علت جوش آوردن ال نود
رنو تندر ۹۰ یا همان ال ۹۰ (L90) را همه به عنوان یک خودروی جانسخت، کماستهلاک و با موتور بسیار مقاوم میشناسند. موتور K4M این خودرو به دلیل طراحی مهندسیشده، کمتر دچار ایرادهای عجیبوغریب میشود. با این حال، حتی این فرانسوی محبوب نیز اگر بهموقع سرویس نشود یا دچار نقص فنی در سیستم خنککننده گردد، ممکن است آمپر آبش بالا رفته و اصطلاحاً «جوش بیاورد».
جوش آوردن ال ۹۰ یکی از آن اتفاقاتی است که اگر نادیده گرفته شود، میتواند به قیمت تراش سرسیلندر، واشر سرسیلندر سوزاندن و حتی تعویض موتور تمام شود. در این مقاله جامع از سری مقالات تخصصی خودرو، قصد داریم به بررسی علت جوش آوردن ال نود، نشانههای آن و راههای پیشگیری از این اتفاق بپردازیم. با ما همراه باشید.
چرا خودرو جوش میآورد؟ (نگاهی کلی)
پیش از اینکه به طور اختصاصی درباره ال ۹۰ صحبت کنیم، باید بدانیم وظیفه سیستم خنککننده چیست. موتور خودرو در اثر احتراق مداوم سوخت، حرارت بسیار بالایی تولید میکند. این حرارت باید توسط مایع خنککننده (آب و ضد یخ) از موتور گرفته شده و به سمت رادیاتور هدایت شود تا در آنجا توسط هوا خنک شود. هر اختلالی در این چرخه (کمبود مایع، خرابی قطعات مکانیکی یا الکترونیکی) منجر به حبس گرما در موتور و در نهایت جوش آوردن میشود.
مهمترین علتهای جوش آوردن ال نود (L90)
با اینکه ال ۹۰ سیستم خنککننده نسبتاً قابلی دارد، اما برخی قطعات آن مستعد استهلاک هستند. در ادامه رایجترین دلایل جوش آوردن این خودرو را بررسی میکنیم:
۱. خرابی یا نیمسوز شدن ترموستات (Thermostat)
ترموستات وظیفه دارد تا زمانی که موتور سرد است، مسیر گردش آب به سمت رادیاتور را ببندد تا موتور زودتر به دمای کاری برسد. وقتی دمای موتور بالا میرود، ترموستات باز میشود تا آب گرم وارد رادیاتور شود.
- مشکل چیست؟ اگر ترموستات قفل شود و باز نشود، آب درون موتور حبس شده و رادیاتور سرد میماند، در حالی که موتور در آستانه ذوب شدن است!
- راهحل: تعویض بهموقع ترموستات (معمولاً هر ۵۰ هزار کیلومتر) و استفاده از ترموستات استاندارد (اصلی).
۲. خرابی فن رادیاتور و رلههای آن
فن رادیاتور ال ۹۰ نقش حیاتی در خنک کردن آب دارد، بهخصوص در ترافیکهای سنگین شهری یا روزهای گرم تابستان.
- مشکل چیست؟ سوختن موتور فن، خرابی پروانهها، قطع شدن سیمکشی یا خرابی «رله فن» باعث میشود که فن در دور تند یا اصلاً کار نکند. در ال ۹۰، خرابی مقاومت فن (رزیستور) نیز گاهی باعث کار نکردن دور کند میشود که این موضوع دمای موتور را به دور تند میرساند و اگر فشار زیاد باشد، موتور جوش میآورد.
- راهحل: بررسی دور کند و دور تند فن توسط برقکار خودرو بهصورت دورهای.
۳. کمبود مایع خنککننده (نشتی آب)
یکی از شایعترین دلایل جوش آوردن ال ۹۰، کم شدن سطح آب درون منبع انبساط است.
- مشکل چیست؟ نشتی از رادیاتور (سوراخ شدن)، خرابی و پوسیدگی شیلنگهای آب، نشتی از واترپمپ یا خرابی درب منبع انبساط. درب منبع انبساط ال ۹۰ سوپاپ اطمینان دارد؛ اگر این سوپاپ خراب شود، فشار سیستم تنظیم نشده و آب زودتر به نقطه جوش میرسد یا تبخیر میشود.
- راهحل: بازدید روزانه یا هفتگی سطح آب رادیاتور و منبع انبساط پیش از روشن کردن خودرو.
۴. خرابی واترپمپ (پمپ آب)
واترپمپ وظیفه به گردش درآوردن آب در بلوک موتور و رادیاتور را بر عهده دارد.
- مشکل چیست؟ پرههای واترپمپ ممکن است در اثر استفاده از آب شهری (رسوبزدایی نکردن) دچار خوردگی شوند یا شفت آن بشکند. در این حالت، با وجود اینکه آب در موتور وجود دارد، اما گردش نمیکند و موتور بلافاصله جوش میآورد.
- راهحل: استفاده همیشه از ترکیب آب مقطر و ضد یخ (و نه آب لولهکشی) و تعویض واترپمپ همزمان با تعویض تسمه تایم.
۵. گرفتگی رادیاتور
رادیاتور ال ۹۰ ممکن است به مرور زمان دچار رسوبگرفتگی داخلی (به دلیل استفاده از آب نامناسب) یا گرفتگی خارجی (گیر کردن گرد و غبار، حشرات و گلولای بین پرههای رادیاتور) شود.
- مشکل چیست؟ عبور هوا از میان پرههای رادیاتور یا عبور آب از داخل آن مختل شده و تبادل حرارت به خوبی انجام نمیشود.
- راهحل: شستشوی رادیاتور (سیخ زدن یا استفاده از محلولهای رسوبزدای استاندارد) و شستشوی بیرونی با کارواش (با فشار مناسب که پرهها خم نشوند).
۶. سوختن یا نیمسوز شدن واشر سرسیلندر
این مورد معمولاً معلول جوش آوردن است، اما گاهی خودش میتواند علت باشد یا نشانهای از یک آسیب جدیتر باشد. اگر خودرو یکبار به شدت جوش آورده باشد، واشر سرسیلندر میسوزد. در این حالت، کمپرس موتور وارد سیستم آب میشود و مدام ایجاد حباب و بالا زدن آب از منبع انبساط میکند.
نشانههای هشداردهنده پیش از جوش آوردن کامل ال نود
قبل از اینکه آمپر آب ال ۹۰ به خط قرمز برسد و خودرو خاموش شود، نشانههایی بروز میدهد که باید هوشیار باشید:
- بالا رفتن غیرعادی آمپر آب: در شرایط عادی، آمپر آب ال ۹۰ باید روی خط وسط (یا کمی پایینتر) ثابت بماند. اگر از این حد بالاتر رفت، یعنی مشکلی وجود دارد.
- کار کردن سرسامآور فن در دور تند: اگر متوجه شدید فن خودرو حتی در هوای خنک با صدای بلند کار میکند، یعنی دمای موتور بالاست.
- بخار کردن از زیر کاپوت یا بوی ضد یخ: بوی شیرین ضد یخ یا بلند شدن بخار از سمت رادیاتور نشاندهنده نشتی یا جوش آوردن است.
- افت توان موتور: موتوری که داغ کرده است، راندمان خود را از دست میدهد و سست گاز میخورد.
هنگام جوش آوردن ال نود چه کنیم؟ (اقدامات حیاتی)
اگر آمپر آب ال ۹۰ به خط قرمز رسید، پتانسیل آسیب جدی به موتور وجود دارد. آرامش خود را حفظ کرده و مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- خودرو را به حنبی جاده هدایت کنید: بلافاصله در جایی امن توقف کنید.
- به هیچ وجه موتور را خاموش نکنید! این یک اشتباه رایج است. وقتی موتور داغ است، با خاموش کردن آن، گردش آب متوقف شده و حرارت انباشتهشده در موتور میتواند باعث تاب برداشتن سرسیلندر شود. بگذارید موتور در حالت درجا کار کند تا فن با کمک گردش آب، دما را پایین بیاورد.
- کولر را خاموش کنید و بخاری را روشن کنید: بخاری خودرو در واقع یک رادیاتور کوچک (رادیاتور بخاری) است که مانند یک رادیاتور کمکی عمل کرده و به تخلیه گرمای موتور کمک میکند. فن بخاری را روی دور تند بگذارید.
- درب کاپوت را بالا بزنید: اجازه دهید هوای آزاد جریان پیدا کند. به هیچ وجه درب منبع انبساط یا رادیاتور را باز نکنید! فشار بخار آب بسیار بالاست و آب جوش به صورت انفجاری به بیرون پاشیده و سوختگیهای شدید ایجاد میکند.
- اضافه کردن آب (با احتیاط): پس از اینکه آمپر پایین آمد و موتور کمی خنک شد، اگر مجبور به اضافه کردن آب شدید، به آرامی و قطرهقطره (در حالی که موتور روشن است) آب ولرم را روی بدنه رادیاتور بریزید و سپس به منبع انبساط اضافه کنید.
راههای پیشگیری از جوش آوردن L90
پیشگیری همیشه کمهزینهتر از درمان است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید از سلامت سیستم خنککننده ال ۹۰ خود مطمئن باشید:
- استفاده از ضد یخ باکیفیت: ضد یخ فقط برای زمستان نیست؛ نقطه جوش آب را بالا میبرد و از زنگزدگی قطعات جلوگیری میکند. هر سال ضد یخ را تعویض کنید.
- بررسی دورهای تسمه تایم و واترپمپ: در ال ۹۰، واترپمپ با تسمه تایم میچرخد. حتماً در هر بار تعویض تسمه تایم (معمولاً هر ۶۰ هزار کیلومتر)، واترپمپ را نیز بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید.
- چک کردن سطح مایعات: هفتهای یکبار کاپوت را بالا بزنید و سطح آب منبع انبساط را چک کنید.
- سرویس سالانه رادیاتور: پیش از شروع فصل گرما، وضعیت رادیاتور، ترموستات و فنها را نزد یک مکانیک ماهر بررسی کنید.
نتیجهگیری
ال ۹۰ خودرویی بسیار باکیفیت است، اما مانند هر وسیله مکانیکی دیگری نیاز به مراقبت دارد. علت جوش آوردن ال نود معمولاً ترکیبی از بیتوجهی به سطح آب، خرابی ترموستات یا ایراد در فن رادیاتور است. با سرویسهای دورهای منظم، استفاده از مایع خنککننده مرغوب و هوشیاری نسبت به تغییرات آمپر آب، میتوانید از بروز هزینههای سنگین تعمیر موتور جلوگیری کنید و از رانندگی با این خودروی بااصالت لذت ببرید.
اگر شما هم تجربهای در زمینه جوش آوردن ال ۹۰ و راهحل آن دارید، حتماً در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.