علت جوش اوردن ام وی ام ۱۱۰
خودروی ام وی ام ۱۱۰ (MVM 110) به عنوان یکی از کممصرفترین و محبوبترین خودروهای هاچبک شهری در ایران شناخته میشود. ابعاد کوچک و مانورپذیری بالا، این خودرو را به گزینهای عالی برای ترافیکهای شهری تبدیل کرده است. با این حال، یکی از چالشهای شایعی که برخی از مالکان این خودرو (چه مدلهای ۳ سیلندر و چه ۴ سیلندر) با آن مواجه میشوند، بالا رفتن دمای آب و جوش آوردن موتور است.
جوش آوردن خودرو مسئلهای نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت؛ چرا که دمای بالا میتواند در کوتاهترین زمان ممکن آسیبهای سنگین و هزینهبرداری مانند سوختن واشر سرسیلندر یا تاب برداشتن سرسیلندر به همراه داشته باشد.
در این مقاله از وبلاگ، قصد داریم به طور سیر تا پیاز علتهای جوش آوردن ام وی ام ۱۱۰، نحوه تشخیص آنها، اقدامات اضطراری هنگام مواجهه با این مشکل و راهکارهای پیشگیری از آن را بررسی کنیم.
سیستم خنککننده ام وی ام ۱۱۰ چگونه کار میکند؟
برای درک بهتر علت داغ شدن موتور، بهتر است بدانید سیستم خنککننده این خودرو شامل رادیاتور، واتر پمپ، ترموستات، فن خنککننده (به همراه رلهها)، منبع انبساط و شیلنگهای رابط است. مایع خنککننده (ترکیب آب و ضدیخ) توسط واترپمپ در اطراف بلوک موتور به گردش درمیآید تا گرمای حاصل از احتراق را جذب کند. سپس این مایع گرم به رادیاتور رفته، با جریان هوا خنک میشود و دوباره به موتور برمیگردد. اگر هر یک از این اجزا دچار نقص شوند، چرخه خنککاری مختل شده و خودرو جوش میآورد.
اصلیترین دلایل جوش آوردن ام وی ام ۱۱۰
در ادامه دلایل اصلی افزایش غیرطبیعی آمپر آب و جوش آوردن MVM 110 را تحلیل میکنیم:
۱. خرابی ترموستات (قفل کردن ترموستات)
ترموستات مانند یک شیر هوشمند عمل میکند. زمانی که موتور سرد است، مسیر خروج مایع به سمت رادیاتور را میبندد تا موتور زودتر به دمای ایدهآل برسد. پس از رسیدن به دمای استاندارد، ترموستات باز میشود.
- مشکل: اگر ترموستات ام وی ام ۱۱۰ در حالت بسته قفل کند، مایع داغ نمیتواند جهت خنکشدن وارد رادیاتور شود.
- نشانه: آمپر آب به سرعت بالا میرود، در حالی که رادیاتور یا شیلنگ خروجی آن همچنان سرد یا نیمهگرم است.
۲. عملکرد نادرست فن رادیاتور یا رلههای آن
یکی از نقاط ضعف رایج در سیستم برق و خنککننده ام وی ام ۱۱۰، رلههای فن و موتور فن است. فن این خودرو دارای دو دور (کند و تند) است.
- مشکل: سوختن رله دور کند یا تند، خرابی فشنگی آب (سنسور دمای خنککننده) یا نیمسوز شدن موتور فن باعث میشود که فن در زمان نیاز روشن نشود یا با دور کافی نچرخد.
- نشانه: خودرو در جاده و سرعت بالا دمای نرمالی دارد، اما به محض ورود به ترافیک یا توقف، آمپر آب بالا میرود و جوش میآورد.
۳. خرابی واتر پمپ (پمپ آب)
واتر پمپ وظیفه چرخش مایع خنککننده را بر عهده دارد.
- مشکل: خورده شدن پرههای داخلی واتر پمپ، بریدن شفت آن یا هرز گردیدن فولی واتر پمپ باعث میشود مایع خنککننده در سیستم ساکن بماند و جریان پیدا نکند.
- نشانه: صدای غیرطبیعی (گریسمانند یا سوت کشیدن) از سمت تسمه تایم/تسمه دینام و بالا رفتن سریع دمای موتور حتی در حرکت.
۴. گرفتگی یا کثیفی رادیاتور
رادیاتور ام وی ام ۱۱۰ ابعاد نسبتاً کوچکی دارد و رسوبگرفتگی آن سریعتر روی عملکرد موتور تاثیر میگذارد.
- مشکل داخلی: استفاده از آب شیر (دارای املاح) به جای آب مقطر و ضدیخ باعث ایجاد رسوب در مجاری باریک رادیاتور میشود.
- مشکل خارجی: تجمع گرد و خاک، حشرات و گل و لای روی شبکه بیرونی رادیاتور، مانع عبور جریان هوا میشود.
۵. کمبود مایع خنککننده و نشتی در سیستم
کم شدن سطح آب رادیاتور یا منبع انبساط از مستقیمترین دلایل جوش آوردن است.
- علت نشتی: پوسیدگی شیلنگهای لاستیکی، ترک خوردن منبع انبساط، نشتی از رادیاتور بخاری یا رادیاتور اصلی، و ضعیف شدن بستها.
۶. خرابی درب رادیاتور یا درب منبع انبساط
درب رادیاتور فقط یک درپوش ساده نیست؛ بلکه دارای سوپاپ فشار و خلاء است که نقطه جوش آب را افزایش میدهد.
- مشکل: اگر واشر لاستیکی درب خراب شود یا فنر سوپاپ آن ضعیف گردد، فشار سیستم افت کرده، نقطه جوش آب پایین میآید و مایع خنککننده تبخیر یا از منبع انبساط سرریز میشود.
۷. هوا گرفتن سیستم خنککننده
وجود حبابهای هوا در مدار خنککاری مانع چرخش صحیح آب و انتقال حرارت میشود. این اتفاق معمولاً بعد از تعویض ضدیخ یا تعمیرات سیستم خنککننده (در صورت عدم هواگیری صحیح) رخ میدهد.
۸. سوختن واشر سرسیلندر (بدترین سناریو)
اگر خودرو پیش از این چند بار داغ کرده باشد یا بدون آب کار کرده باشد، واشر سرسیلندر میسوزد یا میسوزاند!
- مشکل: با آسیب دیدن واشر سرسیلندر، کمپرس موتور وارد سیستم خنککننده میشود یا آب و روغن با هم مخلوط میشوند.
- نشانه: سفت شدن بیش از حد شیلنگهای رادیاتور (باد کردن شیلنگ)، دیدن کف شیرشکلاتی زیر درب موتور یا گیج روغن، خروج دود سفید از اگزوز و تشکیل حباب در منبع انبساط.
هنگام جوش آوردن ام وی ام ۱۱۰ چه کنیم؟ (اقدامات اضطراری)
اگر در حال رانندگی متوجه شدید آمپر آب ام وی ام ۱۱۰ شما از حد مجاز گذشته یا بخار از زیر کاپوت خارج میشود، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- آرامش خود را حفظ کنید و متوقف شوید: خودرو را در یک مکان امن متوقف کرده و راهنما بزنید.
- موتور را بلافاصله خاموش نکنید (اگر فن کار میکند): اگر فن رادیاتور در حال چرخش است، خودرو را خلاص کرده و اجازه دهید در حالت درجا (Idling) کار کند. خاموش کردن ناگهانی موتور باعث متوقف شدن حرکت آب شده و دما در سرسیلندر ناگهان بالا میرود (پدیده قفل حرارتی).
- نکته استثنا: اگر فن کار نمیکند یا واترپمپ بریده است، موتور را بلافاصله خاموش کنید.
- بخاری را با دور بالا روشن کنید: روشن کردن بخاری با حداکثر دما و دور فن، مانند یک رادیاتور کمکی عمل کرده و بخشی از گرمای موتور را به داخل کابین هدایت میکند.
- روی رادیاتور آب بریزید: هرگز درب رادیاتور یا منبع انبساط را در حالت داغ باز نکنید! این کار باعث پاشش آب جوش و سوختگی شدید میشود. به جای آن، روی شبکه بیرونی رادیاتور آب بریزید تا خنک شود.
- بعد از خنک شدن، سطح آب را بررسی کنید: پس از اینکه موتور کاملاً خنک شد (حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بعد)، با پارچه ضخیم درب منبع انبساط را به آرامی باز کرده و در صورت نیاز آب مقطر اضافه کنید.
راهکارهای پیشگیری از جوش آوردن ام وی ام ۱۱۰
- ترکیب ۵۰/۵۰ آب مقطر و ضدیخ: همیشه از ترکیب استاندارد ضدیخ/ضدجوش و آب مقطر (بدون املاح) استفاده کنید.
- چک کردن هفتگی سطح مایع خنککننده: سطح آب را در منبع انبساط بررسی کنید.
- تست دور تند و کند فن: مطمئن شوید هر دو دور فن به درستی کار میکنند.
- تعویض دورهای ترموستات و درب رادیاتور: پیشنهاد میشود ترموستات و درب منبع انبساط را هر دو سال یکبار به صورت پیشگیرانه تعویض کنید.
- شستشوی شبکه رادیاتور: سالی یکبار پرههای رادیاتور را با فشار ملایم آب بشویید تا گرد و خاک آن پاک شود.
سوالات متداول (FAQ)
۱. چرا ام وی ام ۱۱۰ بیشتر در ترافیک جوش میآورد؟ در ترافیک، جریان هوای طبیعی که حاصل از حرکت خودرو است وجود ندارد. در این شرایط، خنکسازی کاملاً بر عهده فن رادیاتور است. اگر دور کند فن خرای باشد یا رله آن مشکل داشته باشد، موتور در ترافیک سریعاً داغ میکند.
۲. علت بالا رفتن آمپر آب ام وی ام ۱۱۰ هنگام روشن کردن کولر چیست؟ روشن کردن کولر بار اضافی روی موتور ایجاد میکند و کندانسور کولر نیز گرمای زیادی تولید کرده و جلوی رادیاتور قرار دارد. اگر فن کولر یا دور تند فن اصلی خودرو کار نکند، یا رادیاتور کثیف باشد، با روشن کردن کولر دمای آب بالا میرود.
۳. آیا استفاده از آب معمولی (آب شیر) در ام وی ام ۱۱۰ باعث جوش آوردن میشود؟ بله. آب شیر دارای املاح و املاح سنگینی است که در اثر حرارت رسوب کرده و مجاری باریک رادیاتور و واتر پمپ ام وی ام ۱۱۰ را میبندد. همچنین نقطه جوش آب معمولی کمتر از ترکیب آب و ضدیخ است.
۴. هزینه تعمیر خودرویی که جوش آورده چقدر است؟ هزینه بستگی به میزان آسیب دارد. اگر مشکل فقط از یک رله یا ترموستات باشد، هزینه بسیار کم است. اما اگر جوش آوردن منجر به سوختن واشر سرسیلندر یا تاب برداشتن آن شده باشد، نیاز به باز شدن سرسیلندر، تراشکاری و تعویض واشر خواهد بود که هزینه بهمراتب بالاتری دارد.
جمعبندی
جوش آوردن ام وی ام ۱۱۰ معمولاً به دلیل خرابیهای سادهای مانند رله فن، ترموستات، یا کمبود ضدیخ رخ میدهد. با بررسیهای دورهای و حساسیت نسبت به تغییرات آمپر آب، میتوانید از بروز آسیبهای سنگین به موتور خودروی خود جلوگیری کنید. اگر با وجود سلامت ظاهری قطعات، خودرو همچنان داغ میکند، حتماً در اسرع وقت به یک مکانیک متخصص خودروهای چینی مراجعه کنید.