایق (دارای دسته پلاستیکی) به هم وصل کنید (اتصال کوتاه موقت).
- نتیجه: اگر با این کار موتور استارت خورد و روشن شد، یعنی باتری و استارت سالم هستند و رله استارت خراب است و باید تعویض شود. (هشدار: این کار جقه ایجاد میکند و باید با احتیاط کامل انجام شود تا به سیمکشی آسیب نرسد).
راهنمای گامبهگام تعویض رله استارت طرح کلیک
اگر مطمئن شدید که رله استارت سوخته است، نیازی به بردن موتور به تعمیرگاه ندارید و خودتان با داشتن یک آچار مناسب میتوانید آن را عوض کنید:
- قطع کردن برق موتور: برای ایمنی بیشتر و جلوگیری از جرقه زدن، ابتدا بست منفی باتری را باز کنید.
- باز کردن قاب محافظ: با استفاده از پیچگوشتی چهارسو، قاب محافظ باتری یا قابهای پلاستیکی اطراف رله را باز کنید تا به آن دسترسی کامل داشته باشید.
- جدا کردن سوکت و کابلها:
- ابتدا کابلهای ضخیم مثبت که با پیچ به رله متصل هستند را باز کنید.
- سوکت فشاری کوچک (سوکت فرمان استارت) را از رله جدا کنید.
- خارج کردن رله کهنه: رله معمولاً روی یک خار لاستیکی سوار شده است؛ آن را به سمت بالا بکشید تا از بدنه جدا شود.
- نصب رله جدید: رله استارت جدید طرح کلیک (که میتوانید به راحتی از لوازم یدکیفروشیها تهیه کنید) را دقیقاً مشابه قبلی جا بزنید. کابلها و سوکت را متصل کنید و پیچها را سفت ببندید.
- تست نهایی: بست باتری را ببندید و دکمه استارت را فشار دهید. موتورتان باید به راحتی روشن شود.
نکات مهم برای افزایش طول عمر استارت و رله طرح کلیک
- از باتری سالم استفاده کنید: ضعیف بودن باتری باعث میشود رله استارت جریان زیادی بکشد و پلاتینهای داخل آن بسوزند.
- استارت ممتد نزنید: در روزهای سرد زمستان، بیش از ۳ الی ۵ ثانیه مداوم استارت نزنید. به استارت و رله استراحت دهید تا داغ نکنند.
- جلوگیری از نفوذ آب: هنگام کارواش گرفتن، از پاشیدن مستقیم آب با فشار قوی به سمت قسمتهای برقی و باتری طرح کلیک خودداری کنید.
نتیجهگیری
در این مقاله بررسی کردیم که رله استارت طرح کلیک کجاست و چگونه میتوان آن را عیبیابی و تعویض کرد. به طور خلاصه، این قطعه در نزدیکی باتری موتورسیکلت شما قرار دارد و وظیفه انتقال جریان برق قوی به استارت را بر عهده دارد. با داشتن یک عدد رله یدکی و یک پیچگوشتی، به راحتی میتوانید درکوتاهترین زمان این مشکل رایج را در خانه حل کنید.
اگر تجربه تعویض رله استارت در موتورسیکلت طرح کلیک خود را دارید یا سوالی در این زمینه ذهنتان را درگیر کرده، حتماً آن را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.