علائم خرابی سرسیلندر پیکان وانت
پیکان وانت (باردو) با وجود توقف خط تولید، همچنان یکی از خودروهای کار, پرکاربرد و محبوب در جادهها و کوچهپسکوچههای ایران است. موتور قدیمی و سنتی این خودرو (موسوم به OHV یا همان موتور پیکان) استهلاک مشخصی دارد و یکی از حیاتیترین بخشهای آن، سرسیلندر است.
خرابی سرسیلندر در پیکان وانت میتواند دردسرساز شود و اگر به موقع تشخیص داده نشود، هزینههای سنگینی روی دست شما بگذارد. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی مهمترین علائم خرابی سرسیلندر پیکان وانت بپردازیم تا پیش از قفل کردن کامل موتور، مشکل را شناسایی کنید.
سرسیلندر چیست و چه وظیفهای در پیکان وانت دارد؟
پیش از بررسی نشانهها، بهتر است بدانیم سرسیلندر کجاست و چه کار میکند. سرسیلندر قطعهای چدنی یا آلومینیومی است که در بالاترین قسمت بلوک موتور قرار میگیرد. این قطعه به همراه پیستونها، محفظه احتراق را تشکیل میدهد و محل قرارگیری سوپاپها، شمعها و مجاری آب و روغن است.
در موتور پیکان وانت، به دلیل فشارهای کاری بالا (معمولاً حمل بار)، سرسیلندر تحت تاثیر حرارت شدید قرار دارد و مستعد آسیب است.
مهمترین علائم خرابی و سوختن واشر سرسیلندر پیکان وانت
خرابی سرسیلندر معمولاً با آسیب دیدن یا سوختن «واشر سرسیلندر» شروع شده و در صورت بیتوجهی، خودِ قطعه سرسیلندر تاب برمیدارد یا ترک میخورد. مهمترین نشانهها عبارتند از:
۱. مخلوط شدن آب و روغن (آبروغن قاطی کردن)
این بارزترین نشانه خرابی سرسیلندر در پیکان وانت است. وقتی واشر سرسیلندر بسوزد یا سرسیلندر ترک بخورد، راه میانبری بین مجاری آب و روغن ایجاد میشود.
- چگونه تشخیص دهیم؟ در کاپوت را بالا بیاورید و درب رادیاتور یا درب قالپاق روغن (محل ریختن روغن موتور) را بررسی کنید. اگر رنگ روغن شبیه به شیرکاکائو یا قهوه با شیر شده بود، موتور پیکان وانت شما اصطلاحاً «آب و روغن قاطی کرده» و باید سریعاً به تعمیرگاه مراجعه کنید.
۲. دود سفید از اگزوز
دیدن دود در هوای سرد طبیعی است، اما اگر موتور گرم است و همچنان از اگزوز پیکان وانت دود سفید غلیظ خارج میشود، این نشانه ورود آب (ضدیخ) به داخل محفظه احتراق است. این آب همراه با بنزین میسوزد و به شکل دود سفید از اگزوز بیرون میآید. همچنین ممکن است بوی شیرین ضدیخ را احساس کنید.
۳. کم شدن مداوم آب رادیاتور بدون نشتی مشخص
اگر مرتب مجبور میشوید به رادیاتور پیکان وانت آب اضافه کنید، اما هیچگونه نشتی روی زمین، از سمت واترپمپ، رادیاتور یا شلنگها مشاهده نمیکنید، یعنی آبِ سیستم خنککننده در حال تبخیر یا ورود به موتور است که معمولاً به دلیل خرابی سرسیلندر رخ میدهد.
۴. داغ کردن بیش از حد موتور (جوش آوردن)
سیستم خنککننده پیکان وانت نسبتاً قدیمی است. اگر آمپر آب مرتب بالا میآید و ماشین زود جوش میآورد، این گرما میتواند باعث تاب برداشتن سرسیلندر شود. از سوی دیگر، اگر یک بار ماشین به شدت داغ کند، واشر سرسیلندر میسوزد. پس این رابطه دوطرفه است: جوش آوردن باعث خرابی سرسیلندر میشود و خرابی سرسیلندر باعث جوش آوردن مداوم میگردد.
۵. افت توان و کشش موتور (بهویژه هنگام باربری)
پیکان وانت برای باربری ساخته شده است؛ اما اگر احساس میکنید ماشین در سرپایینیها یا هنگام حمل بار جان ندارد، کُند گاز میخورد و موتور «تایم» خالی میکند یا اصطلاحاً سه کار میکند، ممکن است تراکم موتور به دلیل خرابی واشر سرسیلندر افت کرده باشد.
۶. حباب زدن در رادیاتور یا منبع انبساط
اگر درِ رادیاتور پیکان وانت را (هنگامی که موتور سرد است) باز کنید و از کسی بخواهید گاز بدهد، دیدن حبابهای هوا روی سطح آب رادیاتور نشاندهنده نشت گازهای احتراق به داخل سیستم آب است که به دلیل خرابی واشر یا ترک سرسیلندر اتفاق میافتد.
دلایل اصلی خرابی سرسیلندر پیکان وانت چیست؟
برای پیشگیری از این خرابی پرهزینه، بهتر است بدانیم چه عواملی باعث آسیب به سرسیلندر پیکان وانت میشوند:
- جوش آوردن مکرر: بزرگترین دشمن سرسیلندر پیکان، بیتوجهی به آمپر آب و کار کردن موتور با دمای بالا است.
- خرابی ترموستات یا واترپمپ: عدم گردش صحیح آب در موتور.
- بستن غیراصولی پیچهای سرسیلندر: اگر در تعمیرات قبلی، پیچها با ترکمتر و به ترتیبِ استاندارد سفته نشده باشند، سرسیلندر تاب برمیدارد.
- کیفیت پایین قطعات یدکی: استفاده از واشر سرسیلندر بیکیفیت.
- رانندگی پرفشار با موتور سرد: گاز دادن شدید به ماشین بلافاصله پس از استارت صبحگاهی.
هزینه تعمیر و تراشکاری سرسیلندر پیکان وانت
خوشبختانه موتور پیکان به دلیل قدیمی بودن و فراوانی قطعات، نسبت به خودروهای جدید تعمیرات ارزانتر و سادهتری دارد. اگر به موقع متوجه خرابی شوید، احتمالاً با تعویض واشر سرسیلندر و کفتراشی سرسیلندر (توسط تراشکار برای رفع تاببردیدگی) مشکل حل میشود.
اما اگر بیتوجهی کنید و سرسیلندر تاب شدید بردارد یا اصطلاحاً «سوپاخ بزند» یا ترک بخورد، ممکن است مجبور به تعویض کامل سرسیلندر شوید که هزینههای شما را به شدت افزایش میدهد.
راههای پیشگیری از خرابی سرسیلندر پیکان وانت
- بررسی منظم آب و روغن: پیش از شروع کار روزانه با پیکان وانت، سطح آب و روغن را چک کنید.
- سرویس به موقع سیستم خنککننده: ضدیخ را همیشه در رادیاتور داشته باشید تا از رسوبگذاری و زنگزدگی جلوگیری شود.
- توجه به آمپر آب: اجازه ندهید عقربه آمپر آب به خط قرمز نزدیک شود. در صورت بالا رفتن دما، سریعاً توقف کنید.
- تعویض به موقع روغن: استفاده از روغن موتور باکیفیت و تعویض آن در کیلومترهای مقرر.
نتیجهگیری
پیکان وانت اسب پیشانیسفید جادههای باری سبک است و سلامت موتور آن یعنی نانآوری خانواده. علائم خرابی سرسیلندر پیکان وانت را جدی بگیرید. به محض مشاهده دود سفید، قاطی شدن آب و روغن یا جوش آوردنهای مداوم، خودرو را به یک مکانیک قابل اعتماد نشان دهید تا از آسیبهای جدیتر و هزینههای گزاف جلوگیری کنید.
اگر شما هم تجربه تعویض سرسیلندر پیکان وانت را دارید، نظرات و تجربیات خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید!